Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhela Samhita · Chapter 6.19

6.19.1

sarvāṇy etāni liṅgāni dṛśyante marmarogiṇaḥ /
sannipātasamuttho ' sau naiva sidhyati karmaṇā //

6.19.2

nirbhidyate devanārtaṃ dahyate marma dūyate /
bhaktadveṣo jvaro mūrcchā śvāsaś ca paritapyate //

6.19.3

bhinnavarṇo ' tha dīnaś ca hṛdi kaṇḍūś ca jāyate /
hṛdrogaḥ krimijaḥ proktaḥ pañcamassa tu durjayaḥ //

6.19.4

sādhyāstrayas tu hṛdrogā vātapittakaphātmakāḥ /
dvau cāsādhyau smṛtau tatra sādhyānāṃ śṛṇu bheṣajam //

6.19.5

hṛdrogiṇaṃ snehayitvā śamayecchodhayet tathā /
laṅghayed acirottyaṃ taṃ hṛdrogaṃ vātikādvinā //

6.19.6

harītakī vacā rāsnā pippalyau viśvabheṣajam /
śaṭhī puṣkaramūlaṃ ca cūrṇaṃ hṛdroganāśanam //

6.19.7

pāṭhāvacāyavakṣārā abhayā cāmlavetasam /
durālabhā citrakaṃ ca tryūṣaṇaṃ lavaṇatrayam //

6.19.8

śaṭhī puṣkaramūlaṃ ca tintriṇīkaṃ sadāḍimam /
mātuluṅgyāś ca bījāni sūkṣmacūrṇāni kārayet //

6.19.9

sukhodakena madyair vā cūrṇāny etāni pāyayet /
arśaḥ śūlaṃ sahṛdrogaṃ gulmaṃ cāpi vyapohati //

6.19.10

sauvarcalaṃ śṛṅgaberaṃ dāḍimaṃ sāmlavetasam /
śvāsahṛdrogaśamanam idaṃ syāddhiṅgupañcamam //

6.19.11

pañcāśadabhayākalkaṃ pale sauvarcalasya ca /
caturguṇajale mukhyaṃ ghṛtaprasthaṃ vipācayet //

6.19.12

etadvallabhakaṃ nāma prāṇināṃ sarpiruttamam /
amṛtapratimaṃ sṛṣṭaṃ śvāsahṛdroganāśanam //

6.19.13

pibetkalyāṇakaṃ sarpirdhānvantaramathāpi vā /
mātuluṅgasya ca rasaṃ pibetkṣārāgadānapi //

6.19.14

śatapākaṃ balātailaṃ śairīṣaṃ sukumārakam /
tailāny etāni seveta sadā hṛdgadapīḍitaḥ //

6.19.15

pibedrasāyanaṃ sarpiḥ kṣīrāṇi ca guḍānapi /
pittahṛdrogaśamanā ye coktā ghṛtamodakāḥ //

6.19.16

jīvakarṣabhakau drākṣā śarkarā śreyasī balā /
dve mede dve ca kākolyau kharjūryasitamutpalam //

6.19.17

ghṛtaprasthaṃ pacedebhiḥ tulyāṃśairmāhiṣaṃ bhiṣak /
caturguṇena payasā pātavyaṃ yuktitaś ca tat //

6.19.18

vātapittasamutthāne hṛdroge nāśanaṃ param /
vasā lābhena majjā ca tulyaṃ tailaghṛtaṃ tathā //

6.19.19

amūni lābhato dadyādatha cāpi caturguṇam /
vacā trikaṭukaṃ rāsnā jīvantī jīvako balā //

6.19.20

nidigdhikā cāṃśumatī nīlī bhārṅgīṃ punarnavā /
siddhamebhir mahāsnehaṃ balamālokya pāyayet //

6.19.21

hṛdrogaṃ vātikaṃ snehaḥ sadya eva cikitsati /
vicārayetsvayaṃ buddhyā vaidyo hṛdrogabheṣajam //

6.19.22

madhuraṃ pittahṛdroge snigdhamuṣṇaṃ ca vātike /
trayas tu pariśeṣā ye tīkṣṇoṣṇaistānupācaret //

6.19.23

kṣāraiḥ kṣārāgadaiś caiva vamanaissavirecanaiḥ /
cikitsitaṃ vistareṇa yaduktaṃ kṛmikoṣṭhinām //

6.19.24

tadeva krimihṛdroge kartavyamanasūyayā /
audakānūpamāṃsāni dadhi dugdhaṃ guḍo rasaḥ //

6.19.25

abhiṣyandakaraṃ sarvaṃ vātahṛdroganāśanam /
etānyeva tu śeṣeṣu hṛdrogeṣu vivarjayet /
laghūni cānnapānāni śasyante teṣu sarvadā // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele ekonaviṃśo ' dhyāyaḥ // // viṃśo ' dhyāyaḥ // athātaḥ kāsacikitsitaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /

Original text: Bhelasaṃhitā · Edition: ed. V. S. Venkatasubramania Sastri and C. Raja Rajeswara Sarma (CCRAS, New Delhi); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc