Bhela Samhita · Chapter 6.23

nidrāṃ caivātinidrāṃ ca mūrchāṃ caiva nibodha me /
tamasā hi samākrānte sattve divasasaṃkṣayāt //

indriyāṇyasya karmabhyaḥ kramātpraviramantyatha /
bhukte ' nne pacyamāne ca śleṣmaṇā hṛdgatena tu //

vivṛddhena niruddheṣu cakṣuḥśrotravaheṣu ca /
karmakriyāsūryapādaiścheditā prāṇino divā //

śārīramānasaiś caiva tais tair uktair upāhṛtā /
evaṃkriyānnasaṃjñāni tandrā viśati tāmasī //

evaṃ sarveṣu bhūteṣu nidrā nāmopajāyate /
cintāśokaśramaharī brahmaṇā vihitā purā //

svapatas tasya dehe ' smin prāṇāpānau sahoṣmakau /
jāgṛtaḥ jīvasaṃyuktastenāsau na vinaśyati //

indriyāṇām uparame manassūparataṃ yadā /
sevate gocaraṃ teṣāṃ viddhi taṃ svapnanāmakam //

pitṛdevamanuṣyeṣu saṃbhāṣaṇam upaiti ca /
paraṃ ca labhate svapnabhedassa hi na vātmanaḥ //

atinidrā tu jantūnāṃ śleṣmaṇyucchrāyamāgate /
vātottarāṇāṃ niyataṃ nidrā nāśaṃ vrajaty api //

vastayaḥ snehapānāni grāmyānūpaudakā rasāḥ /
guḍadugdhasya pānaṃ ca nidrāsaṃjananaṃ param //

abhyaṅgodvartanaṃ snānaṃ madyaṃ ghṛtaṃ tathā /
manaḥprasādo nirvāṇaṃ naṣṭanidrasya bheṣajam //

dhūmapānaṃ virekaś ca kāyasya śirasas tathā /
pracchardanaṃ laṅghanaṃ ca nidrāsaṅgaṃ nivartayet //

ayānayānaṃ vyāyāmo gūḍhārthaparicintanam /
yavānnanity asevātha nidrāsaṅgaṃ nivartayet //

indriyāṇāṃ prasannatvaṃ manastālvantarāśritam /
hṛdi santiṣṭhate cittaṃ buddhisarvendriyāśrayam //

sannipatya ca raktaṃ ca trayo doṣāś ca dūṣitāḥ /
sampīḍayantīha nṛṇāṃ hṛdayaṃ śoṣayanty api //

āśuṣyamāṇaṃ hṛdayaṃ pramādāddhi vimuhyati /
saṃpīḍitaṃ ca hṛdayaṃ manaścittaṃ ca mohayet /
sadanāccittamanasoḥ samprāpnoti visaṃjñatām /
/
/.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. // caturviṃśo ' dhyāyaḥ // /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /// pajārditam /