Bhela Samhita · Chapter 1.26

athāṣṭāvudarāṇīha mūtrāghātāṃś ca nirdiśet /
ṣaṭ kācāṃlliṅganāśāṃś ca jānīyāt timirāṇi ca //

hikkāśvāsāṃś ca kāsāṃś ca khālity aṃ palitāni ca /
śirorogārbudān gulmān chardīnatha bhagandarān //

unmādānmukharogāṃś ca sthānānyanaśanasya ca /
granthīṃś ca pañca pañcaiva kuṣṭhānyaṣṭau vinirdiśet //

hṛdrogān pāṇḍurogāṃś ca sāsrāvān śvayathūṃs tathā /
abhiṣyandānadhīmanthānklībasthānāni cāpy atha //

akṣirogānapasmārān raktarohiṇikāṃ tathā /
pipāsāścopadaṃśāṃś ca catuṣkāṇi vinirdiśet //

pṛṣṭharogajvarārśāṃsi raktapittavraṇau tathā /
dvau dvau tisras tu vidradhyas tv alajyaḥ śoṇitāni ca //

retasāṃ ślīpadaṃ cārma sapta sapta vinirdiśet /
pramehān kṛmijātīś ca yonidoṣāṃś ca viṃśatim //

tatrodarāṇyathāṣṭau tu vyākhyātāni cikitsite /
nidānenaiva rogās tu ye noktāstānnibodha me //

aruṇā nīlapītāś ca haritaśvetalohitāḥ /
kācaṃ ca liṅganāśaṃ ca timirāṇi ca nirdiśet //

vātaḥ pittaṃ kapho vāpi yasya śīrṣaṃ vidhāvati /
vidahanneṣa mūlāni srotāṃsi samabhidrutaḥ //

adhvanā vātibhārādvā dehināṃ vārdhakena vā /
khālity aṃ palitaṃ vāpi pañcadhaiva bhavatyatha //

vātajaṃ pittajaṃ caiva śleṣmajaṃ māṃsajaṃ tathā /
arbudaṃ medasā caiva pañcamaṃ nirdiśetpṛthak //

vātajaṃ pittajaṃ caiva śleṣmajaṃ sannipātajam /
āgantukaṃ pañcamaṃ ca mukharogaṃ pracakṣate //

uṣṭragrīvaṃ parisrāvi śambūkāvartam eva ca /
unmārgaṃ śatayoniṃ ca tadvadvidyādbhagandaram //

chardayatyatha vātena pittena ca kaphena ca /
āhārādamanojñācca sannipātāc ca pañcamam //

praticchanne tu hṛdaye vātapittakaphairnaraḥ /
arasādamanojñāc ca bhojyamannaṃ na sevate //

vātajaṃ pittajaṃ caiva śleṣmajaṃ sannipātajam /
sirāgranthiṃ vijānīyāt pañcamaṃ snāyuto bhiṣak //

vātajaṃ pittajaṃ caiv kaphajaṃ sannipātajam /
abhiṣyandaṃ vijānīyādadhimanthaṃ ca buddhimān //

śukloparodhāddaurbalyād dhvajabhaṅgāttathaiva ca /
śukrakṣayāc ca catvāri klaibyasthānāni nirdiśet //

vātajaṃ pittjaṃ caiva śleṣmajaṃ sannipātajam /
akṣirogaṃ vijānīyānmānavānāṃ caturvidham //

pūyānmūtrāc ca śuklāc ca sandhānāc cāpi dehinām /
upadaṃśaṃ vijānīyādbhiṣagevaṃ caturvidham //

raktāsrāvaṃ kaphasrāvaṃ pūyāsrāvaṃ tathaiva ca /
toyāsrāvaṃ ca jānīyādbhiṣagevaṃ caturvidham //

vātajāṃ pittajāṃ caiva śleṣmajāṃ sannipātajām /
pipāsām api jānīyādbhiṣagevaṃ caturvidhām //

vātajāṃ pittajāṃ caiva śleṣmajāṃ sannpātajām /
vidyādrohiṇikāṃ caiva bhiṣagevaṃ caturvidhām //

māṃsārma tvatha medo ' rma prastāryarma tathaiva ca /
snāyavarma pravijānīyād bhiṣagevaṃ caturvidham //

dvau jvarau dāhaśītau tu śārīrāgantujavraṇau /
śuṣkārśaḥ śoṇitārśaś ca tathā dve cārśasī viduḥ //

pṛṣṭharogāvupakṣārikṣāriṇau ca vinirdiśet /
bāhyāyāmāntarāyāmau vidyādākṣepakau tathā //

medasaḥ snāyuto māṃsādalajyastisra eva ca /
vātātpittātkaphāccaiva tisro vidradhayaḥ smṛtāḥ //

varāhākāraṇaṃ caiva raktaṃ kāṃsyavakaṃ tathā /
vātātpittātkaphānmāṃsānmedasaḥ snāyuto api ca //

sirājamarma jānīyāt saptamaṃ dehināṃ bhiṣak /
sapta sātmyāni jānīyāt tatra ṣaṭ syuryathā rasaiḥ //

sarvasātmyaṃ yadeva syādvaraṃ sātmyaṃ taducyate /
mṛjjā jarāyujā levā rūpakā bahurūpakāḥ //

parisarpā visarpāś ca gātrajā netrajās tathā /
romadā rohitāś caiva kaṣṭā dāruṇakās tathā //

śirojā dantajāś caiva śleṣmajāḥ śakṛdāśrayāḥ /
lohitāḥ kālakāś caiva tathaiva śatamātṛkāḥ //

vidyādviṃśatirity etāḥ kṛmijātīś ca dehinām /
yathā patatriḥ śīghro ' pi svāṃ chāyāṃ nātivartate /
vātādernātivartante bahavo ' pi tathāāmayāḥ // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele ṣaḍviṃśo ' dhyāyaḥ // /
/saptaviṃśo ' dhyāyaḥ // athāto ' nnapānavidhīyaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /