Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhṛgusaṃhitā · Chapter 14

14.1

iti śrīvaikhānase
bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ saṃhitāyāṃ
prakīrṇādhikāre trayodaśo 'dhyāyaḥ.
atha caturdaśo 'dhyāyaḥ.
atha caturdaśo 'dhyāyaḥ.
daśāvatārakalpaḥ (vāmanaḥ)
athātassaṃpravakṣyāmi vāmanasya kramaṃ yathā /
vairocanasutohyugro balī ca balināṃ varaḥ

14.2

tadbalasyāpahārārthaṃ kāśyapājjāyate hariḥ /
harirvāmanarūpo 'bhūcchatrī daṇḍī ca vedavit

14.3

vaṭabījena sadṛśaḥ kevalaṃ sūtradaṇḍabhṛt /
vartamāne mahāyajñe balervairocaneḥ purā

14.4

tadyajñaśālāṃ saṃprāpya vaṭurūpo mahāhariḥ /
tvaṃ dehi tripadīṃ mahyaṃ gāmityūce svamāyayā

14.5

baliśca tripadaṃ tasmaiprādāttoyasamanvitam /
hastejale patatyāśu bhadraṃ rūpamavāpya ca

14.6

devastraivikramaṃ rūpaṃ sarvaṃ lokaṃ tadāgrahīt /
trivikramapratiṣṭhāyāṃ viśeṣassaṃpravakṣyate

14.7

vasantvimāne vā bhadrake hastibhadrake (?) /
dīrghaśāre mahākūṭe sthāpanaṃ sarvasiddhidam

14.8

daśatālena mānena devadevaṃ prakalpayet /
savyaṃ pādaṃ sthitaṃ kuryāddakṣiṇaṃ codthitaṃ bhavet

14.9

caturbhujaṃ prakurvīta saṃyutaṃ vāṣṭabhirbhujaiḥ /
dakṣiṇe śārṅgamālaṃbya bhūmyāṃ caiva prasrya ca

14.10

śaraṃ ca dakṣiṇe haste khaḍgaṃ caiva tathā bhavet /
gadā vāmakare proktā tathā kheṭakameva ca

14.11

cakraśaṅkhetathā kuryādūrdhvabāhorvicakṣaṇaḥ /
evameva prakurvīta vasuhastaṃ prakalpayan

14.12

sasyaśyāmanibhaṃ kuryāddharṣa vegasamanvitam /
sarvābharaṇa saṃyuktaṃ kīrīṭādivibhūṣitam

14.13

indraṃ sasyanibhaṃ kuryādvāmapārśve ca susthitam /
dakṣiṇe dharmarājaṃ ca puṣpamālādharaṃ punaḥ

14.14

dakṣiṇe bhittiporśve tu brahmāṇaṃ ca prakalbayet /
hastābhyāṃ kuṃbhayoścaiva pādaprakṣālanaṃ caret

14.15

tasyapādāṃbuje caiva jātāṃ gaṅgāṃ ca sundarīm /
prāñjalīkṛtya hastābhyāṃ nābherūlrāvaṃ śarīragau

14.16

pārśvayorubhayoścāpi candrādityau ca pūrvavat /
jāṃbavantaṃ tathā bherīṃ tāḍayastaṃ narākṛtim

14.17

indraṃ śyāmanibhaṃ kuryādyamamañjanasannibham /
ādityaṃ cāgni varṇaṃ ca candraṃ śtetaṃ tathā caret

14.18

pītavarṇaṃ baliṃ kuryānnīlābhaṃ jāṃbavantakam /
brahmāṇaṃ pītavarṇaṃ ca śyāmavarṇāṃ ca jāhnavīm

14.19

evaṃ varṇakrameṇaiva citrābhāsaṃ ca kārayet /
pūjakau tu prakurvīta tathā śakrabṛhaspatī

14.20

śaṅkhaṃ dakṣiṇataḥ kuryāccakraṃ vāme samarcayet /
amūrtaṃ vā samūrtaṃ vā kalpayitvā yathākramam

14.21

śukraṃ śuklanibhaṃ kuryātpītavarṇaṃ bṛhaspatim /
mahīṃ dakṣiṇataḥ pārśvesthitāmevaṃ prakalpayet

14.22

udaṅmukhīṃ ca kurdīta padmahastāṃ ca dakṣiṇe /
vāme prasāritāṃ caiva sarvaratna vibhūṣitām

14.23

tasyāḥpūrve tathā kuryātprahlādaṃ cottarāmukham /
jaṭāmukuṭasaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

14.24

hṛdayeṃjalisaṃyuktaṃ śukavatranibhāṃbaram /
tasyacottarapārśve tu brahmāsūtrasya dakṣiṇe

14.25

asurendraṃ tathāsīnaṃ vinataṃ paścimāmukham /
brahmāñjali samāyuktaṃ kīrīṭādivibhūṣitam

14.26

evaṃ vairocaniṃ kuryātpuṣpāṃbaradharaṃparam /
namuciṃ ca samāsīnaṃ pādapīṭhāvalaṃbinam

14.27

vāmapārśve samāsīnaṃ pūrvabhittisamāśrayam /
kalpayitvā yathāmārgaṃ śukraṃ caiva samāgatam

14.28

vāmapādaṃ samāsīnaṃ dakṣiṇaṃ kuñcitaṃ tathā /
abhayaṃ dakṣiṇaṃ hastaṃ vāmaṃ kaṭyavalaṃbitam

14.29

sarvābharaṇa saṃyuktaṃ paścimāmukhameva ca /
tasya cottarapārśvetu pakṣirājaṃ prakalpayet

14.30

dakṣiṇāmukhasaṃyuktaṃ śukremuṣṭiprahāriṇam /
evaṃ garbhagṛhe proktaṃ vidhinā kārayedbudhaḥ

14.31

maṇḍape nimnitasthāne anantaṃ cottarāmukham /
hṛdayeṃjalisaṃyuktaṃ sthitamevaṃ prakalpayet

14.32

phaṇaistu pañcabhiryuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
uttare bhittipārśvetu vāsukīṃ ca prakalpayet

14.33

ana ntavattathā kuryāddharṣa vegasamanvitam /
evameva vidhānena kalpayitvā yathākramam

14.34

śyāmavarṇāṃ tathā devīṃ prahgādaṃ pītameva ca /
kanakābhaṃ baliñcaiva namuciṃ ca tathai va ca

14.35

śakraṃ tu pūrvavatkuryātpañcavarṇaṃ khagādhipam /
anantaṃ pītavarṇaṃ ca vāsukiṃ śyāmameva ca

14.36

evaṃ sthānakrameṇaiva kūṭayuktena kārayet /
atha vā bhittipārśve tu citrābhāse 'dhamādhamam

14.37

trivikramaṃ pravakṣyāmi yathā kuryājjagattraye /
ekaṃ jānusamaṃ kuryāddvitīyaṃ nābhitassamam

14.38

tṛtīyaṃ tu lalāṭāntaṃ trividhaṃ syāttrivikramam /
mahīṃ devīṃ tathā caiva prahlādaṃ tu baliṃ tathā

14.39

namuciṃ ca tathā śukraṃ garuḍaṃ ca tathā caret /
anantaṃ vāsukīṃ caiva maṣṭāṃgasthāpanaṃ caret

14.40

viṣṇuṃ trivikramaṃ ceti trilokeśamataḥ param /
viśveśvaraṃ trimūrti ca sarpādhāra' mitīrayet

14.41

"pītavarṇaṃ guruṃ caiva taiṣyaṃ caiva bṛhaspatim' /
"samuciṃ kanakābhaṃ ca pītavāsasamityapi

14.42

śyāmalāṅgamiti proktaṃ' mūrtimantraṃ yathākramam /
"hariṇīṃ ca tathā pauṣṇīṃ kṣauṇīñcaiva tathā mahīm.'

14.43

"prahlādaṃ vīryavittaṃ ca viṣṇu bhaktaṃ mahābalam' /
"asurendraṃ baliṃ ceti vadānyaṃ vīra'meva ca

14.44

śukrasya pūrvamevoktaṃ garuḍasya vidhānataḥ /
"kāśyapaṃ garuḍaṃ caiva vainateyaṃ khagādhipam

14.45

"sahasraśīrṣaṃ śeṣaṃ ca nāgarājamitīrya ca /
anastaṃ' ca samuccārya śeṣasyāvāhanaṃ caret

14.46

"vāsukīṃ nāgarājaṃ ca kādraveyaṃ manoramam /
evaṃ mūrtikramaścaiva maṣṭāṃgasthāpane caret

14.47

pratiṣṭhoktakrameṇaiva sarvaṃ pūrvavadācaret /
trivikramapratiṣṭhāyāmanvāhārye viśeṣataḥ

14.48

tathā hautraṃ praśaṃsyaiva mūrtyāvāhanamācaret /
juṣṭākāraṃ ca kṛtvaiva pūrvavatsarvamācaret

14.49

"yo vā trimūrti'rityevaṃ śatamaṣṭādhikaṃ yajet /
karṣaṇādipratiṣṭhāntaṃ pūrvavatsamyagācaret

Original text: Bhṛgusaṃhitā (a text of the Vaikhānasa-tradition) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc