Bhṛgusaṃhitā · Chapter 30

iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ sihitāyāṃ prakīrṇādhikāre ekonatriṃśo 'dhyaḥ.
athatriṃśo 'dhyāyaḥ.
prāyaścittam
athavakṣye viśeṣeṇa tantrasaṃkaraniṣkṛtim /
vaiṣṇavasyānyatantreṇa saṃkare doṣamādiśet

grāmasya yajamānasya rājño rāṣṭrasya saṃkṣayaḥ /
taddoṣaśamanāyaiva sāṃkaryamapahāya ca

padmāvale vaiṣṇavaṃ ca viṣṇusūktaṃ ca pauruṣam /
pāramātmikamīṅkārā dyaṣṭāśītiṃ viśeṣataḥ

aṣṭottarasahasraṃ vā śatamaṣṭottaraṃ tu vā /
doṣagauravamuddiśya hutvā pūrvavadācaret

vaiṣṇavaṃ dvividhaṃ śāstraṃ munibhiḥ parikīrtitam /
vaikhānasaṃ pañcarātraṃ vaidikaṃ tāntrikaṃ kramāt

vaikhānasaṃ vaidikaṃ syādvaidikairarcitaṃ dvijaiḥ /
aihikāmuṣmikaphalapradaṃ saumyaṃ prakīrtitam

pañcarātramathāgneyamavaidikamatāttvikam /
tāpādipañcasaṃskāradīkṣāvadbhissamarcitam

aśrīkaramatha proktaṅkevalāmuṣmikapradam /
saumyaṃ sarvatra saṃpūjyaṃ grāmādiṣu viśeṣataḥ

brāhmaṇānāṃ ca geheṣu saumye nai vārcayeddharim /
āgneyamarcayettadvadavāstvaṅgālaye tathā

parvatādiṣvaraṇyeṣu vivikteṣu sthaleṣuca /
viprāvāse janāvāse naiva kuryādanena tu

saumye vaikhānase mārge yadyāgne yena saṃkaraḥ /
pañcarātreṇa saṃprāpto rājā rāṣṭraṃ vinaśyati

taddoṣaśamānāyaiva padmāgnau juhuyātkramāt /
mahāśāntiṃ vidhānena saptāhaṃ vā tṣahantu vā

aṣṭādhikaśadaiścaiva saṃsnāpya kalaśaistataḥ /
abhyarcya devadeveśaṃ saṃpūjyaiva tu vaiṣṇavān

bhojayitvā brāhmaṇāṃstu kārayetpūrvavartmanā /
pañcarātravidhānena pratiṣṭhāpyārcanekṛte

kālenāntarite tasmin kuryātsaumya praveśanam /
saumyatvādrājarāṣṭrāṇāṃ tatsa mṛddhikaraṃ bhavet

padmānale mahāśāntiṃ hutvādau ca tataḥkramāt /
vaikhānasena vidhināvimānaṃ biṃbameva ca

saṃskṛtya cocitaissarvaiskaṃskāraiḥ karṣaṇādibhiḥ /
pratiṣṭhāpya tadārabhya sarvaṃ tenaiva cācaret

ālayāśritadevānāṃ parivārasya parṣadām /
pūjāyāmapyamukhyāyāṃ saṃkaro naiva sammataḥ

mahātmyaṃ kimuvakṣyāmi śāstrasya mahato 'sya vai /
nālaṃ devāstrayassendrā ananto 'pyupavarṇitum

śruṇantu munayassarve śāstramāhātmyamuttamam /
yāvacchakti pravakṣyāmi jñātaṃ gurukṛpābalāt

purā caturmukho brahmāsisṛkṣurakhilaṃ jagat /
suptodthitaściraṃ kālaṃ prākrāmītsargakarmaṇi

visasmāra yadā dhātā nidrayākrāntamānasaḥ /
vedāntsargapradhānāṃstu sṛṣṭirnaivapravartate

cintātura stadā brahmā mūḍhaḥ kartavyakarmaṇi /
bahudhā dhyāyamānastuna lebhe kāraṇaṃ svataḥ

svaśaktyā yadvidheyaṃ syātsarvaṃ cakre vimūḍhadhīḥ /
na hi tatkāraṇaṃ lebhe vedavismaraṇaṃ tu yat

cirācchintāṃ tu tāṃ tyaktvā svasthacittaḥ prajāpatiḥ /
hṛtpadmamadhye puruṣaṃ parameṇa samādhinā

cintayāmāsa vai viṣṇumṛgyajussāmarūpiṇam /
tuṣṭāva ca tadā brahmā haripravaṇamānasaḥ

nanāma ca tadā viṣṇuṃ śaṅkhacakragaddharam /
arcayāmāsa deveśaṃ pādyādyairvigrahaissamaiḥ

muhurmuhuḥ praṇamyāthamūrthnā devaṃ jagatpatim /
nirvyājakaruṇāleśāddevasya vimalāntaraḥ

tuṣṭāvajagadīśānaṃ nārāyaṇamajaṃ vidhiḥ /
"jitante puṇḍarīkākṣa namaste viśvabhāvana

namaste 'stu hṛṣīkeśa mahāpuruṣa pūrvaja /
deśakālaparicchedarahitānanta cinmaya

satyajñānasukhānandasvarūpa parameśvara /
pañcavyūha caturvyūhāna ntavyūhātmavigraha

viṣṇo puruṣa satyācyutāniruddha jagatpate /
nityamuktajanāvāsaparamavyomanāyaka

śrībhūnīlādisaṃsevya divyamaṅgalavigraha /
śaṅkhacakragadāvāṇe bhaktābhayavaraprada

kīrīṭa hāra keyūra kaṭakāṅgadabhūṣita /
graiveyakapariṣkāra kaṭīsūtravirājita

tulasīmālikārājadviśālorasthsalāṃcita /
pralaṃbayajñasūtrāḍhya kaustubhābharaṇojjvala

sarvalokeśvarācintya śrīvatsakṛtalakṣaṇa /
divyāyudhasamāsevya pītāṃbarasuśobhita

nityaniryatnanirandhravisārikaruṇārasa /
mandasnitamukhāṃbhoja madhurādharapallava

rukmābha raktanetrāsyapāṇipāda sukhodvaha /
subhrūlalāṭasubhaga sunasa svāyatekṣaṇa

vṛttapīnāyatabhuja tanumadhya mahāhano /
vilāsavikramākrānta trailokyacaraṇāṃbuja

jñānaśakti balaiśvaryavīrya tejovidhe 'nagha /
namaste viṣṇave tubhyaṃ puruṣāya namo namaḥ

samassatyasvarūpāya acyutāya namo namaḥ /
namo 'niruddharūpāya vāsudevāya śārṅgiṇe

namaścidātmane 'nanta śāntarūpāya dhanvine /
śāsate nirapekṣāya svatantrāyādhikāriṇe

acyutāyāvikārāya tejasāṃ nidhaye namaḥ /
pradhāna puruṣeśāya vedavedyāya vedine

namaḥ para vyūharūpa namo vibhavavigraha /
antaryāminnamaste 'stu namor'cārūpa śāśvata

sahasraśīrṣaṃ puruṣaṃ sahasrākṣaṃ nirañjanam /
sahasrapādaṃ trātāraṃ śaraṇaṃ tvāṅgato 'smyaham

mātā tvaṃ me pitā tvaṃ me bhrātā tvaṃ me sakhāmama /
sarvaṃ tvamasi viśvātmaṃstvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam

saṃsārasāgaraṃ ghoramanantaṃ kleśabhājanam /
tvāmeva śaraṇaṃ pāpya nistaranti manīṣiṇaḥ

na hi te gopya te kiñcinna hyantyaviditaṃ tava /
tvaṃ sākṣī dehināmekassarvaṃ vyāpya tvamedhase

na te rūpaṃ na karaṇaṃ kāraṇaṃ nāsti te 'nagha /
tvaṃ śāstā sarvalokānāṃ sraṣṭāpātā haran hare

ahaṃ bhavaśca te brahman prasādakrodhajāvubhau /
tvatto me mānasaṃ janma prathamaṃ dvijapūjitam

vijñānaṃ tadidaṃ prāptaṃ brahmatvaṃ ca yadārjitam /
sarvaṃ tava kaṭākṣasya leśo 'yaṃ madhusūdana

tamasākrāntacittasya vismṛtā nigamā mama /
avedavihitassargo mayā kartuṃ na śakyate

prasīda parameśāna vedabhikṣāṃ prayaccha me /
iti cintayatastasya babhūvāvāvilaṃ manaḥ

tatastubhagavān brahmā vedarāśimavāptavān /
sasmāra nikhilānvedān sāṃgānupaniṣadgaṇam

purāṇanyāyamīmāṃsādharmaśāstrāṇi sarvaśaḥ /
catuṣṣaṣṭikalāścaiva vidyāsthānāni yāni ca

antarhitānāṃ khananādvedānāntu viśeṣataḥ /
sa vibhuḥ procyate brahmā vikhanā brahmavādibhiḥ

vaikhānasaśca bhagavān procyate sa pitāmahaḥ /
jagatsarvamaśeṣeṇa vedadṛṣṭena vartmanā

prāṇācca cakṣuṣastadvadabhimānācca marmaṇaḥ /
hṛdayācchirasaśśrotrādudānādvyānatastataḥ

samānācca tathāpānādṛṣiśreṣṭhānimān daśa /
dakṣaṃ marīcinaṃ nīlalohitaṃ bhṛgumena ca

tathāṃgirasamatriñca pulastyaṃ pulahaṃ tathā /
vasiṣṭhaṃ cakratuṃ caiva kramādasṛjadabjabhūḥ

nava brahmāṇa evai te vināsyurnīlalohitam /
vedānāṃ vyasanādarpāk prāgrūpaṃ militaṃ tu yat

tāntu vaikhānasīṃ śākhāyetānadhyāpayanmuniḥ /
nāmnā vikhanasaṃ prāhuryaṃ ca śātātapaṃ tathā

bhṛgvaṅgiromarīcyatripulastyapulahāḥkratuḥ /
tathā vasiṣṭhodakṣaśca nava brahmāṇar iritā

(nava brāhmāṇa evaite vinyānye nīlalohitam) /
ete vikhanasaśsiṣyāśśrutismṛtividhānataḥ /
tacchiṣyāstu mahātmāno munayastattvadarśinaḥ

vedānugāni śāstrāṇi cakrurlokahitaiṣiṇaḥ /
ke cidgṛhyāṇi vai cakrurgṛhyaśrautātmakāni tu

dharmaśāstrāṇi kecittu purāṇāni ca ke cana /
itihāsāṃs tathākalpān procuranye maharṣaya?

ke cidvyākaraṇaṃ kecinnyāyamanye tathetarat /
vāṅmayaṃ sakalaṃ sarvaṃ śāstrabaddhaṃ pracakrire

tāntuvākhānasīṃ śākhāṃ svasūtre viniyuktavān /
padmabhūḥparamo dhātā tasminnārādhanatrayam

tāntu vaikhānasīṃ śākhāṃ svasūtre viniyuktavān /
cakre ṛgādibhedaistu vyasitvā tu pṛthak pṛthak

ādikāle tu bhagavān brahmātu vikhanā muniḥ /
yajuśśākhānusāreṇa cakresūtraṃ mahattaram

varṇāśramācārayutaṃ śrautasmārtasamanvitam /
yatsūtrādyantamadhyeṣu bhagavān viṣṇuravyayaḥ

yaṣṭavyo gīyate yasmātsarvasūtrottamaṃ tu tat /
vede vaikhānase sūtre yo dharmaḥ parikīrtitaḥ

sarvaissadharmonuṣṭheyo nātra kāryāvicāraṇā /
svasūtrasya parityāgādanyasūtrasamāśrayāt

sadyaḥpatati vai viprona vedasya samāśraye /
sūtraṃ vaikhānasaṃ yattu vedassaṃpratipadyate

etadvaikhānasaṃ sūtramanyasūtrānapekṣitam /
etadvaikhānasaṃ sūtraṃ sarvavedārthasaṃgrahaḥ

vaiṣṇavaṃ sarvaviprāṇāṃ sāmnyamabhidhīyate /
vaikhānasasya sūtrasya cāgneśśrāmaṇakasya ca

nārāyaṇasya devasya māhātmyaṃ nāvabudhyate /
yathā vedeṣu sarveṣu sāmavedaḥ praśasyate

tathā sarveṣu sūtreṣu sūtrametatpraśasyate /
agnirvaikhānasaṃ śāstraṃ viṣṇurvedāścaśāśvatāḥ

gāyatrī vaiṣṇavā viprāssaptaite bahupāvanāḥ /
adhīteṣu ca vedeṣu sāṃgeṣu labhate phalam

tatphalaṃ labhate sadyassūtrametatpaṭhan dvijaḥ /
agnīṣomādayo devā ye yajñāṃśahavirbhujaḥ

te sarve sūtramāśritya cainaṃ gacchanti mādhavam /
śārīrāṇyanyasūtrāṇi tathā svargaphalāni ca

vaiṣṇavaṃ sūtrametaddhi sarvasiddhikaraṃ param /
ādyatvātsarvasūtrāṇāṃ vaiṣṇavatvādviśeṣataḥ

mayānuvartitaṃ tadvatkāśyapātrimarīcibhiḥ /
yasminneva tu saṃprokte sūtre vikhanasā purā

vanasthānāṃ tu sarveṣāṃ vidhiśśrāmaṇakābhidhaḥ /
vānaprasthāstatassvarve yedvijāścānyasūtriṇaḥ

tatsūtravidhyamaṣṭhānātsmṛtā vaikhānasā amī /
kiṃ bahūktena vidhinā sarvaṃ vaikhānasaṃ jagat

parasmin vyomni yaccār'ke yattejastutrayīmayam /
tadvaikhānaḥ paraṃ brahma iti vedādadhīmahi

śāstrametacca sūtraṃ ca sarveṣāmapi jīvanam /
ye vaikhānasasūtreṇa saṃskṛtāstu dvijātayaḥ

te viṣṇusadṛśā jñeyāssarveṣāmuttamottamāḥ /
vaikhānasānāṃ sarveṣāṃ garbhavaiṣṇavajanmanām

nārāyaṇassvayaṃ garbhemudrāṃ dhārayite nijām /
viprā vaikhānasākhyāye tebhaktāstattvamucyate

ekāntinassusattvasthā dehāntaṃ nānyayājīnaḥ /
viṣṇoḥpriyatamā loke catvāraḥ parikīrtitāḥ

aśvadthaḥkapilā gāvastulasī vaiṣṇavā dvijāḥ /
dvijeṣu brāhmāṇāśśreṣṭhā brāhmaṇeṣu ca caiṣṇavāḥ

vaiṣṇaveṣu paraṃ śreṣṭhā ye vaikhānasasūtriṇaḥ /
vaiṣṇavīṃ pratimāṃ loke vipraṃ vaikhānasaṃ tathā

gaṅgāṃ viṣṇupadīṃ dṛṣṭvā sarvapāpaiḥ pramucyate mūlamasyāpi śāstrasya /
sārdhakoṭipramāṇataḥ upādiśatsa bhagavān asmabhyaṃ naimiśe vane

iti saṃkṣepataḥ proktaṃ mahattvaṃ sūtraśāstrayoḥ /
tasmādvaikhānasā viprāssaṃpūjyā bhagavatpriyāḥ

pūjānte snapanānte ca tathānte cotsavasya ca /
ācāryamarcakaṃ cāpi sarvān vaikhānasāṃstathā

prathamaṃ pūjayitvaiva paścātkāryaṃ samācaret /
yaḥpūjakamanādṛtya vipraṃ vaikhānasaṃ haṭhāt

tīrthaṃ gṛhītuṃ prathamcchetsa patati dhruvam yaḥ /
pūjakamanādṛtya vipraṃ vaikhānasaṃ punaḥ

prasādaṃ devadevasya prathamaṃ tu jighṛkṣati /
brahmahatyāmavāpnoti tatbūjā niṣpalā bhavet

yaḥ pūjakamanādṛtya vipraṃ vaikhānasaṃ punaḥ /
yādṛśīmapi devāgre vāñchatyapacitiṃ janaḥ

caturvedyapi so viprassadyaścaṇḍālatāṃ vrajet /
tatpūjā niṣphalā ca syādrājarāṣṭraṃ vinaśyati

ṣaṭkālaṃ vā trikālaṃ vā dvikālaṃ kālameva vā /
ālaye bhagavatpūjā saumyena vidhinā kṛtā

sarvasaṃpatkarī sā syājjagatāmiti śāsanam /
tatrārcane tu śuddhātmā pūjakaḥ paritoṣitaḥ

tena rājā ca rājyaṃ ca yajamānaśca nānvayaḥ /
sarvalokaśca saṃtuṣṭo vardhate brahmatejasā

agraṃ vṛkṣasya rājānomūlaṃ vṛkṣasya pūjakāḥ /
tasmānmūlaṃ na hiṃsīyānmūlādagraṃ prarohati

phalaṃ vṛkṣasya rājānaḥ puṣpaṃ vṛkṣasya pūjakāḥ /
tasmātpuṣpaṃ na hiṃsīyātpuṣpātsaṃjāyate phalam

devasyaṃ brāhmaṇasvaṃ ca sanmānaṃ pūjakasya ca /
yastu na trāyate rājā tamāhurbrahmaghātukam

durbalānāmanāthānāṃ bālavṛddhatapasvinām /
anyāyaiḥ paribhūtānāṃ sarveṣāṃ pārthivo gatiḥ

rājā pitā ca mātā ca rājā ca paramo guruḥ /
rājā ca sarvabhūtānāṃ paritrātā gururmataḥ

dāvāgnidavadagdhānāṃ rājā pūrṇamivāṃbhasā /
samudramiva tṛpyanti brāhmaṇā vedavādinaḥ

dahatyagnistejasā ca sūryo dahati raśmibhiḥ /
rājā dahati diḍena vipro dahati manyuvā

manyupraharaṇā viprāścakra praharaṇo hariḥ /
cakrāttīkṣṇataro manyustasmādviprānna kopayet

agnidagdhaṃ praroheta sūryadagdhaṃ tathaiva ca /
daṇḍyastu saṃpraroheta brahmaśāpahato hataḥ

āpadyapi ca kaṣṭāyāṃ nāvamānyo hi pūjakaḥ /
arcakena tu tuṣṭena yaduktaṃ devasannidhau

tadvākyaṃ tu ha rervākyaṃ nāvamānyo hi pūjakaḥ /
arcakaṃ kopayedyastu sa hi devasya kopakṛt

deveśaṃ toṣayedyastu sa hi pūjakatoṣakṛt /
gandhaṃ puṣpaṃ tathā mālyaṃ tāṃbūlaṃ cākṣatādikam

prasādaṃ cāpi devasya prathamaṃ pūjakor'hati /
ṣaḍaṅgaviduṣāṃ caiva kratupravarayājinām

vaikhānasaḥ punātyagre goṣṭhīṃ vipraśatasya tu /
phalābhisaṃdhirahitaṃ sarvaṃ karmākhilaṃ kṛtam

brahmārpaṇadhiyā kuryātsa bhavedvaiṣṇavottamaḥ /
nānyaṃ devaṃ namaskuryānnānyaṃ devaṃ prapūjayet

arcayetsatataṃ dhyāyennārāyaṇamanāyam /
kāyena manasā vācā sa tu vaiṣṇava ucyate

tiryakpuṇḍradharaṃ caiva pāṣaṇḍinamavaiṣṇavam /
devāgre pūjaye 'nnaiva tadvaiṣṇavavimānanā

abhyarcyā viṣṇubhaktā hi vaiṣṇavā bhagavatpriyāḥ /
avaiṣṇavasya pūjā tu teṣāmagre sudāruṇā

tasmātsarvaprayatnena tyajeddūrādavaiṣṇavam /
yetu sāmānyabhāvena manyante puruṣottamam

rudrādibhissahājñā nātte 'pi jñeyā avaiṣṇavāḥ /
nareṣu brāhmaṇāśśreṣṭhā brāhmaṇeṣu vipaścitaḥ

vipaścitsu kṛtadhiyasteṣu kartāra eva ca /
kartṛṣu brahmaviduṣo ye hi bhaktājanākdane

viṣṇubhakteṣu sarvatra śreṣṭhā vaikhānasāssmṛtāḥ /
tasmātsaṃpūjya sarvādau bhaktyā vaikhānasaṃ dvijam

viṣṇubhaktaṃ tataḥ pūjya yathāvarṇānupūrvyaśaḥ /
goṣṭhīṃ samarcayetkāle bhojyāścānye dvijātayaḥ

strīyaḥ pūjyā vidhānena vaiṣṇapyo vaiṣṇavāśrayāḥ /
na hi sādhāraṇi sṛṣyirvaiṣṇavīti vicintayet

janmāntarasahasreṣu tapodhyānasamādhibhiḥ /
narāṇāṃ kṣīṇapāpānāṃ kṛṣṇe bhaktiḥ prajāyate

na hyabhāgavatairviṣṇurjñrātuṃ stotuṃ ca tattvataḥ /
draṣṭuṃ vā śakyate mūḍhāḥ praveṣṭuṃ kuta eva hi

tadbhaktibhāvitāḥ pūtā narāstadgatacetasaḥ /
bhavantivai bhāgavatāste viṣṇuṃ praviśanti ca

aneka janmasaṃsāracite pāpasamuccaye /
vārṣiṇe jāyate puṃsāṃ govindābhimukhī matiḥ

pradveṣaṃ yāti govinde dvijān vedāṃśca nindati /
yo narastaṃ vijānīyādāsurāṃśasamudbhavam

pāṣaṇḍeṣu ratiḥ puṃsāṃ hetuvādānukūlatā /
jāyate viṣṇumāyātaḥ patitānāṃ durātmanām

yadā pāpakṣayaḥ puṃsāṃ tadā devadvijātiṣu /
viṣṭau ca yajñapuruṣe śraddhā bhavati niścalā

yathā svalpāna śeṣastu narāṇāṃ pāpasaṃcayaḥ /
bhavanti te bhāgavatā niśśreyaśaparā narāḥ

bhrāmyatāmatra saṃsāre narāṇāṃ karmadurgame /
hastāvalaṃbano hyeko bhaktikrīto janārdanaḥ

karmaṇā manasā vācā prāṇināṃ yo 'nasūyakaḥ /
bhāvasaktaśca govinde viṣṇau bhāgavato hi saḥ

yo brāhmaṇāṃśca vedāṃśca nityameva namasyati /
na drogdhā paravittādeḥ sahi bhāgavataḥ smṛtaḥ

sarvān devān hariṃ vetti sarvān lokāṃśca keśavam /
tebhyaśca nāsyamātmāvaṃ sa hi bhāgavatassmṛtaḥ

devaṃ manuṣyamanyaṃ vā paśupakṣipipīlikāḥ /
tarupāṣāṇakāṣṭhādīn bhūmyaṃbhogaganaṃ diśaḥ

