Bhela Samhita · Chapter 4.7

iha khalu śarīre ṣaṭ tvaco bhavanti /
udakadharā prathamā ' sṛgdharā dvitīyā, sidhmakilāsasaṃbhava[ maṃ] adhiṣṭhānā tṛtīyā, dadrukuṣṭhasambhavādhiṣṭhānā caturthī, alajīvidridhisambhavādhiṣṭhānā pañcamī, ṣaṣṭhī tu yasyāṃ chinnāyāmuttāmyati timiramivānupraviśati duṣṭāruṣkāṇi cāsya yāmāśrity a jāyante iti //

asthigaṇanā---trīṇi saṣaṣṭīni[ saṣaṣṭhiṇi śavā] śatānyasthnāṃ tad yathā---dvātriṃśaddantāḥ, dvātriṃśaddantolūkhalāni, viṃśatirnakhāḥ[ paṇipādaśalānānyaṅgulyasthīni], ṣaṣṭiḥ pāṇipādāṅgulyasthīni, viṃśatiḥ pāṇipādaśalākāḥ, catvāri pāṇīpādaśalākādhiṣṭhānāni, dve pārṣṇyor asthinī[ pārṣorasthīni], catvāraḥ pādayoḥ gulphāḥ, dvau maṇikau, māṇike dve hastayoḥ, catvāryaratnyor asthīni[ catvāryaśayo], dve jaṅghayoḥ, dve jānunī, dve jānukapālike, dvāvūrunalakau[ dāvūrudvāvūrunaśaktau], dvāvaṃsau, dve aṃsaphalake, dvāvakṣakau, ekaṃ jatru, dve tālunī, dve cibuke, dve śroṇiphalake, ekaṃ bhagāsthi, pañcacatvāriṃśat pṛṣṭhagatānyasthīni[ pṛṣṭhagatau dhṛsthini], pañcadaśa grīvāyām, caturdaśorasi, caturviṃśatiḥ parśukāḥ pārśvayoḥ, tāvanti[ yāvanti] caiva sthālakāni, tāvanti caiva sthālakārbudakāni, ekaṃ hanvasthi, dve hanubandhane, ekaṃ nāsāsthi- hanu[ tathā hanu]-kūṭalalāṭam, catvāri śīrṣakapālāni //

hṛdayamekaṃ cetanāyatanam /
daśa prāṇāyatanāni tad yathā---mūrdhā kaṇṭho hṛdayaṃ gudo nābhir vastirojaḥ śauklaṃ śoṇitaṃ māṃsam iti //

pañcadaśa koṣṭhāṅgāni[ koṣṭhāni] /
tad yathā---nābhiś ca hṛdayaṃ ca kloma ca yakṛc ca plīhā ca vṛkkau ca vastiś ca purīṣādhānaṃ cāmāśayaścottaragudaś cādharagudaś ca kṣudrāntraṃ ca sthūlāntraṃ ca vapāvahanaṃ ceti //

ṣaṭpañcāśatpratyaṅgāni tad yathā---dvau gulphau, dve nitambe, dve jaṅghe, dve piṇḍike, dve ūrupiṇḍike, dvau sphicau, dvau vṛṣaṇau, ekaṃ śephaḥ, dvau śaṅkhau, dvau baṅkṣṇau, dvau kukundarau, eko vastiḥ, śīrṣamekamudaramekam, dvau stanau, dvau bāhū, dvāṃvasakau, ekaṃ cubukaṃ, dvāvoṣṭhau, dve dantaveṣṭe, dve sṛkvaṇī[ sṛkvaṇīti], ekaṃ tālu, galaśuṇḍikā ekā, dvau karṇau, dve karṇaśaṣkulike, dvau gaṇḍau, dve akṣikūṭe, catvāryakṣivartmāni, dve akṣiṇī[ akṣiṇīti] iti //

śarīradravyāṇī---daśodakasyāñjalayaḥ śarīre pracyavamānaṃ purīṣamanubadhvātyatiyoge, navāñjalayaḥ pūrvasyāhārapariṇāmadhātoryantaṃ rasa ity ācakṣate[ ācakṣati] kuśalāḥ, aṣṭau śoṇitasya, sapta purīṣasya, catvāro mūtrasya, dvau medasaḥ, eko majjñaḥ, mastiṣkasyāñjaliḥ śuklasya ceti //

athātra praśno bhavati--- katamayaṃ jīvo[ devo] dehāddehāntaram upakramata iti atrovāca bhagavān ātreyaḥ /
jalūkāyā ivāsya kecidgatiṃ bruvate /
tanna yuktam /
iha vyaktyantāmūrtaṃ yugapatsyādevāpare ' pyevamicchanti /
sarvathāpi mumukṣorasyāyamantarātmā param upakramata iti sarvathāpyasmin parity akte paricaye tāvadasaṃprāptaṃ tarā syāt /
avasthānatvāccettadiṣṭaṃ karmaṇopyevaṃ bhavati vaiyyarthyam api tu khalu pratiśrutyāpahitaḥ paratra gamanaṃ tasya vidyāt /
athavā yathādity asya hṛdaye bhūmau raśmayaḥ pratitiṣṭhante /
vilambitāvevamatasya tatra gamanamanupaścediti /
/

atha khalu puruṣe[ puruṣā] ṣoḍaśādhyātmadevatā bhavanti /
tad yathā---agniś ca pṛthivī cāpaś cākāśaś ca vāyuś ca vidyuc ca parjanyaś ca indraśca[ -ga] gandharvaś ca mṛtyuś cādity aś ca candramāś ca tvaṣṭā[ tṛṣṇā] ca viṣṇuś ca prajāpatiś ca brahmā ceti /
tāḥ karmabhir vidyādutpattitaś ca parimāṇataś ca vidyāt /
ūṣmā hy atrāagneś[ -gniś] ca karma dehe /
ghrāṇaṃ ca pṛthivyāḥ, sneho raso jñānaṃ codakasya, sparśanaṃ vāyoḥ, śrotraṃ cākāśasya, rūpādānaṃ parjanyasya saṃvegādānāni vidyutaḥ, balamindrasya, kāmo gandharvāṇāṃ, kopo mṛtyoḥ, cakṣurādity asya, prasādaścandramasaḥ, rūpaṃ tvaṣṭuḥ, ceṣṭā viṣṇoḥ, vyavāyaḥ prajāpateḥ, buddhirbrahmaṇa iti //

tatra ślokaḥ--- viśuddhanetrāstapaso munayaḥ śāntakalmaṣāḥ /
jagataścopapannāṃś ca sarvān[ svarbhā] paśyanti mānavān // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele śārīre saptamo ' dhyāyaḥ // // aṣṭamo ' dhyāyaḥ // athāto jātisūtrīyaṃ śārīraṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /