Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bijaganita · Verses 125-144

125

yūthāt pañca-aṃśakas tri-ūnas vargitas gahvaram gatas/
dṛṣṭas śākhā-mṛgas śākhām ārūḍhas vada te kati/
karṇasya tri-lavena ūnā dvādaśa-aṅgula-śaṅku-bhā/
caturdaśa-aṅgulā jātā gaṇaka brūhi tām drutam//

126

catvāras rāśayas ke te mūla-dās ye dvi-saṃyutās
dvayos dvayos yathā āsanna-ghātās ca aṣṭādaśa-anvitās/
mūla-dās sarva-mūla-aikyāt ekādaśa-yutāt padam/
trayodaśa sakhe jātam bīja-jña vada tān mama//

127

rāśi-kṣepāt vadha-kṣepas yad-guṇas tat pada-uttaram/
avyakta-rāśayas kalpyās vargitās kṣepa-varjitās//

128

kṣetre tithi-nakhais tulye dos-koṭī tatra kā śrutis/
upapattis ca rūḍhasya gaṇitasya asya kathyatām//

129

dos-koṭi-antara-vargeṇa dvi-ghnas ghātas samanvitas/
varga-yoga-samas sas syāt dvayos avyaktayos yathā//

130

bhujāt tri-ūnāt padam vi-ekam koṭi-karṇa-antaram sakhe/
yatra tatra vada kṣetre dos-koṭi-śravaṇān mama//

131

varga-yogasya yad-rāśyos yuti-vargasya ca antaram/
dvi-ghna-ghāta-samānam syāt dvayos avyaktayos yathā/
catur-guṇasya ghātasya yuti-vargasya ca antaram/
rāśi-antara-kṛtes tulyam dvayos avyaktayos yathā//

132

catvāriṃśat yutis yeṣām dos-koṭi-śravasām vada/
bhuja-koṭi-vadhas yeṣu śatam viṃśati-saṃyutam//

133

yogas dos-koṭi-karṇānām ṣaṭpañcāśat 56 vadhas tathā/
ṣaṭśatī saptabhis kṣuṇṇā 4200 yeṣām tān me pṛthak vada//

134

ādyam varṇam śodhayet anya-pakṣāt anyān rūpāṇi anyatas ca ādya-bhakte/
pakṣe anyasmin ādya-varṇa-unmitis syāt varṇasya ekasya unmitīnām bahutve//
samī-kṛta-cheda-game tu tābhyas tad-anya-varṇa-unmitayas prasādhyās/
antya-unmitau kuṭṭaka-vidhes guṇa-āptī te bhājya-tad-bhājaka-varna-māne//
anye api bhājye yadi santi varṇās tad-mānam iṣṭam parikalpya sādhye/
vilomaka-uttāpana-tas anya-varṇa-mānāni bhinnam yadi mānam evam/
bhūyas kāryas kuṭṭake atra antya-varṇam tena utthāpya utthāpayet vyastam ādyāt//

135

māṇikya-amala-nīla-mauktika-mitis pañca aṣṭa sapta kramāt ekasya anyatarasya sapta nava ṣaṭ tad-ratna-saṃkhyā sakhe/
rūpāṇām navatis dviṣaṣṭis anayos tau tulya-vittau tathā bīja-jña prati-ratna-jāni sumate maulyāni śīghram vada// [śārdūlavikrīḍita]

136

ekas bravīti mama dehi śatam dhanena tvattas bhavāmi hi sakhe dvi-guṇas tatas anyas/
brūte daśa arpayasi ced mama ṣaṣ-guṇas aham tvattas tayos vada dhane mama kim-pramāṇe//

137

aśvās pañca-guṇa-aṅga-maṅgala-mitās yeṣām caturṇām dhanāni uṣṭrās ca dvi-muni-śruti-kṣiti-mitās aṣṭa-dvi-bhū-pāvakās/
teṣām aśvatarās vṛṣās muni-mahī-netra-indu-saṃkhyās kramāt sarve tulya-dhanās ca te vada sapadi aśva-ādi-maulyāni me//

138

tribhis pārāvatās pañca pañcabhis sapta sārasās/
saptabhis nava haṃsās ca navabhis barhiṇas trayas//
drammais avāpyate dramma-śatena śatam ānaya/
eṣām pārāvata-ādīnām vinoda-artham mahī-pates//

139

ṣaṣ-bhaktas pañca-agras pañca-vibhaktas bhavet catuṣka-agras/
catur-uddhṛtas trika-agras dvi-agras tri-samuddhṛtas kas syāt//

140

syus pañca-sapta-navabhis kṣuṇṇeṣu hṛteṣu keṣu viṃśatyā/
rūpa-uttarāṇi śeṣāṇi avāptayas ca api śeṣa-samās//

141

eka-agras dvi-hṛtas kas syāt dvika-agras tri-samuddhṛtas/
trika-agras pañcabhis bhaktas tad-vat eva hi labdhayas//

142

kau rāśī vada pañca-ṣaṭka-vihṛtau eka-dvika-agrau yayos dvi-agram tri-uddhṛtam antaram nava-hṛtā pañca-agrakā syāt yutis/
ghātas sapta-hṛtas ṣaṣ-agras iti tau ṣaṭka-aṣṭakābhyām vinā vidvan kuṭṭaka-vedi-kuñjara-ghaṭā-saṃghaṭṭa-sṃhas asi ced//

143

navabhis saptabhis kṣuṇṇas kas rāśis triṃśatā hṛtas/
yat agra-aikyam phala-aikya-āḍhyam bhavet ṣaḍviṃśates mitam//

144

kas tri-sapta-nava-kṣuṇṇas rāśis triṃśat-vibhājitas/
yat agra-aikyam api triṃśat-hṛtam ekādaśa-agrakam//

Original text: Bījagaṇita · Edition: V. G. Apate's edition (ASS 99, Poona 1930) · Data entry T. Hayashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc