Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bijaganita · Verses 85-104

85

kā kṛtis navabhis kṣuṇṇā dvipañcāśat-yutā kṛtis/
kas vā catur-guṇas vargas trayastriṃśat-yutā kṛtis//[anuṣṭubh]

86

trayodaśa-guṇas vargas kas trayodaśa-varjitas/
trayodaśa-yutas vā syāt vargas eva nigadyatām//[anuṣṭubh]

87

ṛṇa-gais pañcabhis kṣuṇṇas kas vargas sa-ekaviṃśatis/
vargas syāt vada ced vetsi kṣaya-ga-prakṛtau vidhim//[anuṣṭubh]

88

uktam bīja-upayogī idam saṃkṣiptam gaṇitam kila/
atas bījam pravakṣyāmi gaṇaka-ānanda-kārakam//[anuṣṭubh]

89

yāvattāvat kalpyam avyakta-rāśes mānam tasmin kurvatā uddiṣṭam eva/
tulyau pakṣau sādhanīyau prayatnāt tyaktvā kṣiptvā vā api saṃguṇya bhaktvā//[śālinī]
eka-avyaktam śodhayet anya-pakṣāt rūpāṇi anyasya itarasmāt ca pakṣāt/
śeṣa-avyakte na uddharet rūpa-śeṣam vyaktam mānam jāyate vyakta-rāśes//[śālinī]
avyaktānām dvi-ādikānām api iha yāvattāvat dvi-ādi-nighnam hṛtam vā/
yukta-ūnam vā kalpayet ātma-buddhyā mānam kva api vyaktam evam viditvā//[śālinī]

90

ekasya rūpa-triśatī ṣaṭ aśvās aśvās daśa anyasya tu tulya-maulyās/
ṛṇam tathā rūpa-śatam ca yasya tau tulya-vittau ca kim aśva-maulyam//[upajāti]

91

yat ādya-vittasya dalam dvi-yuktam tad-tulya-vittas yadi vā dvitīyas/
ādyas dhanena tri-guṇas anyatas vā pṛthak pṛthak me vada vāji-maulyam//[upajāti]

92

māṇikya-amala-nīla-mauktika-mitis pañca aṣṭa sapta kramāt ekasya anyatarasya sapta nava ṣaṭ tad-ratna-saṃkhyā sakhe/
rūpāṇām navatis dvi-ṣaṣṭis anayos tau tulya-vittau tathā bīja-jña prati-ratna-jāni su-mate maulyāni śīghram vada//[śārdūlavikrīḍita]

93

ekas bravīti mama dehi atam dhanena tvattas bhavāmi hi sakhe dvi-guṇas tatas anyas/
brūte daśa arpayasi ced mama ṣaṣ-guṇas aham tvattas tayos vada dhane mama kim-pramāṇe//[siṃhoddhatā]

94

māṇikya-aṣṭakam indranīla-daśakam muktāphalānām śatam yat te karṇa-vibhūṣaṇe sama-dhanam krītam tvad-arthe mayā/
tad-ratna-traya-maulya-saṃyuti-mitis tri-ūnam śata-ardham priye maulyam brūhi pṛthak yadi iha gaṇite kalpā asi kalyāṇini//[śārdūlavikrīḍita]

95

pañca-aṃśas ali-kulāt kadambam agamat tri-aṃśas śilīndhram tayos viśleṣas tri-guṇas mṛga-akṣi kuṭajam dolāyamānas aparas/
kānte ketaka-mālatī-parimala-prāpta-eka-kāla-priyāt dūta-āhūtas itas tatas bhramati khe bhṛṅgas ali-saṃkhyām vada//[śārdūlavikrīḍita]

96

pañcaka-śata-datta-dhanāt phalasya vargam viśodhya pariśiṣṭam/
dattam daśaka-śatena tulyas kālas phalam ca tayos//[āryā]

97

eka-śata-datta-dhanāt phalasya vargam viśodhya pariśiṣṭam/
pañcaka-śatena dattam tulyas kālas phalam ca tayos//[āryā]

98

māṇikya-aṣṭakam indranīla-daśakam muktāphalānām śatam sat-vajrāṇi ca pañca ratna-vaṇijām yeṣām caturṇām dhanam/
saṅga-sneha-vaśena te nija-dhanāt dattvā ekam ekam mithas jātās tulya-dhanās pṛthak vada sakhe tad-ratna-maulyāni me//[śārdūlavikrīḍita]

99

pañcaka-śatena dattam mūlam sa-kalāntaram gate varṣe/
dvi-guṇam ṣoḍaśa-hīnam labdham kim mūlam ācakṣva//[āryā]

100

yat pañcaka-dvika-catuṣka-śatena dattam khaṇḍais tribhis navati-yuj triśatī dhanam tat/
māseṣu sapta-daśa-pañcasu tulyam āptam khaṇḍa-traye api sa-phalam vada khaṇḍa-saṃkhyām// [vasantatilakā]

101

pura-praveśe daśa-das dvi-saṃguṇam vidhāya śeṣam daśa-bhuk ca nirgame/
dadau daśa evam nagara-traye abhavat tri-nighnam ādyam vada tat kiyat dhanam//

102

sa=ardham tandula-mānaka-trayam aho drammeṇa māna-aṣṭakam mudgānām ca yadi trayodaśa-mitās etās vaṇik kākiṇīs/
ādāya arpaya tandula-aṃśa-yugalam mudga-eka-bhāga-anvitam kṣipram kṣipra-bhujas vrajema hi yutas sa-arthas agratas yāsyati//

103

sva-ardha-pañca-aṃśa-navamais yuktās ke syus samās trayas/
anya-aṃśa-dvaya-hīnās ye ṣaṣṭi-śeṣās ca tān vada//

104

trayodaśa tathā pañca karaṇyau bhujayos mitī/
bhūs ajñātā atra catvāras phalam bhūmim vada āśu me//

Original text: Bījagaṇita · Edition: V. G. Apate's edition (ASS 99, Poona 1930) · Data entry T. Hayashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc