Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhṛgusaṃhitā · Chapter 17

17.1

iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ
saṃhitāyāṃ prakīrṇādhikāre ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ
atha saptadaśo 'dhyāyaḥ.
atha saptadaśo 'dhyāyaḥ.adimūrtikalpaḥ
atha vakṣye viśeṣeṇa keśavādivinirṇayam /
keśavaṃ tu prakurvīta saumyarūpaṃ caturbhujam

17.2

śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ svarṇābhave va ca /
sarvālaṅkārasaṃyuktaṃ muktāhāravibhūṣitam

17.3

sthitamevaṃ prakurvīta devībhyāṃ sahitaṃ prabhum /
nārāyaṇaṃ prakurvīta ghanaśyāmaṃ caturbhujam

17.4

śaṅkhapadmadhakaṃ devaṃ bibhrantaṃ ca gadāmasim /
bhūṣitaṃ maṇibhūṣābhiḥ vītavāsasamacyutam

17.5

prakuryācca viśeṣeṇa lakṣmīnārāyaṇaṃ śubham /
uttamaṃ daśatālena mānonmānapramāṇataḥ

17.6

siṃhāsane samāsīnaṃ dakṣiṇāṃghriṃ prasārya ca /
āsane nihitaṃ vāmaṃ lakṣaṇaṃ pūrvavattathā

17.7

lakṣmīṃ sannyasya vāmorau mukhe harṣasamanvitām /
prasāritakarāṃ devīṃ pañcatālapramāṇataḥ

17.8

prāñjalīkṛtahastāṃ tāṃ sarvābharaṇabhūṣitām /
vāmena tāṃ pariṣvajya dakṣiṇenābhayapradam

17.9

anyābhyāṃ ca karābhyāṃ ca śaṅkhacakradharaṃ param /
tārkṣyaṃskandhāsanasthaṃ vā anyatsarvaṃ ca pūrvavat

17.10

tārkṣyaṃ navārdhatālena ardheṣadbhṛkuṭiṃ? mukham /
dakṣiṇorau sthitāṃ lakṣmīṃ kecidicchantisūrayaḥ

17.11

nāgabhoge samāsīnamevaṃ kuryāttu vā harim /
saptabhiḥ pañcabhirvāpi phaṇairvistāritairyutam

17.12

śeṣaṃ samyakprakurvīta samuttuṅgaśarīriṇam /
mādhavaṃ cotpalanibhaṃ cakracāvagadāsibhiḥ

17.13

caturbhujadharaṃ kuryāccitramālyāṃbaraṃ harim /
govindaṃ pāṇḍurābhaṃ ca caturbhujadharaṃ harim

17.14

gadāśaṅkhāripadmāni bibhrantaṃ kārayedbudhaḥ /
viṣṇuṃ nīlotpalābhantu śaṅkhāryabjagadābhṛtam

17.15

sarvābharaṇa saṃyuktaṃ pītavāsasamacyutam /
raktotpalābhaṃ kurvīta devaṃ tu madhusūdanam

17.16

śaṅkhāryabjagadāpāṇiṃ caturbhujamanāmayam /
trivikramaṃ nīlavarṇaṃ śaṅkhāryabjagadābhṛtam

17.17

caturbhujadharaṃ devaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
vāmanaṃ meghavarṇaṃ tu caturbāhuṃ mahābalam

17.18

gadāśaṅkhāripadmāni bibhrantaṃ chalarūpiṇam /
atha vā kārayetkuṃbhaṃ dadhyannaṃ ca karadvaye

17.19

dadhivāmanamāhustaṃ śvetābhaṃ dvibhujaṃ harim /
atha vā vaṭurūpaṃ tu dhṛtvā daṇḍakamaṇḍalū

17.20

svarṇacchami bālarūpaṃ dvibhujaṃ kārayeddharim /
sitāsitābhaṃ kurvīta śrīdharaṃ tu caturbhujam

17.21

kaumodakīśaṅkhacakrapadmadhāriṇamīśvaram /
hṛṣīkeśaṃ prakurvīta śyāmābhaṃ ca caturbhujam

17.22

gadāśaṅkhāripadmāni bibhrantaṃ harimavyayam /
sitamecakavarṇantu padmanābhaṃ prakalpayet

17.23

kaumodakīcakrapadmaśaṅkhapāṇiṃ ramādhavam /
dāmodaraṃ prakurvīta sitagaurābhamīśvaram

17.24

padmaśaṅkhagadācakradharaṃ devaṃ caturbhujam /
saṃkarṣaṇaṃ tu kurvīta śvetavarṇaṃ caturbhujam

17.25

śaṅkhāryabjagadāpāṇiṃ sarvādhāraṃ sanātanam /
vāsudevaṃ prakurvīta taruṇādityasannibham

17.26

śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ sarvadharaṃ vibhum /
candrābhaṃ navakundābhamatha vā kālayeddharim

17.27

pradyumnaṃ tu suvarṇābhaṃ kuryāddevaṃ caturbhujam /
cakraśaṅkhagadāpadmadharaṃ devaṃ mahābalam

17.28

aniruddhaṃ hiraṇyābhaṃ sarvālaṅkārasaṃyutam /
śaṅkhacakradhanuḥkhaḍgadharaṃ deveśvareśvaram

17.29

sitāsitābhaṃ kurvīta deveśaṃ puruṣottamam /
śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ devaṃ caturbhujam

17.30

athokṣajaṃ prakurvīta śaṅkhābhaṃ ca caturbhujam /
cakraśaṅkhagadāpadmadharaṃ bhūṣaṇabhūṣitam

17.31

nārasiṃhaṃ tu meghābhaṃ sarvālaṅkārasaṃyutam /
śaṅkhapadmagadācakradharaṃ bhaktābhayapradam

17.32

sitamecakavarṇaṃ tu kurvīta vibhumacyutam /
gadābjacakraśaṅkhāṅkaṃ caturbhujavirājitam

17.33

janārdanamudārāṅgaṃ nīlavarṇaṃ samācaret /
cakraśaṅkhagadāpadmadharaṃ devaṃ sanātanam

17.34

atha vā kaṭivinyastavāmahastaṃ prakalpayet /
upendraṃ ghanakṛṣṇābhaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

17.35

śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ devaṃ jagatprabhum /
hariṃ pāṇḍurakṛṣṇābhaṃ sarvālaṅkāraśobhitam

17.36

śaṅkhapadmagadācakradharaṃ kuryānmanoharam /
kṛṣṇaṃ tu nīradaśyāmaṃ puṇḍarīkanibhekṣaṇam

17.37

śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ /
sarveṣāṃ tu vimānāni viṣṇoruktavadācaret

17.38

sabhyakuṇḍe pradhānāgnau hautraṃ tatra praśaṃsya ca /
"keśavaṃ kleśasaṃhāraṃ viṣṇuṃ caiva parātparam'

17.39

"nārāyaṇaṃ naraṃ viṣṇuṃ narakāntaka' mityapi /
"mādhavaṃ puṇḍarīkākṣaṃ viṣṇuṃ sarvātmakaṃ' tviti,

17.40

"govindaṃ paramānandaṃ viṣṇuṃ caiva sanātanam' /
.viṣṇuṃ vyāpinamīśānaṃ sarvalokādhipaṃ tathā

17.41

"madhusūdanamudyogaṃ mahāntaṃ viṣṇu'mityapi /
"trivikramaṃ trilokeśaṃ lokādhāraṃ sanātanam'

17.42

"vāmanaṃ varadaṃ caiva kāśyapiṃ cāditipriyam' /
"śrīdharaṃ puruṣaṃ ceti viṣṇuṃ śrīvatsavakṣasam'

17.43

"hṛṣīkeśaṃ jagannāthaṃ viṣṇuṃ viśvamayaṃ' tathā /
"padmanābhaṃ sureśaṃ ca viṣṇuṃ caiva jagatpatim.'

17.44

"dāmodaraṃ sadādhāraṃ viṣṇuṃ praṇavarūpiṇam' /
"saṃkarṣaṇaṃ yaduvaraṃ viṣṇuṃ haladhara'ntathā

17.45

"vāsudevaṃ puṇyamūrtiṃ bhadreśaṃ puṇyarūpiṇam' /
"pradyumnaṃ jagadīśānaṃ viṣṇu puṇyātmakaṃ' tathā

17.46

"aniruddhaṃ mahāntaṃ ca vairāgyaṃ sarvatejasam' /
"puruṣottamamānandaṃ viṣṇuṃ pañcātmakaṃ' tathā

17.47

"adhokṣajamanādiṃ ca viṣṇuṃ vyāpaka' mityapi /
"nārasiṃhaṃ taponāthaṃ mahāviṣṇuṃ mahābalam'

17.48

"acyutaṃ cāparimitamaiśvaryaṃ śrīpatiṃ' tathā /
.janārdanamanādyantaṃ viṣṇuṃ tejomayaṃ' tathā

17.49

"upendramindrāvarajaṃ viṣṇuṃ vaikuṇṭha'mityapi /
"hariṃ pāpaharaṃ ceti viṣṇuṃ maṅgalavigraham

17.50

"kṛṣṇaṃ nārāyaṇaṃ puṇyaṃ tridaśādhipa'mityapi /
āvāhya tu krameṇaiva nirupyājyāhutīryajet

17.51

"viṣṇornukā'dabhiṣṣaḍbhi"ratodevā'dabhistathā /
keśavādidvādaśānāṃ mantrairdvādaśabhirhunet

17.52

nārasiṃhasya kṛṣṇasya mantraḥ pūrvamudīritaḥ /
itareṣāṃ daśānāṃ tu daśamantrāḥ prakīrtitāḥ

17.53

"viṣṇussarveṣā'mityādi "yaṃ yajñai'rantamīritāḥ /
taṃ taṃ devaṃ samuddiśya tattanmantreṇa cātvaraḥ

17.54

śatamaṣṭādhikaṃ hutvā śeṣaṃ pūrvavadācaret /
evaṃ sarvatra kurvīta devībhyāṃ sahitaṃ vibhum

17.55

tadrūpaṃ kautukaṃ kuryātsarvalakṣaṇalakṣitam /
karṣaṇādikriyāssarvā viṣṇorina samācaret

17.56

lakṣmīkalpaḥ
atha vakṣye viśeṣeṇa lakṣmīsthāpanamuttamam /
aṣṭadhā procyate lakṣmīḥ prathamā tvanapāyinī

17.57

viṣṇorvakṣasthsalekāryā sarvālaṅkārasaṃyutā /
dakṣastanasyordhvabhāge vahnyaśredivyamaṇḍale

17.58

padmamadhye samāsīnāṃ padmadvayakarāñcitām /
varadābhayahastāṃ ca mandasmita mukhāṃbujām

17.59

evaṃ rūpāṃ prakurvīta yogalakṣmīstusā matā /
yogalakṣmīṃ pratiṣṭhāpya śrīkāmassamyagarcayet

17.60

deveśena samaṃ kuryādasyāsthcāpanamuttamam /
kālāntare prakuryāccheddhemarūpyādinā punaḥ

17.61

kṛtvā śrīvatsarūpaṃ tu dhārayedviṣṇumavyayam /
tattadbiṃbānurūpaṃ ca kuryācchrīvatsalakṣaṇam

17.62

bhogalakṣmyassamākhyātā śśrībhūnīlāḥ kramādimāḥ /
dhruvādiṣu tu bereṣu śrībhūmyau devapāśanvge

17.63

vaikuṇṭhamārgasaṃcārā nīlā nityasamāśritā /
śrībhūmyosthsāpanaṃ pūrvaṃ deveśena sahoditam

17.64

devībhyāṃ rahite deve kuryātkālāntare punaḥ /
pṛdhakpratiṣṭhāṃ śrībhūmyoḥ kuryādāṅgirasoktivat

17.65

vīralakṣmīriti proktā pṛthagālayasaṃgatā /
alayāddakṣiṇe pārśvekuryāttu pṛthagālayam

17.66

daśatālena mānena kuryāddevīna salakṣaṇām /
padmadvayakarāṃ caiva vandā bhayadhāriṇīm

17.67

kirīṭamukucopetāṃ sarvālaṅkāraśobhitam /
padmāsane samāsīnāṃ hemābhāṃ sarvamaṅgalām

17.68

godāmanyāṃ prakurvīta lakṣmīṃ tu vijayābhidhām /
navatāleṃ mānena kuryādanyālayāśritām

17.69

dakṣiṇena tu hastena kalhāraṃ dadhatīṃ tathā /
prasāritetarakarāṃ baddhadhammillaśobhinīm

17.70

sarvālaṅkārasaṃyuktāṃ tiṣṭhantīmeva kārayet /
godā bhūmyaṃśajā proktā tanmantreṇācaretkriyāḥ

17.71

pākalakṣmīssamākhyātā pacanālayasaṃgatā /
aṣṭatālena mānena kuryāttāṃ pacanālaye

17.72

padmadvayāñcitakarāṃ varadābhayadhāriṇīm /
āsīnāṃ vātha tiṣṭhantīṃ kuryādbhūṣaṇabhūṣitām

17.73

dvitīya maṇḍapadvāre dvāralakṣmīṃ samācaret /
pataṅgapaṭṭikāmadhye sarvālaṅkāraśobhitām

17.74

padmadvayāñcitakarāṃ varadābhayadhāriṇīm /
padmāsane samāsīnāṃ kirīṭādivibhūṣitām

17.75

gajai tu pāśanvyoḥkuryāddhemakuṃbhakarau punaḥ /
siṃcantau tau mahālakṣmīṃ kuryātkuṃbhajalaistathā

17.76

śrībhūmyorvīravijayalakṣmyoreva vidhīyate /
dhravaberānurūpeṇa berāntarasamarcanam

17.77

tadrūpaṃ kautukaṃ kuryādutsavādi yathecchayā /
anyāsāṃnaiva kurvīta dhruvārcāmeva kārayet

17.78

paiṇḍarīke pradhānāgnau hautraṃ tatra praśaṃsya ca /
śrībhūmyormūrtimantraiśca krameṇāvāhanādikam

17.79

"godāṃ kṛṣṇapriyāṃ lakṣmīṃ rukmiṇī'miti cāhvayet /
āvāhanakrameṇaiva tanmantrairjuhuyātkrarūt

17.80

pratiṣṭhoktakrameṇaiva sarvaṃ pūrvavadācaret /
navaṣaṭpañcamūrtīnāṃ vimānasyālayasya ca

17.81

dvimūrtisthāpanaṃ tadvatrimūrtasthāpanaṃ tathā /
anyeṣāṃ parivārāṇāṃ sthāpanaṃ vidhivaccaret

17.82

yadyatsamarpyate vastu deveśasya tu mandire /
tattatsarvaṃ vidhānena pratiṣṭhāpya samarpayet

17.83

asaṃskṛtaṃ tu na grāhyaṃ na taddevapriyaṃ bhavet /
bhūṣaṇāni ca vā sāṃsi pātrāṇyanyatparicchadam

17.84

berālaṅkārayogyāni dhāmālaṅkaraṇāni ca /
yathāhaṃn saṃskṛtānyeva gṛhṇīyātsaphalaṃ bhavet

17.85

tattaddravyādhidaivatyaṃ devatāmūrtimantrakam /
juhuyātsarvamanyacca pratiṣṭhoktavadācaret

17.86

dravyādhidevatākalbassamyagukto mayākhile

Original text: Bhṛgusaṃhitā (a text of the Vaikhānasa-tradition) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc