Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhela Samhita · Chapter 1.17

1.17.1

caturvidhamatho bhuktaṃ daśadhā prāṇamṛcchati /
ūṣmasvedaśakṛnmūtrais tathā vātādibhis tribhiḥ //

1.17.2

striyāḥ stanyena śuklena śoṇitena ca vāpy atha /
ity ebhir daśabhiḥ prāṇaḥ sthirībhavati dehinām //

1.17.3

īhate ' mṛtavadvṛttiṃ vātapittakaphaistribhiḥ /
āhārasāmyayogād dhi vaiṣamye vyādhayaḥ smṛtāḥ //

1.17.4

iha dvau bhiṣajau vidyāt jñaś caivājñaś ca dehinām /
tatra jñaḥ sūtravānyaḥ syāt sūtrārthena vicakṣaṇaḥ //

1.17.5

pañcāśrayānkaṣāyāṃś ca bhojanaṃ caturāśrayam /
catuḥśreṣṭhāṃs tathā snehānāmayāṃś cāturāśrayān //

1.17.6

cūrṇapradehānvividhān yavāgūś cāṣṭadhā smṛtāḥ /
dvādaśānnāni pathyāni prāyaścittadvayaṃ tathā //

1.17.7

triṃśataṃ copanāhānāṃ sthāneṣv aṣṭāsu tattvataḥ /
sūtrasthānaṃ cikitsā ca triṃśatriṃśadihocyate //

1.17.8

aṣṭau nidānānyuktāni vimānāni tathaiva ca /
śārīrāṇyaṣṭa gātrāṅgapratyaṅgaṃ yatra varṇitam //

1.17.9

siddhayo dvādaśa proktās tathā kalpendriyāṇi ca /
etadviṃśaśataṃ proktaṃ mūlinyo yatra ṣoḍaśa //

1.17.10

ekonaviṃśatirjñeyāḥ phalinyaḥ kṣīriṇītrayam /
āyurjñānamariṣṭibhyaḥ sādhyāsādhyacikitsitāḥ //

1.17.11

rogajñānaṃ nidānebhyo deśakālau vimānataḥ /
śārīrāddhātusaṃghātaṃ prakṛtiṃ dhātusātmyatām //

1.17.12

anyadevaṃvidhaṃ yac ca śāstre kiṃcidapi śrutam /
bhiṣagyo vai vijānāti sajñaḥ ajñaṃ tu nibodhata //

1.17.13

yo ' nnakāle yavāgūṃ tu sūpakāle tathā rasam /
yūṣakāle ' tha māṃsaṃ tu śodhyeṣu stambhanāni ca //

1.17.14

virecanīye vamanaṃ nirūhye cānuvāsanam /
viparyayeṇa yo ' nyadvā kurute so ' jña ucyate //

1.17.15

yogena vidyām ādadyāt tasmāt tattvadidṛkṣayā /
yathā tamasi dīpaḥ syāt tatrarahā śāstraṃ prakāśakṛt // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele saptadaśo ' dhyāyaḥ // // aṣṭādaśo ' dhyāyaḥ // athāto ' nnarakṣīyaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /

Original text: Bhelasaṃhitā · Edition: ed. V. S. Venkatasubramania Sastri and C. Raja Rajeswara Sarma (CCRAS, New Delhi); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc