Bhela Samhita · Chapter 5.12

avākcitā vā jihmā vā yasya chāyālpikā bhāvet /
netre ca viṣame syātāṃ paretaṃ tasya jīvitam // 5.1

yadi dīnāni pakṣmāṇi na nimīlanti dehinaḥ /
dahyete nayane vāpi paretaṃ tasya jīvitam //

namantyau yasya dṛśyete bhruvau mūrdhani bā sthite /
jīvet tu sa tryahaṃ rogī ṣaṇmāsān vyādhivarjitaḥ //

luñcyamāneṣu keśeṣu vedayannāti vedanām /
nivṛttasukha duḥkhaḥ syāt paretaṃ tasya jīvitam //

yasyāturasya piṭakā vyaṅgo vā dṛśyate mukhe /
adṛṣṭapūrvaṃ prathamaṃ paretaṃ tasya jīvitam //

śuṣyate nāsikāvaṃśaḥ pṛthutvaṃ yasya gacchati /
aṃso ' nilāt kāsavataḥ paretaṃ tasya jīvitam //

atyuṣṇaṃ vātiśītaṃ vā stabdhaṃ vā mṛdu vāpy atha /
manyate pāṇipādaṃ ca paretaṃ tasya jībitam //

yo ' vatīrya nadīṃ pūrṇāṃ toye paśyati jālakam /
gātraṃ liptamathādbhiś ca yasya nāstīti taṃ viduḥ //

vivartayati yaḥ śīrṣamatyarthaṃ ca nasā naraḥ /
na svidyate lalāṭaṃ ca nāsti tasya cikitsitam //

jvaryate kāsate vāpi tathocchavasiti vai dṛḍham /
ākramyate tāmyate ca yathā pretas tathaiva saḥ //

yasyodaraṃ samādhmātaṃ tadvartma ca vibhāvyate /
bhinnaṃ purīṣaṃ tṛṣṇā ca yathā pretas tathaiva saḥ //

anārataṃ gṛhe yasya kāṃsyaṃ bhidyeta dehinaḥ /
candrastīkṣṇo mṛduścārko yasya syāt taṃ vivarjayet //

apradhātuḥ pradhāturvā svastho vā yadi vāāturaḥ /
yaścandanamivāvāti na sa jīvati tādṛśaḥ //

yūthikotpannagaṇḍaśca, vāti yaś cāpi vartmavat /
abhaktaḥ tasimaṃ bālye yo vāti na sa jīvati //

dviṣadbhiḥ kurute sakhyaṃ yaḥ priyairyāt i vipriyam /
akasmātkupyate yas tu paretaṃ tasya jīvitam //

ebhir evaṃvidhairliṅgairanyaiś cāpi yathāyatham /
nopakrameta medhāvī bhiṣaganvitamāturam //

etadbhiṣagariṣṭānāṃ yo jñānamanubudhyate /
yathoktaṃ veda vedāyuḥ sa bhiṣak śāstrakovidaḥ // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele indriye dvādaśo ' dhyāyaḥ // iti bhelasaṃhitāyām indriyasthānaṃ samāptam // /
/cikitsāsthānam // // prathamo ' dhyāyaḥ // athāta ekādaśasarpiṣkaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /