Bhela Samhita · Chapter 1.18

gāndhārabhūmau rājarṣirnagnajitsvargamārgadaḥ /
saṃgṛhya pādau papraccha cāndrabhāgaṃ punarvasum //

na ca strībhyo na cāstrebhyo na bhṛtyebhyo ' sti me bhayam /
anyatra viṣayogebhyaḥ so ' tra me śaraṇaṃ bhavān //

evamuktas tathā tasmai maharṣiḥ pārthivarṣaye /
viṣayogeṣu vijñānaṃ provāca vadatāṃ varaḥ //

viṣeṇa saha saṃsṛṣṭamannapānaṃ caturvidham /
yāni duṣṭāni rūpāṇi tāni me gadataḥ śṛṇu //

pratikūlamivābhāti phenilaṃ viplutākṛti /
śuklaṃ bhavati yatkṣipraṃ nainaṃ śliṣyanti makṣikāḥ //

dhūmaś cāsya gataḥ śyāmo raktaḥ kṛṣṇo ' tha pītakaḥ /
prādur bhavati tadvidyād duṣṭamannaṃ pracakṣaṇaḥ //

nīlapītāsitā rājyo bhantīndrāyudhopamāḥ /
madhye madyeṣu sarveṣu ye cānye pānasaṃśrayāḥ //

anulepanadoṣe tu tvagasya bahulībhavet /
sarvavyāpattimāpnoti klidyate māṃsam eva ca //

mālyaṃ tu śyāvapuṣpaṃ syānmlānaṃ kālaṃ ca dṛśyate /
cūrṇayogāvakīrṇaṃ tu reṇunevāvṛtaṃ bhavet //

romāṇi pariśīryante keśabhūmiś ca dhūpyate /
kūrcasparśaś ca duḥkhaḥ syājjaṭilācāsya mūrdhajāḥ //

vedanāṃ caiva kaṇḍūṃ ca kurute duṣṭamañjanam /
aśru sravati nātyarthamandhakāraṃ ca paśyati //

dhūmadoṣe virekaḥ syādatyarthaṃ śirasaś ca ruk /
paridāhaś ca bhedaś ca gandhajñānamasādhu ca //

na samyagvetti ca rasānaraṇīva ca mathyate /
iti dhūmasya rūpāṇi sarvāṇy etāni lakṣayet //

duṣṭe vāsasi liṅgāni sūcībhir iva tudyate /
dahyate muñcati svedaṃ mūrchatyapyavalīyate //

duṣṭe tvābharaṇe dāhaḥ svedaḥ kaṇḍūś ca jāyate /
kurute gātravaivarṇyaṃ svayaṃ cābhāti niṣprabhaḥ //

duṣṭamāsanamāsthāyī vimūḍho vipaten naraḥ /
sīdatyucchūnavṛṣaṇo na cotthātuṃ sahī bhavet //

ūrū cāsya pravepete sadoṣāsanasevayā /
duṣṭe tu śayane rūpaṃ suptiḥ kaṇḍūyate bhṛśam //

svedaś ca viṣamatyeti romakūpaiḥ samantataḥ /
tudyamānaḥ punaḥ śayyāṃ manyate jantubhir vṛtām //

sudine durdine cāpi durdine sudinaṃ tathā /
syād bhūś ca duṣṭaparyantā duṣṭacchatraniṣevaṇāt //

kurute rūpavaivarṇyaṃ praduṣṭaśmaśruvardhakaḥ /
śiśire muñcati svedaṃ grīṣme śītāturo bhavet //

pravepate pravyathate gadgadā ca sarasvatī /
syandanau ca vivarṇau ca paruṣau daśanacchadau //

upānahau yadā duṣṭau tadā kaṇḍūḥ prajāyate /
prasvidyate pādatalaṃ tathā cimacimāyate //

atheha viṣapītasya viṣadagdhasya vā punaḥ /
digdhaviddhasya vā rājan rūpāṇīmāni lakṣayet //

gātrodveṣṭanamāpnoti vepate vyathate naraḥ /
kampate cāpi kaṇṭho ' sya niḥsvanaṃ ṣṭhīvate muhuḥ //

jihvā cāsya jaḍībhūtā śūlair iva ca tudyate /
vyāhartuṃ ca na śaknoti śarma caiva na vindati //

keśāntaṃ śīryate cāsya nakhāḥ śyāmībhavanti ca /
aṅguṣṭhāṅgulayaḥ kṛṣṇāḥ hastapādatalaiḥ saha //

śarīraṃ pāṇḍutāmeti viṣārtasyaiva dehinaḥ /
so ' kṛtyakaratāmeti bhagno ratha ivāhave //

tasmāt kuryāt kriyāṃ vaidyaḥ ṣoḍaśāgadakovidaḥ /
hriyā yuktaḥ kulīnaś ca dharmajño dīrghadarśanaḥ //

arthāś cāsya pratiṣṭheyā vidhivatsaṃbhṛtā gṛhe /
cikitsiteṣu yā proktā viṣapraśamane hitā // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele ' ṣṭādaśodhyāyaḥ // // ekonaviṃśo ' dhyāyaḥ // athāto vidhiśoṇitīyaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /