Bhela Samhita · Chapter 1.22

saṃkaraṃ prastaraṃ sekaṃ nāḍīṃ droṇiṃ jalāni ca /
udakoṣṭhaṃ kuṭiṃ caiva svedamaṣṭavidhaṃ viduḥ //

pāṣāṇabhasmasikatātuṣapāṃsubusāni ca /
ajāvigopurīṣāṇi prāvārāṇi pravātikāḥ //

payāṃsyamlāni dhānyāni girisādhāraṇānica /
sarvāṇi madyamāṃsāni lavaṇāni tathaiva ca //

vidhivadyojayetsvede kāleyāgarurūṣitān /
bhiṣag balābalaṃ dṛṣṭvā balino durbalānapi //

kuthakambalakauśeyaiḥ praveṇyajinakādibhiḥ /
kiṭijairāvijairvastraiḥ pracchādya svedayennarān //

sparśasaukhyamavaivarṇyaṃ svedo ' ṅgeṣu ca mārdavam /
śītābhinirgamaś caiva samyak svinnasya lakṣaṇam //

pittaprakopo dāhaś ca tṛṣṇā mūrchā vilāyanam /
svedadveṣo ' ṅgarāgaścetyatisvinnasya lakṣaṇam //

udveṣṭanaṃ dāruṇatā gurutvaṃ stabdhagātratā /
marutaś cāprasiddhiś ca na tatsvinnasya lakṣaṇam //

asvinne snehanaṃ kṛtvā tataḥ svedair upācaret /
snehapūrvaprayukto hi svedo jayati mārutam //

śuṣkāṇy api hi kāṣṭhāni snehasvedopapādanaiḥ /
namayanti yathānyāyaṃ kiṃ punarjīvato narān //

atisvinne viśeṣeṇa kārayecchītalāṃ kriyām /
athavā śītalair vātha kṣīraiḥ siṃced ghṛtena vā //

pipāsuṃ vā na śaktaṃ ca garbhiṇīṃ kukṣirogiṇīm /
sarvāṃś ca pittajān vyādhīn kaḥ svedaiḥ samupācaret //

ye svedāḥ pūrvamuddiṣṭāstānapyekaikaśaḥ śṛṇu /
bilvāgnimanthaśyonākaṃ kāśmarīṃ pāṭalāṃ tathā //

yavān kulutthān kolāni sthālyāmāsicya sādhayet /
yavapākāni vijñāya sukhoṣmāṇyavatārayet //

tato ' bhyaktasya vidhivatsvedanīyasya dehinaḥ /
gātraṃ gātraikadeśaṃ vā sukhoṣṇaiśchādayecchanaiḥ //

tataḥ pracchādayed bhūyaḥ kauśeyājinakāmbalaiḥ /
saṅkaras tv eṣa vijñeyaḥ svedānāmagrya ucyate //

etānyanyāni ca bhiṣak svedadravyāṇi saṃharet //

prakīrya tāni śayane kalbalenāvaguṇṭhitam /
svabhyaktaṃ śāyayejjantuṃ svedaṃ prastaramādiśet //

vasātailaghṛtakṣīramūtramastvamlakāñjikaiḥ /
sukhauṣṇaiḥ secayetsvedyaṃ sekaḥ sa parikīrtitaḥ //

nāḍīṃ gajakarākārāṃ trihastāṃ tādṛśīṃ tathā /
dhānyāmladravapūrṇāyāṃ dhānyāṃ sandhāya lepayet //

tāṃ trihastāṃ samāhṛtya svabhyaktāṅgasya dehinaḥ /
pracchannagātrasya tu tāṃ nāḍīmudghāṭayed bhiṣak //

nāḍīsvedaḥ samākhyātaḥ yāvatprasvedanāditi /
kaṇṭhāvagāhāmacchidrāṃ tāvadevāyatāṃ samām //

droṇiṃ pāyasaniṣkvāthakṛsarakṣīrapūritām /
kṛtvā tasyāṃ sukhoṣṇāyāṃ svabhyaktaṃ vātarogiṇam //

jñātvāvagāhayet tāvad yāvat svedodgamo bhavet /
taptaiḥ pātrayutair vāpi śuddhair vā salilairbhiṣak //

svamyaktagātrasya tataḥ salilasvedamācaret /
īdṛśair eva salilaiḥ kaṭāhe cārdhapūrite //

praveśya svedayetsvedyamudakoṣṭhaḥ prakīrtitaḥ /
suliptāṃ saṃvṛtadvārāṃ yantritāṃ kārayetkuṭim //

hrasvāgāramitāṃ hṛdyāṃ śilāstīrṇatalāṃ dṛḍhām /
tāsyāścullyau ca kartavye adhastātpārśvasaṃvṛte //

tatra sthālyau pratiṣṭhāpya sarvataḥ paribṛṃhayet /
sthālyau tapte kuṭiś cāpi yadā tenoṣmaṇā tadā //

sarvāṅgarogipuruṣaḥ praviśetsa kuṭiṃ tataḥ /
svabhyaktagātraḥ susvinnaḥ kṣaumaprāvṛtalocanaḥ //

tataḥ praveśayet tatra śītāmbumaṇikāṃ śubhām /
klāntaḥ śītāmvunā tatra sparśasaukhyam avāpnuyāt //

kuṭisveda iti jñeyaḥ sadyo roganivartakaḥ /
svedo ' gnihīnaḥ kṣuttṛṣṇābhayaṃ krodhastathāhavaḥ //

nivātamadhvasantāpau guruprāvaraṇaṃ tathā /
svedyās tu vātakaphajā vātajāḥ kaphajās tathā //

rogāstatroṣṇalavaṇasnigdhāmlair eva vātajāḥ /
karīṣabusapāṣāṇabāṣpāṅgāraiḥ kaphātmakāḥ /
svedyās tu snigdharūkṣābhyāṃ jñātvā vyādhibalābalam // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele dvāviṃśo ' dhyāyaḥ // // trayoviṃśo ' dhyāyaḥ // athāto gāḍhapurīṣīyaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /