Bhela Samhita · Chapter 1.10

athāha tailātpiṣṭānnāt kṛsarāt pāyasād api /
viruddhādhyaśanādāmācchālūkācchuṣkaśākataḥ //

hrīśokakrodhakāmerṣyā lobhodvegādbhayād api /
anyasmādīdṛśādvāpi rātrau jāgaraṇena vā //

jantośśāmyati kāyāgnirathavā duṣṭaśayyayā /
udveṣṭyante ' sya gātrāṇi kaṭipṛṣṭhaṃ ca dūyate //

jaṅghe śūlāyataś cāsya jvaraś cāsyopajāyate /
śiro guru bhavatyasya tathā netre śarīriṇaḥ //

sodgāraṃ savidāhaṃ ca kaphapittaṃ prasicyate /
stimitaṃ cāsya hṛdayamādhmātamiva codaram //

dṛtiḥ pūrṇaṃ ivānaddhaḥ kṣubhyate doṣasaṃcayāt /
saṃchardayati cābhīkṣṇaṃ mūrchāṃ cāpi niyacchati //

api tṛṣyatyayaṃ gāḍhamāsyaṃ hyasyopaśuṣyati /
svarabhedo ' sya bhavati kaṇṭhaśśuṣka ivodgataḥ //

manye ca paridahyete śraddhā cāsya na jāyate /
yadāsya vāyuḥ pittaṃ ca śleṣmā cāpi samudgataḥ //

āmena saṃyutaś caiva sāvaśeṣaḥ pravartate /
sa ubhābhyāṃ tathābhīkṣṇaṃ srotobhyāmatirecitaḥ //

kaphapitte kṣayaṃ prāpte vāte hi kila mūrcchite /
śuddhakoṣṭhe hṛte doṣe śūnyakāye ca mārutaḥ //

ekasthāne tvanāsakto vidhāvati tatastataḥ /
vaṅkṣaṇaṃ hṛdayaṃ nābhivastimarmāṇi cāviśan //

saṃjñāṃ hṛtvaiva kurute muhurmuhuracetanam /
ity etadrūpamāmasya yathāvadupalakṣayet //

ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi jīrṇasyānnasya lakṣaṇam /
madhuraḥ pūrvamudgāro madhye cāmlo yadā bhavet //

paścātsakaṭukaś cāpi nirvidāho bhavatyatha /
lāghavaṃ vīkṣyate kāye viśuddhaṃ viśadaṃ mukham //

praguṇaṃ kurute vātamūrdhvaṃ vā yadi vāpy adhaḥ /
bhoktuṃ śrāddhā bhavatyasya rujā cānyopaśāmyati //

ity ebhir lakṣaṇairjīrṇaṃ vidyādannaṃ śarīriṇām /
ajīrṇaṃ laṅghayed āme pācanīyastato bhavet //

yavāgvādibhir āhāraissaṃsṛjedvā tamuttaram /
śuṇṭhīprativiṣāmustākvāthaḥ syādāmapācanaḥ //

śuṇṭhīnīrakadhānyākaistulyaiḥ kvātho rucipradaḥ /
mustaṃ hiṅgu trikaṭukaṃ pāṭhā vatsā harītakī //

cūrṇaḥ prativiṣā ceti citrakaś cāmanāśanaḥ /
pippalīnāgarakṣārassukhodakasamāyutaḥ //

svedanaṃ kaphavartiś ca śūleṣu stimiteṣu ca /
agāradhūmaḥ pippalyo madanaṃ rājasarṣapāḥ /
gomūtrapiṣṭāssaguḍāḥ phalavartiḥ praśasyate // ity āha bhagavān ātreyaḥ iti bhele daśamo ' dhyāyaḥ // // ekādaśo ' dhyāyaḥ // athātassamaśayanaparighanīyaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /