Bhela Samhita · Chapter 1.14

cikitsāprābhṛto vidvān vidyāt saṃśodhane vidhim /
na ca dhāmārgavaṃ dadyāt snehasvedānupaskṛte //

yo hi saṃśodhanaṃ pītvā sakaṣāyāṇi sevate /
tasya tāni tadā jīvaṃ harantyanu hutāśanam //

dāru śuṣkamivāsvinnaṃ nāmyamānaṃ yathā bhevet /
tathā virecanaṃ hanyāt snehasvedānupaskṛte //

snehasvedopapannaṃ tu charditaṃ bhāvitaṃ punaḥ /
virecanasya siddhyarthaṃ pūrvamāsthāpayed bhiṣak //

ajīryadatha rūkṣaṃ hi virecanamathollikhet /
oṣadhīrhīnavīryāś ca mātrāhīnāś ca varjayet //

atimātraṃ hi bhaiṣajyaṃ jīvaṃ harati dehinām /
tasmāt kālaṃ balaṃ mātrāmṛtuṃ vidyādvirecane //

yathā vṛkṣasya puṣpeṣu palāśeṣu phaleṣu ca /
śīrṇeṣv anyāni rohanti tathā vyādhiranirhṛtaḥ //

yathā mūle tarośchanne mlāyatyagraṃ na saṃśayaḥ /
evaṃ virecite vyādhirupaśāmyati dehinām //

udakaṃ codamanthaṃ ca matsyānmāṃsatilānapi /
guru cānnaṃ na bhuñjīta snehasantarpaṇāni ca //

virecanaṃ tu yaḥ pītvā dāruṇaṃ rūkṣite gude /
dāruṇaṃ bhaktamaśnāti tamāmiṣarasena vai //

tad yathā hyudakaṃ nimnaṃ sthalādadhyavarohati /
snehitasya tathā doṣāḥ kukṣimāyānti sarvaśaḥ //

snehanairvyādhitasthānādrasaiś cābhyadhikīkṛtāḥ /
svedairmṛdūkṛtāssantaḥ srotasā ca samāgatāḥ //

mṛdusarvāṅgakoṣṭhasya bheṣajaiśśucibhis tadā /
doṣāssunirharā jantorbhavantīti viniścayaḥ //

eṣa heturvirekeṣu chardaneṣveṣa eva tu /
eṣa heturnirūheṣu śirasaś ca virecane //

bahusnigdho viriktaś ca yo rasairnopapādyate /
bheṣajairapyupastabdhaḥ so ' timātraṃ vipadyate //

vakṣyāmi ca kriyāmanyāmajātavyādhināśinīm /
madhu seveta varṣāsu sarpiḥ śaradi cācaret //

sammiśraṃ gaṇḍakenaiva vāruṇīṃ śiśire pibet /
mārdvīkaṃ tu vasante vai nidāghe kṣīramācaret //

kalmāṣā vātalā rūkṣā guravo bhinnavarcasaḥ /
śiraso ' ntastarpayantaḥ śleṣmaṇaś ca viśoṣaṇāḥ //

udāvartāñjayantyete snigdhatvād gauravād api /
raukṣyāt tridhā sā jananāt śleṣmannākalāstathā //

evaṃ tu vartamānānām āyurvṛddhim avāpnuyāt /
nẏṇāṃ samādhipūrṇānāmadīnamanasāṃ tathā // ity āha bhgavānātreyaḥ /
iti bhele caturdaśo ' dhyāyaḥ // // pañcadaśo ' dhyāyaḥ // athātastisraiṣaṇīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /