Bhela Samhita · Chapter 2.8

vātātpittātkaphāccaiva sannipātāttathaiva ca /
apasmārā bhavantīha teṣāṃ vakṣyāmi lakṣaṇam //

yassadā vātalo janturvātalaṃ bhajate ' śanam /
vyāyāmaṃ sevate cāpi tasya vātaḥ prakupyati //

sa vṛddha ūrdhvaṃ hṛdayād gṛhītvā dhamanīrdaśa /
ruddhvā cetovahaṃ mārgaṃ saṃjñāṃ bhraṃśayate tataḥ //

sa bhraṣṭasaṃjñaḥ patati dantānkaṭakaṭāyate /
utphālayati netre ca bhruvau prakṣipate tathā //

sa cetpratyāgato brūyāt tamasaḥ parato gataḥ /
pratibhāti ca me kṛṣṇā jagatī khaṇḍaśas tathā //

tadordhvamevaṃ hṛdayaṃ vāyurvarcopadhāvati /
ity etairlakṣaṇairvidyādapasmāraṃ tu vātajam //

yassadā pittalo jantuḥ pittalaṃ bhajate ' śanam /
agnyātapau sevate ca tasya pittaṃ pravardhate //

tad vṛddhamūrdhvaṃ hṛdayād gṛhītvā dhamanīrdaśa /
ruddhvā cetovahaṃ mārgaṃ saṃjñāṃ bhraṃśayate tataḥ //

sa bhraṣṭasaṃjñaḥ patati dantānkaṭakaṭāyate /
utphālayati netre ca bhruvāvutkṣipate tathā //

sa cetpratyāgato brūyāt tamasaḥ parato gataḥ /
pratibhāti ca me śuklā jagatī khaṇḍaśas tathā //

tadordhvamevaṃ hṛdayaṃ kapho varcopadhāvati /
ity etairlakṣaṇairvidyādapasmāraṃ kaphātmakam //

yas tv etat sarvamaśnāti yathoktaṃ doṣakopanam /
sannipātādapasmāraṃ sarvaliṅgaṃ sa ṛcchati //

evaṃ rasairihāpathyairvivṛddheṣv anilādiṣu /
nā ' pasmārayate prāṇī na satvair upahanyate //

yadā yadābhivardhante doṣāḥ parvasvivodadhiḥ /
tadā tadāpasmarati naiṣa kliśyati santatam //

jvarasya śoṣagulmānāṃ kāsināmatha kuṣṭhinām /
pramehonmādināṃ caiva tathāpasmāriṇām api //

ity aṣṭau vai pradiṣṭāni nidānāni śarīriṇām /
vimānāni pravakṣyāmi yathāvadanupūrvaśaḥ // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele aṣṭamo ' dhyāyaḥ // iti bhelasaṃhitāyāṃ nidānasthānaṃ samāptam // // vimānasthānam // /
/prathamo ' dhyāyaḥ // athāto rasavimānaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /