Bhela Samhita · Chapter 8.6

upakalpamato vasternetraṃ snehaṃ ca sarvaśaḥ /
teṣāṃ prayogayuktiṃ ca kriyāṃ karma ca me śṛṇu //

bālānāmatha vṛddhānāṃ yuvamadhyamayostathā /
svasthānāmāturāṇāṃ ca vastikarma praśasyate //

sauvarṇaṃ rājataṃ tāmraṃ kāṃsyaṃ trapujamāyasam /
śṛṅgavaṃśāsthivaṃśāgrāṇyāhurnetrāṇi paṇḍitāḥ //

yathākramamathaitāni pradhānānītarāṇi ca /
uttamādhamamadhyeṣu manuṣyeṣu prayojayet //

gulikāsyaṃ tu netraṃ syādanūnadvādaśāṅgulam /
aṅgule karṇikāvāsaḥ tāṃ ca na kramayed gude //

tatra gopucchasaṃsthānaṃ suślakṣṇaṃ sukhakarṇikam /
pradeśinīparīṇāhaṃ dānaṃ tena praśasyate //

tatra mātrāśataṃ sthitvā svenaiva vinivartate /
yadyakāle navasneho madyamāṃsaprakalpitaḥ //

nyūnakālanivṛttaśca śīghratvānna nirūhati /
tatas tu madhyamaḥ kiñcinnivarteta śataistribhiḥ //

evaṃ kālagatikrānto yo vastirna nivartate /
tīkṣṇenāsthāpanenaivaṃ kṣipraṃ pratinivartate //

tasmāt tīkṣṇataraṃ vastiṃ pūrvamevopakalpayet /
prāṇasaṃdhāraṇe hyuccairvibandho na praśasyate //

tasmāt kālaṃ ca yo vyādhiṃ nirūhāṇāṃ balābalam /
pūrṇarūpaṃ ca yo vetti sa mohaṃ na nigacchati //

na tathā hy anyato hanyānnāśanirna hutāśanaḥ /
duṣprayukto yathā vastiḥ prāṇaissadyo viyojayet //

śastaḥ prāṇihito vastissadyo rogaharas tathā /
samyaṅ nivṛtto, rogaughairhyanivṛttas tu prāṇahā //

sa nivṛttas tu vegena doṣān gambhīramāsthitān /
unmārgasthānnayenmārgaṃ mārgasthāṃś cānulomayet //

vastivego ' nilaṃ hanti parjanyaṃ ca yathānilaḥ /
kaphapittavikārāhi sarve vātavaśānugāḥ //

aśītirvātikā rogāścatvāriṃśat tu pittajāḥ /
viṃśatiḥ ślaiṣmikāś cāpi saṃsṛṣṭānāmasaṃgrahāt //

sarveṣām eva caiteṣāṃ rogāṇāṃ saṃgrahaissadā /
arditānāṃ hi bhūtānāṃ vastiragryaṃ parāyaṇam //

anilaprabhavā hyete sarve vastivaśānugāḥ /
tasmād ardhaṃ cikitsāyāḥ sarvaṃ vā vastir ucyate //

yas tu vastiṃ niṣeveta cāturmāsyaṃ sadā naraḥ /
rogāssaṃvarjayeyustaṃ siṃhāvāsaṃ yathā gajāḥ //

ete guṇaviśeṣāś ca vyākhyātā vastikarmaṇi /
nirūhasyāsya sāmarthyam upacāraṃ ca me śṛṇu //

svinne paryuṣite jīrṇe tvatyantaṃ ca nirūhayet /
so ' sya mūtraṃ purīṣaṃ ca śleṣmāṇaṃ cāpakarṣati //

vātānulomyaṃ kurute balaṃ sañjanayaty api /
viṣasthiraṃ doṣabalaṃ yac ca nāḍīṣu saṃsthitam //

viśodhayati tat sarvaṃ nirūhaḥ sa prayojitaḥ /
rogānīkasya sarvasya paro nāsti hi tatsamaḥ //

vyākulānāṃ ca keśānāṃ sīmantakaraṇaṃ yathā /
tathā bhṛśaṃ vyākulānāṃ doṣāṇāṃ syānnirūhataḥ //

nirūho hi samāyuktassamyagvīryassamairguṇaiḥ /
vyādhīnathoddharetkṣipraṃ puṇyaṃ yuktaṃ naraṃ yathā //

kṛcchramūtrapurīṣāṇāṃ śūlināṃ vātagulminām /
virecanādyudāvarte hṛdroge pārśvaśūlini //

udareṣu prameheṣu kuṣṭheṣu kṛmikoṣṭhiṣu /
śleṣmaṇā saha saṃsṛṣṭe śoṇitena ca dūṣite //

saṃsṛṣṭeṣu ca sarveṣu sannipātodbhaveṣu ca /
gambhīrā dhātugā ye ca teṣāṃ śreṣṭhaṃ nirūhaṇam //

yadā kaphaṃ viricyeta śaṅkhasphaṭikasannibham /
ṛte mūtrapurīṣābhyāṃ tannirūhasya lakṣaṇam //

suśodhitaṃ nirūheṇa nātiparyuṣitaṃ tathā /
sukhoṣitaṃ samāśvastaṃ bhojitaṃ cānuvāsayet //

ekato vastikarmāṇi hyekato ' nyaccikitsitam /
amṛtārthaṃ vastikarma kurute suprayojitam //

śuklaṃ bahvavarodhasya na kṣayaṃ yāti dehinaḥ /
strīṣu pradharṣaṇaṃ kuryānnarāṇāṃ kṣīṇaretasām //

vastiprayogāt ṣaṇḍo ' pi pumān bhavati sarvaśaḥ /
kṛśānām api martyānāṃ māṃsasaṃjananaṃ smṛtam // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele siddhisthāne ṣaṣṭho ' dhyāyaḥ // // saptamo ' dhyāyaḥ /
/
athātaḥ phalamātrāsiddhiṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /