Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bijaganita · Verses 105-124

105

daśa-pañca-karaṇī-antaram ekas bāhus paras ca ṣaṭ karaṇī/
bhūs aṣṭādaśa karaṇī rūpa-ūnā lambam ācakṣva//

106

asamāna-sama-chedān rāśīn tān caturas vada/
yad-aikyam yad-ghana-aikyam vā yeṣām varg-aikya-saṃmitam// [āpaṭe: -dhana- < -ghana-]

107

tri-asra-kṣetrasya yasya syāt phalam karṇena saṃmitam/
dos-koṭi-śruti-ghātena samam yasya ca tad-vat//

108

yutau vargas antare vargas yayos ghāte ghanas bhavet/
tau rāśī śīghram ācakṣva dakṣas asi gaṇite yadi//

109

ghana-aikyam jāyate vargas varga-aikyam ca yayos ghanas/
tau ced vetsi tadā aham tvām manye bīja-vidām varam//

110

yatra tri-asre kṣetre dhātrī manu-saṃmitā sakhe bāhū/
ekas pañcadaśa anyas trayodaśa vada avalambakam tatra//

111

yadi sama-bhuvi veṇus dvi-tri-pāṇi-pramāṇas gaṇaka pavana-vegāt eka-deśe su-bhagnas/
bhuvi nṛpa-mita-hasteṣu aṅga lagnam tad-agram kathaya katiṣu mūlāt eṣas bhagnas kareṣu//

112

cakra-krauñca-ākulita-salile kva api dṛṣṭam taḍāge toyāt ūrdhvam kamala-kalikā-agram vitasti-pramāṇam/
mandam mandam calitam anilena āhatam hasta-yugme tasmin magnam gaṇaka kathaya kṣipram ambu-pramāṇam//

113

vṛkṣāt hasta-śata-ucchrayāt śata-yuge vāpīm kapis kas api agāt uttīrya atha paras drutam śruti-pathāt proḍḍīya kiṃcit drumāt/ [āpaṭe: kiṃci < kiṃcit]
jātā evam samatā tayos yadi gatau uḍḍīya-mānam kiyat vidvan ced su-pariśramas asti gaṇite kṣipram tat ācakṣva me//

114

pañcadaśa-daśa-kara-ucchrāya-veṇvos ajñāta-madhya-bhūmikayos/
itaretara-mūla-agra-ga-sūtra-yutes lamba-mānam ācakṣva//

115

avyakta-varga-ādi yadā avaśeṣam pakṣau tadā iṣṭena nihatya kiṃcit/
kṣepyam tayos yena pada-pradas syāt avyakta-pakṣasya padena bhūyas//
vyaktasya pakṣasya sama-kriyā evam avyakta-mānam khalu labhyate tat/
na nirvahas ced ghana-varga-vargeṣu evam tadā jñeyam idam sva-buddhyā//
avyakta-mūla-ṛṇa-ga-rūpatas alpam vyaktasya pakṣasya padam yadi syāt/
ṛṇam dhanam tat ca vidhāya sādhyam avyakta-mānam dvi-vidham kvacit tat//

116

catur-āhata-varga-samais rūpais pakṣa-dvayam guṇayet/
pūrva-avyaktasya kṛtes sama-rūpāṇi kṣipet tayos eva//

117

ali-kula-dala-mūlam mālatīm yātam aṣṭau nikhila-navama-bhāgās cālinī bhṛṅgam ekam/
niśi parimala-lubdham padma-madhye niruddham pratiraṇati raṇantam brūhi kānte ali-saṃkhyām//

118

pārthas karṇa-vadhāya mārgaṇa-gaṇam kruddhas raṇe saṃdadhe tasya ardhena nivārya tad-śara-gaṇam mūlais caturbhis hayān/
śalyam ṣaḍbhis atha iṣubhis tribhis api chatram dhvajam kārmukam ciccheda asya śiras śareṇa kati te yān arjunas saṃdadhe//

119

vi-ekasya gacchasya dalam kila ādis ādes dalam tad-pracayas phalam ca/
caya-ādi-gaccha-abhihatis sva-sapta-bhāga-adhikā brūhi caya-ādi-gacchān//

120

kas khena vihṛtas rāśis koṭyā yuktas atha vā ūnitas/
vargitas sva-padena āḍhyas kha-guṇas navatis bhavet//

121

kas sva-ardha-sahitas rāśis kha-guṇas vargitas yutas/
sva-padābhyām sva-bhaktas ca jātas pañcadaśa ucyatām//

122

rāśis dvādaśa-nighnas rāśi-ghana-āḍhyas ca kas samas yasya/
rāśi-kṛtis ṣaṣ-guṇitā pañcatriṃśat-yutā vidvan//

123

kas rāśis dviśatī-kṣuṇṇas rāśi-varga-yutas hatas/
dvābhyām tena ūnitas rāśi-varga-vargas ayutam 10000 bhavet/
rūpa-ūnam vada tam rāśim vetsi bīja-kriyām yadi//

124

vana-antarāle plavaga-aṣṭa-bhāgas saṃvargitas valgati jāta-rāgas/
brūt-kāra-nāda-pratināda-hṛṣṭās dṛṣṭās girau dvādaśa te kiyantas//

Original text: Bījagaṇita · Edition: V. G. Apate's edition (ASS 99, Poona 1930) · Data entry T. Hayashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc