Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhikṣuṇīvinaya · Chapter 5

5.1

uddānaṃ |
sammukham [91] | ūnadvādaśavarṣā [92] |
anaṅgopetā [93] | asammatā [94] | duḥśīlā [95] |
ūnaviṃśativarṣā kumārībhūtā [96] |
adeśitaśikṣā [97] | aparipūraśikṣā [98] |
asammatā [99] | ūnadvādaśavarṣā gṛhicaritāya [100]
pūryate daśamo vargaḥ ||
pācattikadharma 101
adeśitaśikṣā
215. bhagavān śrāvastīyam viharati | bhagavatā śikṣāpadaṃ prajñaptaṃ | na kṣamati ūnadvādaśavarṣāṃ gṛhicaritām upasthāpayitun ti | tāyo dāni bhikṣuṇīyo pūradvādaśavarṣāṃ gṛhicaritām upasthāpayanti | bhikṣuṇīyo dāni ojjhāyanti | ko jānāti pūradvādaśavarṣā vā na veti | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīyo mahāprajāpatīye gautamīye ārocayeṃsuḥ | pe | yathā kumāribhūtāya aṣṭādaśavarṣāya dve varṣāṇi śikṣādeśanāsammutir yācitavyā | vistareṇa | tena bhagavān āha |
pūradvādaśavarṣā pi ca bhavati gṛhicaritā tāṃ cādeśitaśikṣām upasthāpayet pācattikaṃ

5.2

pācattikadharma 102
aparipūraśikṣā
216. bhagavān śrāvastīyam viharati | sudinnā nāma abhaṭagaṇakabhāryā pravrajitā | tāya kalyāye śikṣā deśitā | tāya dāni gṛhibhūtāya kukṣi pratilabdho | so pi vṛddho | bhikṣuṇīyo dāni ojjhāyanti | iyan tāva deśitaśikṣā | iyaṃ ca kukṣivatī | sa nirveṭheti | āryamiśrikāyo yato haṃ pravrajitā nāmabhijānāmy ahaṃ etad dharmam pratiṣevituṃ | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīyo mahāprajāpatīye gautamīye ārocayeṃsuḥ | peyālaṃ yāvad bhagavān āha | yato dāni eṣā pravrajitā | na eṣā jānāty etaṃ dharma pratiṣevituṃ | gṛhibhūtāya etāya kukṣiḥ pratilabdho | yā dāni eṣā īdṛśī bhavati na kṣamati upasthāpayituṃ | atha khalu yadi tāvad dārikāṃ janayati yadā stanikā gṛhān nirgatā bhavati tato upasthāpayitavyā | atha dārakaṃ janayati yadā ayaṃ stanībhūto bhavati tato upasthāpayitavyā | atha dāni tāye sālohito bhavati jñātiko vā āhaṃsuḥ | vayaṃ etan dārakam upasthāsyāma iti upasaṃpādayitavyā | atha khalu bhagavān mahāprajāpatīṃ gautamīm āmantrayati | tathaiva kartavyaṃ yathā kumārībhūtāye | tena bhagavān āha |
deśitaśikṣā pi ca bhavati gṛhicaritā nāṃ aparipūraśikṣām upasthāpayet pācattikaṃ

5.3

pācattikadharma 103
asammatā
217. bhagavān śrāvastīyam viharati | bhagavatā śikṣāpadaṃ prajñaptaṃ | na kṣamati ūnadvādaśavarṣām gṛhicaritām upasthāpayitun ti | tā dāni bhikṣuṇīyo pūradvādaśavarṣāṃ gṛhicaritāṃ deśitaśikṣām upasthāpayanti | tā dāni bhikṣuṇīyo ojjhāyanti | asty eṣā deśitaśikṣā na tu jānāma paripūraśikṣa vā na veti | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīyo mahāprajāpatīye gautamīye ārocayeṃsuḥ | peyālaṃ | yathā kumārībhūtāye yāvat tena bhagavān āha |
paripūraśikṣā pi ca bhavati gṛhicaritā | tāṃ cāsammatām upasthāpayet pācattikaṃ

5.4

pācattikadharma 104
nānuśāset
218. bhagavān śrāvastīyam viharati | tāyo dāni bhikṣuṇīyo upasthāpiya upasthāpiya nāvavadanti nānuśāsanti | tāyo dāni indragavā iva vardhanti yāvat kathaṃ saṃghāṭīpātracīvaradhāraṇe pratipattavyaṃ | peyālaṃ | yāvad bhagavān āha | duṣkṛtaṃ vo bhikṣuṇīyo evañ ca nāmā yūyaṃ upasthāpayitvā nāvavadatha nānuśāsatha | tena hi dve varṣāṇi ovaditavyā anuśāsitavyā |
atha khalu bhagavān mahāprajāpatīṃ gautamīm āmantrayati | sannipātaya gautami yāvat paryavadātāni bhaviṣyanti |
yā puna bhikṣuṇī upasthāyikā upasthāpitāṃ dve varṣāṇi nāvavadeya nānuśāsayet pācattikaṃ |
yā puna bhikṣuṇīti upasampannā | peyālaṃ | upasthāyikā ti upādhyāyinī | upasthāpitān ti sārdhaṃ vihāriṇī | dve varṣāṇīti dve dakavarṣāṇi | nāvavaded iti abhidharme vā abhivinaye vā | abhidharmo nāma navavidhaḥ sūtrāntaḥ |
abhivinayo nāma prātimokṣaḥ vistaraprabhedena | nānuśāsed iti ācāram akurvantīm anācāraṃ kurvantīṃ na nirddhameyā na daṇḍakarma dadyāt pācattikaṃ | atha dāni sā upasthāpitā durvacā bhavati śaithilikā vā bāhulikā vā aśikṣākāmā nirddhamitavyā | bhikṣur api sārdhaṃ vihārinaṃ nāvāvadati nānuśāsati vinayātikramam āsādayati | tena bhagavān āha |
yā puna bhikṣuṇī upasthāyikā upasthāpitāṃ dve varṣāṇi nāvavaden nānuśāset pācattikaṃ

5.5

pācattikadharma 105
nopasthihet
219. bhagavān śrāvastīyam viharati | tā dāni bhikṣuṇīyo upasthāpitāḥ anyena gacchanti | tā dāni upādhyāyinīyo ojjhāyanti | asmākaṃ bhagavatā daṇḍakarma prajñaptaṃ | imā sāmoktikā | yā dāni upasthāpitā anyena gacchanti | katham imāḥ asmābhir avavaditavyāyo anuśāsitavyāyo | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīyo mahāprajāpatīye gautamīye ārocayeṃsuḥ | peyālaṃ | yāvac chabdāpitā | tad eva sarvaṃ pṛcchīyanti | āma bhagavan | bhagavān āha | duṣkṛtaṃ vo bhikṣuṇīyo evaṃ nāma yūyam upasthāpitāḥ anyena gacchatha | tena hi upasthāpitāya upasthāyikā dve varṣāṇi anubandhitavyā | atha khalu bhagavān mahāprajāpatīṃ gautamīm āmantrayati | sannipātaya gautami bhikṣuṇīyo yāvat paryavadātāni bhaviṣyanti |
yā puna bhikṣuṇī upasthāpitā upasthāyikāṃ dve varṣāṇi nopasthihen nānubandhet pācattikaṃ |
yā puna bhikṣuṇīti upasampannā | upasthāpiteti sārdhavihāriṇī | upasthāyikām iti upādhyāyinī | dve varṣāṇīti dve varṣāṇī | nopasthihed iti kāyaparicaryāṃ kuryāt | nānubandhed iti yena gacchati tena na gacchati pācattikaṃ | yāvat prajñaptiḥ | atha dāni sā upasthāyikā aśikṣākāmā bhavati śaithilikā vā bāhulikā vā | bhikṣuṇī paśyati | sā me brahmacaryāntarāyo bhaveya dṛṣṭvānukṛtim āpadyantīyeti anyena gacchati anāpattiḥ | bhikṣuṇī upasthāyikāṃ nopasthihati nānubandhati pācattikaṃ | bhikṣur api upādhyāyaṃ dve varṣān nopasthihati nānubandhati vinayātikramam āsādayati | tena bhagavān āha |
yā puna bhikṣuṇī upasthāpitā upasthāyikāṃ dve varṣāṇī nopasthihen nānubandhet pācattikaṃ

5.6

pācattikadharma 106
anuvarṣam
220. bhagavān śrāvastīyam viharati | tā dāni bhikṣuṇīyo anuvarṣam upasthāpayanti | tāsāṃ dāni kaukṛtyaṃ | kin nu khalv etaṃ labhyaṃ kartuṃ | utāho na labhyaṃ | peyālaṃ | yāvad bhagavān āha | tena hi na kṣamati anuvarṣam upasthāpayituṃ | atha khalu vīciḥ kartavyā |
yā puna bhikṣuṇī anuvarṣam upasthāpayet pācattikaṃ |
yā puna bhikṣuṇīti upasampannā | anuvarṣan ti anusamvatsaraṃ | upasthāpayed iti upasthāpayet pācattikaṃ | yāvat prajñaptiḥ | sā eṣā bhikṣuṇī anuvarṣam upasthāpayeti pācattikaṃ | ekaṃ varṣam upasthāpayitavyaṃ | aparavarṣe vīciḥ kartavyā | atha dāni bhikṣuṇī kṛtapuṇyā bhavati ekaṃ varṣaṃ śikṣā deśayitavyā | aparaṃ varṣam upasthāpayitavyā | kiñcāpi bhikṣuḥ anuvarṣam upasthāpayed anāpattiḥ | tena bhagavān āha |
yā puna bhikṣuṇī anuvarṣam upasthāpayet pācattikam

5.7

pācattikadharma 107
ekato viśuddhāṃ
221. bhagavān rājagṛhe viharati | tahiṃ dāni jetā nāma bhikṣuṇī | sā antevāsinīṃ bhikṣuṇīhi upasaṃpādīyāna sthūlanandāṃ bhikṣuṇīm āha | ārye mama antevāsinī upasampādyā sādhu ārye āryamiśrikānāṃ gaṇaṃ paryeṣehi | tāya gatvā ṣadvargikā bhikṣū ānītā | sā dān āha | nāham etehi upasaṃpādayeyaṃ | tāya dāni aparaṃ divasaṃ bhadrakāṇāṃ bhikṣuṇāṃ gaṇaṃ samudānayitvā upasaṃpādayitvā | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīyo majāprajāpatīye gautamīye ārocayeṃsuḥ | yāvad bhagavān āha | duṣkṛtaṃ te jete evan nāma tvaṃ ekato viśuddhāṃ parivāsikinīm upasthāpayasi | evan nāma tvaṃ gaṇam avajānāsi | tena hi na kṣamati gaṇam avajānituṃ | peyālaṃ | yāvad bhagavān āha |
yā puna bhikṣuṇī ekato viśuddhāṃ parivāsikinīm upasthāpayet pācattikaṃ |
yā puna bhikṣuṇīti upasampannā | ekato viśuddhām iti bhikṣuṇīgaṇenopasampannāṃ | pārivāsikinīm iti parivasitarātriṃ | upasthāpayed iti upasampādayen na bhikṣugaṇena pārājikaṃ | yāvat prajñaptiḥ | na kṣamati ekato pārivāsikinīm upasthāpayituṃ | nāpi kṣamati apariśuddhena upasaṃpādayituṃ | atha khalu pratikṛty eva tāva bhadrakāṇāṃ bhikṣūṇāṃ gaṇo samudānayitavyo | atha dāni anye bhadrakāḥ anye abhadrakāḥ tathā kartavyaṃ yathā bhadrottarāṇi karmāṇi bhavanti | bhikṣuṇā pi bhadrottarāṇi karmāṇi kartavyāni | atha dāni gaṇam avajānāti vinayātikramam āsādayati | atha dāni senābhayaṃ vā bhavati paracakrabhayaṃ vā nagaroparodho vā kiñcāpi pārivāsikinīm upasthāpayety anāpattiḥ | tena bhagavān āha |
yā puna bhikṣuṇī ekato viśuddhāṃ pārivāsikīnīm upasthāpayet pācattikaṃ

5.81

pācattikadharma 108
ṣaṭpañca yojanā
222. bhagavān vaiśālīyam viharati | yā sā kālīya triyantarā lecchavidhītā upasthāpitā | sā dāni āgārikehi ca sārdhaṃ saṃsṛṣṭā viharati | sā bhikṣuṇīhi vuccati | ārye kāli yā dāni upasthāpitā tvaṃ jānāsi āgārikehi ca parivrājakehi ca saṃṣṛṣṭāṃ | kim arthaṃ na vyapakarṣasi na vyapakarṣāpayasi | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīyo mahāprajāpatīye gautamīye ārocayeṃsuḥ | yāvad bhagavān āha | duṣkṛtaṃ te kāli yāvat paryavadātāni bhaviṣyanti
yā puna bhikṣuṇī upasthāyikā upasthāpitāṃ tathārūpāsu āpadāsu na vyapakarṣen na vyapakarṣāpayed antaśaḥ ṣaṭpañca yojanā ti pācattikaṃ |
yā puna bhikṣuṇīti upasampannā | upasthāyikā ti upādhyāyinī | upasthāpitā ti sārdhevihāriṇī | tathārūpāsu āpadāsū ti svayam vā pratyodhāvitukāmā jñātikā vā pratyodhāvayitukāmā anyehi vā saṃsṛṣṭā bhavati | na vyupakarṣatīti svayaṃ na vyupakarṣāpayatīti parehi | antamasato ṣaṭpañca yojanā ti na dāni ṣaṭpañca ca paramaṃ | ṣaḍ eva pācattikaṃ | yāvat prajñaptiḥ | eṣā dāni bhikṣuṇīye sārdham vihāriṇī vā antevāsinī vā saṃsṛṣṭā bhavati vyapakarṣitavyā vā vyapakarṣāpayitavyā vā cārikāya varṇo bhāṣitavyaḥ | atha dāni jarādurbalāvā vyādhidurbalā vā bhoti anyāhi bhikṣuṇīhi vyakpakarṣayitavyā | vaktavyā | cetīya vandanā bhaviṣyati | bhikṣudarśanam bhaviṣyati | yadā vayaṃ taruṇīyo āsi evam asmābhir aṭitaṃ |
bhikṣur api sārdhaṃ vihāriṃ utkaṇṭhitan na vyapakarṣayati na vyapakarṣāpayati vinayātikramam āsādayati | tena bhagavān āha |
yā puna bhikṣuṇī upasthāyikā upasthāpitāṃ tathārūpāsv āpadāsu na vyapakarṣayet na vyapakarṣāpayet antamasato ṣaṭpañca yojanā ti pācattikaṃ

5.9

pācattikadharma 109
kiṃ punaḥ
223. bhagavān śrāvastīyam viharati | sthūlanandā nāma bhikṣuṇī anaṅgopetā upasthāpayati | sā nāvavadati nānuśāsati | tā indragavā viya vardhanti śivacchagalā viya vardhanti | peyālaṃ | yāvat kathaṃ saṃghāṭīpātracīvaradhāraṇe pratipadyitavyaṃ | sā dāni bhikṣuṇīhi vuccati kim punar āryāye anaṅgopetāye upasthāpitena yaṃ āryāmevaṃ vaktavyā anuśāsitavyā | sā dān āha | kiṃ bhadrāyiṇīyo irṣyāpathā mama parṣām upasthāpayantīyo | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīyo mahāprajāpatīye gautamīye ārocayeṃsuḥ | yāvad bhagavān āha | duṣkṛtaṃ te nande evan nāma tvaṃ kṣiyādharmam āpadyesi | tena hi na kṣamati kṣiyādharmam āpadyituṃ | atha khalu bhagavān mahāprajāpatīṃ gautamīm āmantrayati | sannipātaya gautami | yāvat paryavadātāni bhaviṣyanti |
yā puna bhikṣuṇī bhikṣuṇīhi evam ucyamānā | him punar āryāye anaṅgopetāye upasthāpitena | yaṃ āryā evam vaktavyā anuśāsitavyety uktā samānā kṣiyādharmam āpadyeya pācattikaṃ |
yā puna bhikṣuṇīti upasampannā | bhikṣuṇīhīti saṃghena mahājanena ekapudgalena | kim punar āryāye anaṅgopetāye ti daśahi aṅgehi samanvāgatā aṅgopetā | prātimokṣasamvarasamvṛtā bhavati [1] | bahuśrutā bhavaty abhidharme [2] | bahuśrutā bhavaty abhivinaye [3] | yāvat | dvādaśa varṣā ca bhavati [10] | yasyā imāni daśāṅgāni na samvidyante sā bhavati anaṅgopetā | kṣiyādharmam āpadyeya ti vivācayet pācattikaṃ yāvat prajñaptiḥ | sā eṣā bhikṣuṇī bhikṣuṇīhi yucyamānā kim punar āryāye anaṅgopetāye upasthāpiteneti kṣiyādharmam āpadyeya pācattikaṃ | bhikṣur api bhikṣūhi vucyamāno kim punar āyuṣmato anaṅgopetasya upasthāpiteneti kṣiyādharmam āpadyeya vinayātikramam āsādayati | tena bhagavān āha |
yā puna bhikṣuṇī bhikṣuṇīhi evaṃ vucyamānā kim punar āryāye anaṅgopetāye upasthāpiteneti uktā kṣiyādharmam āpadyeya pācattikaṃ

5.10

pācattikadharma 110
na visarjayet
224. bhagavān vaiśālīyam viharati | aparā dāni śikṣamāṇā sthūlanandām āha | sādhu me ārye nande upasaṃpādaya māṃ | sā dān āha | bāḍhaṃ ahaṃ te upasaṃpādayiṣyan ti | sā vilakṣeti | naivopasaṃpādeti na visarjayati | etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣuṇīyo mahāprajāpatīye gautamīye ārocayeṃsuḥ | peyālaṃ | yāvat śabdāpayatha nandāṃ | sā dāni śabdāpitā | tad eva sarvaṃ pṛcchīyati | yāvad āma bhagavan | bhagavān āha | duṣkṛtaṃ te nande |
yā puna bhikṣuṇī śikṣamāṇām evaṃ vādet | yadā pūraśikṣā bhaviṣyasi tato ham upasthāpayiṣyan ti vaditvā naivopasaṃpādayen na visarjayet pācattikaṃ |
yā puna bhikṣuṇīti upasampannā | peyālaṃ | śikṣamāṇeti aṣṭādaśehi varttehi dve varṣāṇi deśtitaśikṣā | evam vadeyā ti yathā sthūlanandā bhikṣuṇī | ahan te upasthāpayiṣyan ti upasthāpayitavyā | atha dāni na pratibalā bhavati anyā adhyeṣitavyā | atha dāni naivātmanā upasthāpayati nāpy anyāṃ adhyeṣayati na visarjayati | gaccha yatrecchasi tahiṃ upasampadyāhīti | sā eṣā bhikṣuṇī śikṣamāṇām uktvā ahan te upasthāpayiṣyan ti paścān nopasampādayen na visarjayet pācattikaṃ

Original text: Bhikṣuṇīvinaya · Edition: Gustav Roth: Bhikṣuṇī Vinaya, Patna: K.P. Jayaswal Research Institute 1970 (Tibetan Sanskrit Works Series, 12) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc