બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 115

શેષતીર્થમ્ ઇતિ ખ્યાતં સર્વકામપ્રદાયકમ્
તસ્ય રૂપં પ્રવક્ષ્યામિ યન્ મયા પરિભાષિતમ્ ॥

શેષો નામ મહાનાગો રસાતલપતિઃ પ્રભુઃ
સર્વનાગૈઃ પરિવૃતો રસાતલમ્ અથાભ્યગાત્ ॥

રાક્ષસા દૈત્યદનુજાઃ પ્રવિષ્ટા યે રસાતલમ્
તૈર્ નિરસ્તો ભોગિપતિર્ મામ્ ઉવાચાથ વિહ્વલઃ ॥

રસાતલં ત્વયા દત્તં રાક્ષસાનાં મમાપિ ચ
તે મે સ્થાનં ન દાસ્યન્તિ તસ્માત્ ત્વાં શરણં ગતઃ ॥

તતો ઽહમ્ અબ્રવં નાગં ગૌતમીં યાહિ પન્નગ
તત્ર સ્તુત્વા મહાદેવં લપ્સ્યસે ત્વં મનોરથમ્ ॥

નાન્યો ઽસ્તિ લોકત્રિતયે મનોરથસમર્પકઃ
મદ્વાક્યપ્રેરિતો નાગો ગઙ્ગામ્ આપ્લુત્ય યત્નતઃ
કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા તુષ્ટાવ ત્રિદશેશ્વરમ્ ॥

નમસ્ ત્રૈલોક્યનાથાય દક્ષયજ્ઞવિભેદિને
આદિકર્ત્રે નમસ્ તુભ્યં નમસ્ ત્રૈલોક્યરૂપિણે ॥

નમઃ સહસ્રશિરસે નમઃ સંહારકારિણે
સોમસૂર્યાગ્નિરૂપાય જલરૂપાય તે નમઃ ॥

સર્વદા સર્વરૂપાય કાલરૂપાય તે નમઃ
પાહિ શંકર સર્વેશ પાહિ સોમેશ સર્વગ
જગન્નાથ નમસ્ તુભ્યં દેહિ મે મનસેપ્સિતમ્ ॥

તતો મહેશ્વરઃ પ્રીતઃ પ્રાદાન્ નાગેપ્સિતાન્ વરાન્
વિનાશાય સુરારીણાં દૈત્યદાનવરક્ષસામ્ ॥

શેષાય પ્રદદૌ શૂલં જહ્ય્ અનેનારિપુંગવાન્
તતઃ પ્રોક્તઃ શિવેનાસૌ શેષઃ શૂલેન ભોગિભિઃ ॥

રસાતલમ્ અથો ગત્વા નિજઘાન રિપૂન્ રણે
નિહત્ય નાગઃ શૂલેન દૈત્યદાનવરાક્ષસાન્ ॥

ન્યવર્તત પુનર્ દેવો યત્ર શેષેશ્વરો હરઃ
પથા યેન સમાયાતો દેવં દ્રષ્ટું સ નાગરાટ્ ॥

રસાતલાદ્ યત્ર દેવો બિલં તત્ર વ્યજાયત
તસ્માદ્ બિલતલાદ્ યાતં ગાઙ્ગં વાર્ય્ અતિપુણ્યદમ્ ॥

તદ્ વારિ ગઙ્ગામ્ અગમદ્ ગઙ્ગાયાઃ સંગમસ્ તતઃ
દેવસ્ય પુરતશ્ ચાપિ કુણ્ડં તત્ર સુવિસ્તરમ્ ॥

નાગસ્ તત્રાકરોદ્ ધોમં યત્ર ચાગ્નિઃ સદા સ્થિતઃ
સોષ્ણં તદ્ અભવદ્ વારિ ગઙ્ગાયાસ્ તત્ર સંગમઃ ॥

દેવદેવં સમારાધ્ય નાગઃ પ્રીતો મહાયશાઃ
રસાતલં તતો ઽભીષ્ટં શિવાત્ પ્રાપ્ય તલં યયૌ ॥

તતઃ પ્રભૃતિ તત્ તીર્થં નાગતીર્થમ્ ઉદાહૃતમ્
સર્વકામપ્રદં પુણ્યં રોગદારિદ્ર્યનાશનમ્ ॥

આયુર્લક્ષ્મીકરં પુણ્યં સ્નાનદાનાચ્ ચ મુક્તિદમ્
શૃણુયાદ્ વા પઠેદ્ ભક્ત્યા યો વાપિ સ્મરતે તુ તત્ ॥

તીર્થં શેષેશ્વરો યત્ર યત્ર શક્તિપ્રદઃ શિવઃ
એકવિંશતિતીર્થાનામ્ ઉભયોસ્ તત્ર તીરયોઃ
શતાનિ મુનિશાર્દૂલ સર્વસંપત્પ્રદાયિનામ્ ॥