ātmānaṃ cāpi deveśādvyatiriktaṃ janārdanāt /
yo na jānāti puṇyātmā sa hi bhāgavatassmṛtaḥ

sarvaṃ bhagavato bhāgo yadbhūtaṃ bhavyasaṃsthitam /
iti yo vai vijānāti sa hi bhāgavatassmṛtaḥ

bhavabhītiṃ haratyeṣa bhaktibhāvena bhāvitaḥ /
bhagavāniti yadbhāvassa tu bhāgavatassmṛtaḥ

bhāvaṃ na kurute yastu sarvabhūteṣu pāpakam /
karmaṇā manasā vācā sa tu bhāgavatassmṛtaḥ

bāhyārthanirapekṣo yo bhaktyā bhagavataḥ kriyām /
bhāvena niṣpādayati jñeyo bhāgavato hi saḥ

nārayo yasya susnigdhā na codāsīnavṛttayaḥ /
paśyatassarvamevedaṃ viṣṇuṃ bhāgavatassa hi

sutapteneha tapasā yajñairvā bahudakṣiṇaiḥ /
tāṃ gatiṃ na narāyānti yāṃ tu bhāgavatā narāḥ

yogacyutairbhāgavataid devarājaśśatakratuḥ /
avāṅnirīkṣyate najrīkimu ye yogapāragāḥ

yajñaniṣpattaye vedā devā yajñapateḥ kṛte /
tattoṣaṇāya yatate sa hi bhāgavatassmṛtaḥ

yena sarvātmanā bhaktyā viṣṇau bhāvo niveśitaḥ /
yuktatvātkṛtakṛtyatvātsa hi bhāgavatassmṛtaḥ

vratināṃ yajñapuruṣaḥ pūjyo viṣṇurasaṃśayaḥ /
strīyaśca svaṃ ca bhartāramṛte pūjyanna daivatam

bharturgṛhasthasya sataḥ pūjyo yajñapatirhariḥ /
vaikhānasānāmārādhyastapobhirmadhusūdanaḥ

dhyeyaḥ parivrājakānāṃ vāsudevo mahātmanām /
evamāśramiṇāṃ viṣṇussarveṣāṃ ca parāyaṇam

na dānairnatapobhiśca prīyate bhagavān hariḥ /
varṇāśramācāravatā yathā sa parituṣyati

varṇāśramācāravatā puruṣeṇa paraḥpumān /
viṣṇurārādhyate panthā nānyastattoṣakārakaḥ

atrānukteṣu doṣeṣu prāyaścittaṃ pravakṣyate /
paiṇḍarīkāgnimāsādya pariṣicya ca pāvakam

ṣaṭkṛtvo vaiṣṇavaṃ tadvaccatuṣkṛtvaśca vyāhṛtīḥ /
aṣṭākṣaraṃ cāṣṭakṛtvastathā ca dvādaśākṣaram

hutvā dvādaśakṛtvastu viṣṇusūktaṃ ca pauruṣam /
ekākṣarādisūktaṃ ca śrībhūsūktadvayaṃ hunet

devaṃ saṃsnāpya cābhyarcya havissamyaṅni vedayet, /
anena vidhinā tatra śāntirbhavati śobhanā

hādoṣeṣu ca punaruktahomaissahaiva tu /
pāramātmikamīṅkārādyaṣṭāśītiṃ viśeṣataḥ

hutvā ca sarvadaivatyamaṣṭābhiśca śatairghaṭaiḥ /
devaṃ saṃsnāpya cābhyarcya havissamyaṅni vedayet