Brahma Purana · Chapter 117

ātmatīrtham iti khyātaṃ bhuktimuktipradaṃ nṛṇām
tasya prabhāvaṃ vakṣyāmi yatra jñāneśvaraḥ śivaḥ //

datta ity api vikhyātaḥ so 'triputro harapriyaḥ
durvāsasaḥ priyo bhrātā sarvajñānaviśāradaḥ
sa gatvā pitaraṃ prāha vinayena praṇamya ca //

brahmajñānaṃ kathaṃ me syāt kaṃ pṛcchāmi kva yāmi ca //

tac chrutvātriḥ putravākyaṃ dhyātvā vacanam abravīt //

gautamīṃ putra gaccha tvaṃ tatra stuhi maheśvaram
sa tu prīto yadaiva syāt tadā jñānam avāpsyasi //

tathety uktvā tadātreyo gaṅgāṃ gatvā śucir yataḥ
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā bhaktyā tuṣṭāva śaṃkaram //

saṃsārakūpe patito 'smi daivān mohena gupto bhavaduḥkhapaṅke
ajñānanāmnā tamasāvṛto 'haṃ paraṃ na vindāmi surādhinātha

bhinnas triśūlena balīyasāhaṃ pāpena cintākṣurapāṭitaś ca
tapto 'smi pañcendriyatīvratāpaiḥ śrānto 'smi saṃtāraya somanātha

baddho 'smi dāridryamayaiś ca bandhair hato 'smi rogānalatīvratāpaiḥ
krānto 'smy ahaṃ mṛtyubhujaṃgamena bhīto bhṛśaṃ kiṃ karavāṇi śaṃbho

bhavābhavābhyām atipīḍito 'haṃ tṛṣṇākṣudhābhyāṃ ca rajastamobhyām
īdṛkṣayā jarayā cābhibhūtaḥ paśyāvasthāṃ kṛpayā me 'dya nātha

kāmena kopena ca matsareṇa dambhena darpādibhir apy anekaiḥ
ekaikaśaḥ kaṣṭagato 'smi viddhas tvaṃ nāthavad vāraya nātha śatrūn

kasyāpi kaścit patitasya puṃso duḥkhapraṇodī bhavatīti satyam
vinā bhavantaṃ mama somanātha kutrāpi kāruṇyavaco 'pi nāsti

tāvat sa kopo bhayamohaduḥkhāny ajñānadāridryarujas tathaiva
kāmādayo mṛtyur apīha yāvan namaḥ śivāyeti na vacmi vākyam

na me 'sti dharmo na ca me 'sti bhaktir nāhaṃ vivekī karuṇā kuto me
dātāsi tenāśu śaraṇya citte nidhehi someti padaṃ madīye

yāce na cāhaṃ surabhūpatitvaṃ hṛtpadmamadhye mama somanātha
śrīsomapādāmbujasaṃnidhānaṃ yāce vicāryaiva ca tat kuruṣva

yathā tavāhaṃ vidito 'smi pāpas tathāpi vijñāpanam āśṛṇuṣva
saṃśrūyate yatra vacaḥ śiveti tatra sthitiḥ syān mama somanātha

gaurīpate śaṃkara somanātha viśveśa kāruṇyanidhe 'khilātman
saṃstūyate yatra sadeti tatra keṣām api syāt kṛtināṃ nivāsaḥ

ity ātreyastutiṃ śrutvā tutoṣa bhagavān haraḥ
varado 'smīti taṃ prāha yoginaṃ viśvakṛd bhavaḥ //

ātmajñānaṃ ca muktiṃ ca bhuktiṃ ca vipulāṃ tvayi
tīrthasyāpi ca māhātmyaṃ varo 'yaṃ tridaśārcita //

evam astv iti taṃ śaṃbhur uktvā cāntaradhīyata
tataḥ prabhṛti tat tīrtham ātmatīrthaṃ vidur budhāḥ
tatra snānena dānena muktiḥ syād iha nārada //