Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhela Samhita · Chapter 3.3

3.3.1

/.. /.. yasya bhuktaṃ vipacyate /
bhuñjānasyāpi cānnāni balaṃ varṇaś ca hīyate //

3.3.2

alpaṃ laghvapi yaccānnaṃ bhuktaṃ duḥkhena jīryati /
nāpnoti balavarṇau ca durbalāgniḥ sa ucyate //

3.3.3

kadācitpacyate bhuktaṃ kadācinna vipacyate /
guru vā laghu vā yasya viṣamāgniḥ sa ucyate //

3.3.4

mitaṃ pacyeta yasyānnamatibhuktaṃ na pacyate /
samāgniṃ taṃ naraṃ vidyāt samapittakaphānilam //

3.3.5

naro bhavati tīkṣṇāgniḥ prakṛtyā vātapaittikaḥ /
vātiko viṣamāgniśca, mandāgniś ca kaphān naraḥ //

3.3.6

yasya hīnādhikas tv agniḥ kṣipraṃ dehaṃ sa muñcati /
samāgniś ca samātmā yaḥ sa dīrghāyuṣṭvamṛcchati //

3.3.7

gavyamāhiṣavārāhaiḥ kulīrairmatsyakarkaṭaiḥ /
māṃsaissapalalaiḥ snigdhairatyagniṃ pratibhojayet //

3.3.8

godhāniṣkvathite kṣīre siddhaṃ bhuñjīta pāyasam /
pibeddadhi sasarpiṣkaṃ māṣasūpena miśritam //

3.3.9

tathā palalasammiśraṃ kacchapāṇḍarasaṃ pibet /
guḍaṃ ca tailasammiśraṃ kuryād anyac ca taddhitam //

3.3.10

snigdhasya viṣamāgnes tu vamanādīni kārayet /
grahaṇīdūṣaṇīyoktaṃ mandāgnes tu cikitsitam //

3.3.11

antarauṣadhapānāni bahirlepe ca yā kriyā /
śastrakarmavidhānaṃ ca bheṣajaṃ trividhaṃ smṛtam //

3.3.12

madhuro ' mlaḥ kaṭuś caiva paktimārgāstrayaḥ smṛtāḥ /
kaṭur bhavati pakvasya pacyamānasya cetarau //

3.3.13

ihānnapānaṃ bhojyaṃ ca madhurāmlaṃ pracakṣate /
vātajeṣu vikāreṣu yadā vā tairna śāmyati //

3.3.14

dadyādathāsmai snigdhāya bhiṣak snehavirecanam /
vastibhir vā cikitseta hyadhobhāge ca mārutaḥ //

3.3.15

tathā ca tiktamadhuraṃ pānamannaṃ pradāpayet /
paittikeṣu vikāreṣu yadi vātanna śāmyati //

3.3.16

tasya snigdhasya vamanaṃ śirasaś ca virecanam /
kuryād yathābalaṃ śleṣmā hyūrdhvabhāgaprakīrtitaḥ //

3.3.17

śakṛnmūtrānilāś caiva raktamāṃsādayaś ca ṣaṭ /
vidyānnibandhanānīti tāni deheṣu dehinām //

3.3.18

balaṃ vayaḥ śarīraṃ ca pratyekaṃ trividhaṃ smṛtam /
uttamādhamamadhyaṃ tu bhedenātha niśāmayet //

3.3.19

āhāraś ca vihāraś ca sevyamānau krameṇa tu /
kālena prakṛtiṃ yātas tad āhuḥ sātmyalakṣaṇam //
ity āha bhagavān ātreyaḥ / iti bhele vimāne tṛtīyo ' dhyāyaḥ // // caturtho ' dhyāyaḥ // athāto rogaprakṛtiviniścayaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /

Original text: Bhelasaṃhitā · Edition: ed. V. S. Venkatasubramania Sastri and C. Raja Rajeswara Sarma (CCRAS, New Delhi); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc