Bijaganita · Verses 62-84
yad-guṇā akṣaya-ga-ṣaṣṭis anvitā varjitā ca yadi vā tribhis tatas/
syāt trayodaśa-hṛtā nir-agrakā tam guṇam gaṇaka me pṛthak vada//[rathoddhatā]
aṣṭādaśa guṇās kena daśa-āḍhyās vā daśa-ūnitās//[anuṣṭubh-cd; ab=58cd]
śuddham bhāgam prayacchanti kṣaya-ga-ekādaśa-uddhṛtās/
yena saṃguṇitās pañca trayoviṃśati-saṃyutās//[anuṣṭubh]
varjitās vā tribhis bhaktās nir-agrakās syus sas kas guṇas//[anuṣṭubh-ab; cd=73ab]
yena pañca guṇitās kha-saṃyutās pañcaṣaṣṭi-sahitās ca te atha vā/
syus trayodaśa hṛtā nir-agrakās tam guṇam gaṇaka kīrtaya āśu me//[rathoddhatā]
kṣepam viśuddhim parikalpya rūpam pṛthak tayos ye guṇa-kāra-labdhī//[upajāti-cd; ab=59]
abhīpsita-kṣepa-viśuddhi-nighne sva-hāra-taṣṭe bhavatas tayos te/
kaalpyā atha śuddhis vikalā-avaśeṣam ṣaṣṭis ca bhājyas ku-dināni hāras//[upajāti]
tad-jam phalam syus vikalās guṇas tu liptā-agram asmāt ca kalā-lava-agram/
evam tad-ūrdhvam ca tathā adhimāsa-avama-agrakābhyas divasās ravi-indvos//[upajāti]
ekas haras ced guṇakau vibhinnau tadā guṇa-aikyam parikalpya bhājyam/
agra-aikyam agram kṛtas ukta-vat yas saṃśliṣṭa-saṃjñas sphuṭa-kuṭṭakas asau//[upajāti]
kas pañca-nighnas vihṛtas triṣaṣṭyā sapta avaśeṣas atha sas eva rāśis/
daśa-āhatas syāt vihṛtas triṣaṣṭyā caturdaśa agras vada rāśim enam//[upajāti]
iṣṭam hrasvam tasya vargas prakṛtyā kṣuṇṇas yuktas varjitas vā sas yena/
mūlam dadyāt kṣepakam tam dhana-ṛṇam mūlam tad ca jyeṣṭha-mūlam vadanti//[śālinī]
hrasva-jyeṣṭha-kṣepakān nyasya teṣām tān anyān vā adhas niveśya krameṇa/
sādhyāni ebhyas bhāvanābhis bahūni mūlāni eṣām bhāvanā procyate atas//[śālinī]
vajra-abhyāsau jyeṣṭha-laghvos tad-aikyam hrasvam laghvos āhatis ca prakṛtyā/
kṣuṇṇā jyeṣṭha-abhyāsa-yuj jyeṣṭha-mūlam tatra abhyāsas kṣepayos kṣepakas syāt//[śālinī]
hrasvam vajra-abhyāsayos antaram vā laghvos ghātas yas prakṛtyā vinighnas/ BH 71k/ ghātas yas ca jyeṣṭhayos tad-viyogas jyeṣṭham kṣepas atra api ca kṣepa-ghātas//[śālinī]
iṣṭa-varga-hatas kṣepas kṣepas syāt iṣṭa-bhājite/
mūle te stas atha vā kṣepas kṣuṇṇas kṣuṇṇe tadā pade//[anuṣṭubh]
iṣṭa-varga-prakṛtyos yad vivaram tena vā bhajet/[anuṣṭubh-cd; ab=64cd]
dvi-ghnam iṣṭam kaniṣṭham tad padam syāt eka-saṃyutau/
tatas jyeṣṭham iha ānantyam bhāvanātas tathā iṣṭatas//[anuṣṭubh]
kas vargas aṣṭa-hatas sa-ekas kṛtis syāt gaṇaka ucyatām/
ekādaśa-guṇas kas vā vargas sa-ekas kṛtis sakhe//[anuṣṭubh]
hrasva-jyeṣṭha-pada-kṣepān bhājya-prakṣepa-bhājakān/
kṛtvā kalpyas guṇas tatra tathā prakṛtitas cyute//[anuṣṭubh]
guṇa-varge prakṛti-ūne atha vā alpam śeṣakam yathā/
tat tu kṣepa-hṛtam kṣepas vyastas prakṛtitas cyute//[anuṣṭubh]
guṇa-labdhis padam hrasvam tatas jyeṣṭham atas asakṛt/
tyaktvā pūrva-pada-kṣepān cakra-vālam idam jagus//[anuṣṭubh]
catur-dvi-eka-yutau evam abhinne bhavatas pade/
catur-dvi-kṣepa-mūlābhyām rūpa-kṣepa-artha-bhāvanā//[anuṣṭubh]
kā saptaṣaṣṭi-guṇitā kṛtis eka-yutā kā ca ekaṣaṣṭi-nihatā ca sakhe sa-rūpā/
syāt mūla-dā yadi kṛti-prakṛtis nitāntam tvad-cetasi pravada tāta tatā-latā-vat//[vasantatilakā]
akhile kṛti-mūlābhyām dvidhā rūpam vibhājitam//[anuṣṭubh]
dvidhā hrasva-padam jyeṣṭham tatas rūpa-viśodhane/
pūrvavat vā prasādhyete pade rūpa-viśodhane//[anuṣṭubh]
trayodaśa-guṇas vargas nir-ekas kas kṛtis bhavet/
kas vā aṣṭa-guṇitas vargas nir-ekas mūla-das vada//[anuṣṭubh]
kas vargas ṣaṣ-guṇas tri-āḍhyas dvādaśa-āḍhyas atha vā kṛtis/
yutas vā pañcasaptatyā triśatyā vā kṛtis bhavet//[anuṣṭubh]
sva-buddhyā eva pade jñeye bahu-kṣepa-viśodhane/
tayos bhāvanayā ānantyam rūpa-kṣepa-pada-utthayā//[anuṣṭubh]
iṣṭa-bhaktas dvidhā kṣepas iṣṭa-ūna-āḍhyas dalī-kṛtas/
guṇa-mūla-hṛtas ca ādyas hrasva-jyeṣṭhe kramāt pade//[anuṣṭubh]
Original text: Bījagaṇita · Edition: V. G. Apate's edition (ASS 99, Poona 1930) · Data entry T. Hayashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0