Bhela Samhita · Chapter 3.6

ādity agativaiśeṣyādṛtūnāṃ parivartanāt /
kṣayaṃ vṛddhiṃ ca gacchanti yathāsvaṃ dhātavo nṛṇām //

bhūmibāṣpātpurovātād ghanacchāyāprasaṅgataḥ /
mahīkaluṣasanduṣṭātpīyamānānnavodakāt //

graiṣmikātkṛśabhāvāc ca prāṇe durbalatāṃ gate /
varṣāsu dehināmagnirmṛdutvam upagacchati //

tato viṣṭambhajo vāyuryasmāddhītaḥ prakupyati /
tanna seveta varṣāsu kaṭvamlalavaṇān rasān //

mudgayūṣeṇa vāśnīyāt purāṇān śāliṣaṣṭikān /
athavā yavagodhūmaṃ sṛṣṭavāte hitaṃ smṛtam //

paṭolāni ca takraṃ ca jāṅgalāṃś ca rasān laghūn /
kaupaṃ divyaṃ jalaṃ siddhaṃ bhajedāsthāpanāni ca //

asaṃsthitatvād varṣāsu jalamamlaṃ vipacyate /
tasmād vivardhate pittaṃ yathāmlaiś ca tathāśanaiḥ //

sūryopatāpātsahasā gatvā caivauṣadhīkṛtam /
varṣāsu nicayaṃ pittaṃ kopaṃ śaradi gacchati //

snānānulepanaṃ tasmācchītaṃ śaradi kārayet /
vījayet tālavṛntaiś ca vigāheta sarassu ca //

lājasaktuṃ pibec cāpi śarkarāmadhuvāribhiḥ /
mudgayūṣeṇa cāśnīyāt purāṇān śāliṣāṣṭikān //

rasān madhurakāṃś cāpi jāṅgalān sarpiṣā kṛtān /
vidārīkṣurasaṃ drākṣāṃ sevetānyac ca tadvidham //

gatapittapravegaś ca śaratkāle ghṛtaṃ pibet /
tathāsyāpyāyyate dehaḥ śeṣā doṣāś ca yāntyadhaḥ //

paścādvātasya rūkṣatvāc chītalatvād ṛtos tathā /
hemantena nigacchanti kharatvaṃ dhātavo nṛṇām //

tasmāt snehaṃ bahuvidhaṃ snānaṃ coṣṇena vāriṇā /
bhajetkharatvapāruṣye tathābhyaṅgātpraśāmyati //

śakunānaudakānmatsyān snehāmlalavaṇānvitān /
ānūpāni ca māṃsāni sevetānyac ca tadvidham //

kaṭurhi paścimo vāyuḥ śaity aṃ tīvraṃ ca vāriṇaḥ /
atyarthaṃ rūkṣayed vāyuḥ śarīraṃ rūkṣabhojāt //

guruprāvaraṇaś ca syādātapāgnī ca saṃśrayet /
rūkṣe hi tejasā jantoḥ śarīrāddhriyate balam //

āpo hi śītamadhurā hemante tu bhavantyatha /
tasmāt kaphas tathā tābhiḥ snigdhairannaiś ca cīyate //

śītalatvād ṛtoś cāpi na tāvatparibhidyate /
tasmāt tailaguḍopetāṃ vāruṇīṃ śiśire pibet //

vividhāni ca māṃsāni bhakṣayec ca prakārataḥ /
evaṃ tu nicitaḥ śleṣmā śītatvād iha dehinām //

dravatāmeti saṃspṛṣṭo vasante sūryatejasā /
ravirhi madhyamāṃ kāṣṭhāṃ vasante pratipadyate //

dahyatāmiva śailānāṃ nṛṇāmaṅge prakupyati /
tataḥ śleṣmā dravībhūto hṛdayaṃ vyapalimpati //

tasmācchardyavipākau ca dṛśyete śiśirātyaye /
tasmād vasante śleṣmaghnaṃ madhumārdvīkamīritam // iti bhele ṣaṣṭho ' dhyāyaḥ // iti bhelasaṃhitāyāṃ vimānasthānaṃ samāptam // // śārīrasthāna // dvitīyo ' dhyāyaḥ // Bhṣ4.2. // māno ' vatiṣṭhate /
jātasya daśame māse nāmagotre namaskṛte // Bhṣ4.2. /
taruṇasya kumārasya vardhamāneṣu dhātuṣu /
asthimajjasu pūrṇeṣu śukraṃ na pratipadyate //