Brahma Purana · Chapter 115

śeṣatīrtham iti khyātaṃ sarvakāmapradāyakam
tasya rūpaṃ pravakṣyāmi yan mayā paribhāṣitam //

śeṣo nāma mahānāgo rasātalapatiḥ prabhuḥ
sarvanāgaiḥ parivṛto rasātalam athābhyagāt //

rākṣasā daityadanujāḥ praviṣṭā ye rasātalam
tair nirasto bhogipatir mām uvācātha vihvalaḥ //

rasātalaṃ tvayā dattaṃ rākṣasānāṃ mamāpi ca
te me sthānaṃ na dāsyanti tasmāt tvāṃ śaraṇaṃ gataḥ //

tato 'ham abravaṃ nāgaṃ gautamīṃ yāhi pannaga
tatra stutvā mahādevaṃ lapsyase tvaṃ manoratham //

nānyo 'sti lokatritaye manorathasamarpakaḥ
madvākyaprerito nāgo gaṅgām āplutya yatnataḥ
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā tuṣṭāva tridaśeśvaram //

namas trailokyanāthāya dakṣayajñavibhedine
ādikartre namas tubhyaṃ namas trailokyarūpiṇe //

namaḥ sahasraśirase namaḥ saṃhārakāriṇe
somasūryāgnirūpāya jalarūpāya te namaḥ //

sarvadā sarvarūpāya kālarūpāya te namaḥ
pāhi śaṃkara sarveśa pāhi someśa sarvaga
jagannātha namas tubhyaṃ dehi me manasepsitam //

tato maheśvaraḥ prītaḥ prādān nāgepsitān varān
vināśāya surārīṇāṃ daityadānavarakṣasām //

śeṣāya pradadau śūlaṃ jahy anenāripuṃgavān
tataḥ proktaḥ śivenāsau śeṣaḥ śūlena bhogibhiḥ //

rasātalam atho gatvā nijaghāna ripūn raṇe
nihatya nāgaḥ śūlena daityadānavarākṣasān //

nyavartata punar devo yatra śeṣeśvaro haraḥ
pathā yena samāyāto devaṃ draṣṭuṃ sa nāgarāṭ //

rasātalād yatra devo bilaṃ tatra vyajāyata
tasmād bilatalād yātaṃ gāṅgaṃ vāry atipuṇyadam //

tad vāri gaṅgām agamad gaṅgāyāḥ saṃgamas tataḥ
devasya purataś cāpi kuṇḍaṃ tatra suvistaram //

nāgas tatrākarod dhomaṃ yatra cāgniḥ sadā sthitaḥ
soṣṇaṃ tad abhavad vāri gaṅgāyās tatra saṃgamaḥ //

devadevaṃ samārādhya nāgaḥ prīto mahāyaśāḥ
rasātalaṃ tato 'bhīṣṭaṃ śivāt prāpya talaṃ yayau //

tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ nāgatīrtham udāhṛtam
sarvakāmapradaṃ puṇyaṃ rogadāridryanāśanam //

āyurlakṣmīkaraṃ puṇyaṃ snānadānāc ca muktidam
śṛṇuyād vā paṭhed bhaktyā yo vāpi smarate tu tat //

tīrthaṃ śeṣeśvaro yatra yatra śaktipradaḥ śivaḥ
ekaviṃśatitīrthānām ubhayos tatra tīrayoḥ
śatāni muniśārdūla sarvasaṃpatpradāyinām //