Bhela Samhita · Chapter 6.13

bhārābhihatadehasya kaṭutiktopasevinaḥ /
vāyussarvaśarīrastho duṣṭo vātahatāḥ sirāḥ //

gatvā hi pūrayetkoṣṭhaṃ tathādhmānaṃ karoti ca /
dṛtivac ca samunnaddhamudaraṃ syāt samantataḥ //

kṛṣṇarājivanaddhaṃ ca kṛṣṇaromācitaṃ tathā /
etadvātodaraṃ vidyādetairliṅgaissamanvitam //

uṣṇābhitapto yo janturvidāhīnyupasevate /
vyāyāmoparataś caiva klānto yaścodakaṃ pibet //

tasya dehe kapho duṣṭaḥ sirāḥ kaphavahā gataḥ /
utsanno dūṣitaś cāpi koṣṭhamabhyantarāśritaḥ //

sarvamādhmāpayetkoṣṭhaṃ vedanāṃ ca karoti saḥ /
śuklarājivanaddhaṃ ca śuklaromācitaṃ tathā //

tasya sīdanti gātrāṇi mukhasrāvaśca jāyate /
durgandhitāsyamālasyaṃ sakaphodarilakṣaṇam //

samaśnataḥ sarvarasān mithyāhāravihāriṇaḥ /
tasyānyārdhamivātyarthamudaraṃ saṃprakāśate //

nānārājivanaddhaṃ ca nānāromācitaṃ tathā /
tathā nānāvedanāḍyamudaraṃ sānnipātikam //

āmanantyudaraṃ nāryo garamātmodbhavaṃ yadā /
karṇarodhakṛtaṃ cāpi śuklaṃ jihvāmalaṃ nakham //

manuṣyamedoromāṇi strīṇāmārtavaśoṇitam /
purīṣaṃ ca prayacchanti bhakta duṣṭodaraṃ bhavet //

sarvavarṇasirānaddhaṃ nīlapītaprabhaṃ tathā /
nṛṇāṃ dūṣyodaraṃ nāma jāyate sānnipātikam //

tasyāṅgamardaḥ kāsaś ca śvāso hikkā ca jāyate /
nidrā tandrā tathālasyaṃ dāhaś cāṅgagato bhavet //

sadanaṃ sarvagātrāṇāṃ śoṣaṇaṃ pāṇḍuvarṇatā /
viṣapīte ca yalliṅgaṃ tac ca tasyopajāyate //

evaṃ dūṣyodaraṃ tvetairliṅgairmaraṇamṛcchati /
abhuktvā yaḥ pibennityam udakaṃ prātarutthitaḥ //

varṣāhemantakāleṣu pibedyaścodakaṃ bahu /
tasyodare ' dhikā pīḍā cānyataḥ samprapadyate //

sadanaṃ romaharṣaś ca śītāgnitvaṃ śirograhaḥ /
tathā snigdhāvabhāsañ ca snigdharomācitaṃ ca yat //

etairliṅgaissamastais tu nṛṇāṃ tadudakodaram /
śaṅkunā snāyubhedena matsyānāṃ vātha kaṇṭakaiḥ //

śakṛttṛṇāgrair vā bhuktairantraṃ yasya vibhidyate /
tenānnapānaṃ chidreṇa sravettasyāntarodare //

unnataṃ jāyate tasmād udaraṃ syāt samantataḥ /
sirāāyatā jāyate ca tvardhe jaṭharasannidhau //

saṃsrāviṇi ca jaṭhare lakṣaṇaṃ parikīrtitam /
yaḥ plavellaṅghayed vāpi yaś ca vyāyacchate naraḥ //

tenāsyāntrāṇi tudyante badhyante cāpy athaikataḥ /
tathā muñjaiś ca bālaiś ca bhuktairantraṃ niveṣṭyate //

tena baddhaṃ gudaṃ nṝṇāṃ jāyate ' ntranipīḍanāt /
utkṣiptakukṣir bhavati tathā saṃkṣiptamehanaḥ //

śūnākṣaḥ śūnavṛṣaṇaḥ śūnahastas tathaiva ca /
śūnapādagudaś caiva suptāṅgaś cāpi jāyate //

natonnataḥ samaś cāpi naro baddhodarī bhavet /
āmadhānyayavān yas tu naro bhuṅkte niṣevate //

sakesaraṃ phalaṃ vāpi bhakṣayitvodakaṃ pibet /
hastyaśvarathayānaṃ ca bhuktamātre niṣevate //

mahauṣadhaṃ samaricaṃ dvau kṣārau triphalā vacā /
yavānī kuñcikā hiṅgu tintriṇīkāmlavetasau //

dhānyājagandhe trāyantī dāḍimaṃ sayavāsakam /
kaṭukā kauṭajaṃ bījaṃ saindhavaṃ ca samān bhiṣak //

trivṛtā saptalā dantī kampillaṃ nīlikā ' bhayā /
suvarṇakṣīrī dviguṇaṃ sarvāṇy etāni cūrṇayet //

āje gavye ' thavā mūtre saptāhaṃ paribhāvya tam /
dviguṇaṃ śarkarāṃ cātra dāpayet tryaṅgulaṃ pibet //

gomūtratriphalākṣārarasairmadyaiḥ sukhāmbunā /
suvarṇasamakaṃ cūrṇaṃ sarvarogārtibheṣajam //

sarvodaraplīhaśoṣagulmahṛdroganāśnam /
vātāṣṭhīlāmathānāhaṃ śvayathuṃ sarvagātrajam //

halīmakāmilāpāṇḍupramehān sajvarān jayet /
jīvite saṃśayaṃ kṛtvā garalaṃ jaṭharī pibet //

trapusorvārukaṃ vāpi mūlakaṃ vāpi daṃśayet /
kruddhena kṛṣṇasarpeṇa jaṭharī tāni bhakṣayet //

kukṣiṃ vipāṭya mānena chidramantrasya vīkṣya ca /
tataḥ pipīlikādaṃśaṃ chidre tvantrsaya dāpayet //

antracchidre saṃgṛhīte sīvyetkukṣiṃ tato bhiṣak /
evaṃ chidrodaraṃ vaidyaḥ śalyakarturupācaret //

tathā baddhagudaṃ caiva pāṭayecchalyaśāstravit /
muñjān vālāṃstathoddhṛtya baddhaṃ sīvyettato bhiṣak //

dakavanti hi sarvāṇi jaṭharāṇyakriyāvatām /
vyathanaṃ teṣu kurvīta śalyakartuḥ prayogavit //

vāme pārśve tvadhaḥ kukṣermuktvā ca caturaṅgulam /
nābhyāṃ vā praṇayecchastraṃ mātrāyuktaṃ cikitsakaḥ //

visrāvayecca jaṭharaṃ bhiṣagāmayapīḍitam /
mardayed udaraṃ cāsya veṣṭanena tu veṣṭayet //

veṣṭitaṃ jaṭharaṃ cāsya nādhmāpayati mārutaḥ /
pibedyavāgūṃ ca tato lavaṇasnehavarjitām //

tataḥ paraṃ tu kṣīreṇa māsārdhaṃ samupācaret /
tataḥ kṣīrayavāgūṃ ca, trīnmāsāṃs tu yavānbhiṣak //

bhuñjītālavaṇaṃ tasmāt trīnmāsān laghu bhojanam /
tataḥ salavaṇaṃ bhojyamucyate tūdare ' pi ca //

ke tūdarāṇāmicchanti lavaṇaṃ yogavāhataḥ /
kecit tu jaṭhare prāhuragnikarma cikitsakāḥ //

ajātatoye jaṭhare pavanaśleṣmasambhave /
plīhodaraṃ hinastyagniḥ jayet tasmād viśeṣataḥ //

nivṛttirvarṇitā, tatra salilodarakhedinaḥ /
/.. /.. yāvatpeyā prakodaram //

maṇḍalaṃ nirmitaṃ yac ca śvayathuḥ sparśane mṛduḥ /
ākoṭitamaśabdaṃ ca na ca rājisamākulam //

ākramyamāṇaṃ nābhyāntu mṛdureva hi sarpati /
tataś ca salilodbhūtiṃ picchanaiś ca vinirdiśet /
kriyāyatīś ca sarvāṇi sakriyāpiś ca dehinām //

bhallātakānāṃ pavanāhatānāṃ vṛntacyutānām iha cāṭhakaṃ syāt /
tadiṣṭakācūrṇakaṇairvighṛṣya prakṣālayitvā visṛjet pravāte //

śuṣkaṃ punastadvidalīkṛtaṃ ca vinikṣipedapsu caturguṇāsu /
pādāvaśiṣṭaṃ paripūtaśītaṃ kṣīreṇa tulyena punaḥ paceta //

tadardhayā śarkarayāvagāḍhaṃ lohābhayāvyoṣakacūrṇayuktam /
etatsamaṃ śarkarapādayuktaṃ tataḥ khajenonmathitaṃ nidhāya //

prasthadvayenāmalakīmadhūnāṃ śīte ' tha dhānyena punaḥ paceta /
tatsaptarātrādupajātavīryaṃ sudhārasādapyadhikatvameti //

prātarviśuddhīkṛtadehabhājāṃ mātrāṃ dadītātmaśarīrayogyām /
na cānnapāne parihāryamasti na coṣṇavātādhvani maithune ca //

janturnitāntaṃ narasiṃhavatsyād bhaven naraḥ kāñcanarāśisāraḥ /
dantāś ca śīrṇāḥ punarudbhavanti keśāś ca śuklāḥ punareva kṛṣṇāḥ //

viśīrṇakarṇāṅgulināsiko ' pi kṛtāntadantāntagato ' pi kuṣṭhī /
so ' pi krameṇāṅguligātraśākhastaruryathā rohati vārisiktaḥ // Bhṣ6.13. /
mahāmayūrāñjayati svareṇa balena nāgāṃsturagāñjavena /
smṛmatibalamasatya /.. /.. /.. /.. /... // // caturdaśo ' dhyāyaḥ // /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /.. /..