Bhargava Tantra · Chapter 14
// caturdaśo'dhyāyaḥ //
[vivāhotsavanirūpaṇādhyāyaḥ]
[pāṇigrahaṇotsavaprayojanaṃ vidhiṃ ca varṇayituṃ agastyasya prārthanā]
agastyaḥ
kathaṃ nu devadevīyaṃ pāṇigrahaṇamaṅgalam/
tatkārayitvā kiṃ bhūyāt tanmahyaṃ brūhi bhārgava
[udvāhotsavasya phalakīrtanam]
śrīrāmaḥ
devena saha devīnāṃ śayane parikalpite/
nodvāhakarma kurvīta tatkuryādanyathā yadi
sarvakalyāṇasampattirāyurvṛddhiśca jāyate/
abhipretārthasiddhiḥ syāddevīkalyāṇakāriṇām
naśyanti sarvaduḥkhāni pāpaiścāpi na lipyate/
dhanaṃ dhānyaṃ ca labhate pāṇigrahaṇakarmakṛt
[vivāhotsavakrame aṅkurārpaṇadinam]
udvāhadivasātpūrvam aṅkurārpaṇamācaret/
[devasya devyāśca kalyāṇamaṇḍape ānayanam]
kalyāṇe'hani kartavyaṃ pṛthakkaustukamaṅgalama
devaṃ devīṃ ca bhūṣādyairambaraiḥ kusumādibhiḥ/
prasādhayitvā śibikāmāropya gṛhadhāma ca
pradakṣiṇīkṛtya devau nayetkalyāṇamaṇḍapam/
[aṅkurārpaṇavidhinirūpaṇam]
viṣvaksenaṃ samārādhya karmavighnośāntaye
aṅkurāṇyarpayet sadyo yadvodvāhe prasannadhīḥ/
brahmādidevānārādhya pālikāsvapi pañcasu
bījapātraṃ samādāya namasyāmi diśāṃ patīn/
iti prārthya samāsīno `yā jātā' iti vidyayā
iti bījāni saṃjaptvā bījāvāpaṃ samācaret/
madhye tu brahmajajñānaṃ yata indraḥ purandare
yo'sya koṣṭhyaṃ yamadiśi `imaṃ me varuṇe'bhavet/
somo dhenuṃ tathā some bījāvāpassakṛdbhavet
tūṣṇīṃ dviranyai ṛtvigbhistūṣṇīṃ nyasanamucyate/
`mūrdhānami'ti mantreṇa mṛdbhirācchādya deśikaḥ
`imaṃ me varuṇe'tyeva secayecchuddhavāribhiḥ/
[devasya devyāśca haste kautukabandhaprakāraḥ]
puṇyāhapūrvaṃ kṛtvaivaṃ kuryātkautukabandhanam
saptavāraṃ pratisara'mastramantre'ṇa mantritam/
`tryambakena' ṛcālipya candanakṣodavāriṇā
`viśvettāte'ti mantreṇa haste devasya dakṣiṇe/
bandhayet sva-svamantreṇa devīnāmitare kare
[rakṣāvidhiḥ]
spṛṣṭvā dakṣiṇahastena `yo brahme'tyabhimantrayet/
`bṛhatsāme'ti mantreṇa rakṣā syāddhūpabhasmanā
trikṛtvaḥ praṇameddevaṃ `puṇḍarīkākṣa'vidyayā/
[śubhikābandhanavidhiḥ puṣpamālikābandhanavidhiścaḥ]
ullikhyāgniṃ pratiṣṭhāpya `śubhike śira'ityṛcā
śubhikāṃ bandhayenmūrdhni dampatīnāṃ yathākramam/
`yāmāharadi'ti ṛcā bandhayetpuṣpamālikām
pādaprakṣālanaṃ viṣṇoḥ tathā trīni padeti ca/
`mayi maha' iti mantreṇa ātmānamabhimarśayet
[pāṇigrahaṇavidhinirūpakakrame prokṣaṇaprakāraḥ]
tatastu mṛṇmaye pātre sākṣate puṣpasaṃyute/
arhaṇāyāmbunāpūryaṃ gṛhṇīyātkarayordvayoḥ
`arhaṇīyā āpa' iti prārthya devaṃ tataḥ param/
`āmāganni'ti mantreṇa japetpātrāmbudeśikaḥ
haste tu devadevasya `virojo doha' ityṛcā/
ninīya nītamudakaṃ `samudraṃ' veti coccaran
prokṣayetkūrcamādāya gāṃ ca dadyāttadā hareḥ/
`yuvaṃ vastreti' mantreṇa vastreṇācchādayeddharim
[yajñopavītakalpanaṃ pādayoḥ akṣatārpaṇañca]
yajñopavītamantreṇa yajñasūtraṃ prakalpayet/
`irāvatīti'mantreṇa pādayorakṣatārpaṇam
[madhuparkanivedanāpośanakramaḥ]
madhuparkaṃ svarṇapātre gṛhītvā taṃ triruccaran/
`trayyai' `āmāgannita' ca dvābhyāṃ tamabhimantrayet
`amṛtopastaraṇama'sītyāpośanamatha smṛtam/
`yanmadhune'ti ca japan madhuparkaṃ nivedayet
`amṛtādhāna'mantreṇa punarāpośanaṃ matam/
[govisarjanaprakāraḥ]
gāṃ pradarśyātha haraye `gaurgau`ra'sīti vidyayā
praṇavo caṃ cikituṣe iti gāmabhimantrayet/
`omutsṛjata'ityuktvā gāṃ visṛjya tato guruḥ
[annanivedanakramaḥ]
`bhūtaṃ seti' vadan dhīmān annaṃ tasmai nivedayet/
`oṃ kalpayata' ityuccaiḥ brūyāddeśikasattamaḥ
[bhagavate devyāḥ dānaprakāraḥ]
tato nūtanavastreṇa paridhāya `yuvāsviti'/
divyairābharaṇairmālyairalaṅkṛtya śriyaṃ bhuvam
prāṇānāyamya saṃkalpya dātā bhūṣaṇabhūṣitām/
svagotranāmakathitāṃ devīmudakapūrvakam
suvarṇorvīyutāṃ dadyāt viṣṇave ca svayaṃbhuve/
kanyāṃ kanakasampannāṃ sarvābharaṇabhūṣitām
dāsyāmi viṣmave tubhyaṃ brahmalokajigīṣayā/
ityuktvā dakṣiṇaṃ hastaṃ gītavāditranisvanaiḥ
`devasya tveti' mantreṇa tāṃ guruḥ paramātmanaḥ/
arpayeddakṣiṇe haste sahiraṇyodakaṃ karam
praṇavonātha yuñjīta devena kamalāṃ bhuvam/
tataḥ pāṇigṛhītāyāḥ devyā devasya mūrdhani
`dhravaṃ teti' prakīryante kusumānyakṣatānyapi/
`abhrātṛdhnīmiti' ṛcaṃ japtvā paścāt svayaṃbhuve
`aghoracakṣuṣā' devīṃ darśayetkalaśodbhava/
kartavyānyapi karmāṇi pālanīyāstathā prajāḥ
āvābhyāmiti saṃkalpastayostaṃ ca vicintayet/
darbhaṃ saṃgṛhya tadanu japannidamahaṃ tviti
bhruvormadhyena saṃspṛśya prācyāṃ diśi visarjayet/
tato`jīvāṃ rudantīti' japtvā vedavido dvijān
`vyukṣakrūrami'ti śrutyā snānīyāya niyojayet/
`aryamna' iti mantreṇa darbheṇa valayaṃ śriyaḥ
`nidhāya khena sa' iti yugacchidraṃ niveśayet/
`śaṃ te hiraṇyam' ityuktvā svarṇaṃ chidre pidhāya ca
dvijāhṛtadalairdevīm abliṅgābhiśca pañcabhiḥ/
snāpayitvā'gnimūrdheti' plotavastreṇa mārjayet
`paritvā' `gīrvaṇā' dvābhyāṃ vastrābhyāṃ chādanaṃ śriyaḥ/
`dvādaśākṣaramantreṇa' namaḥ praṇavavidyayā
suvarṇaṃ bandhayetkaṇṭhe sarvamaṅgalasaṃyutam/
`āśāsāna saumanasam' iti yoktraṇa bandhayet
[udvāhahomaprakāraḥ]
udvāhahomaṃ kurvīta uttarāśāmukho guruḥ/
paristīrya yathānyāyaṃ purastāt tantramācaret
samidbhiścaruṇā cājyairhoma udvāhakarmaṇi/
samidbhirājyairjuhuyāt `devyāḥ sūktena' ṣoḍaśa
caruṇā `viṣṇugāyatryā' caturviṃśāhutirbhavet/
`śrīsūktastu' śriyo devyāḥ `bhūsūkta'stu bhuvo bhavet
anyāsāṃ yadi devīnāṃ tāsāṃ mūlena ṣoḍaśa/
[lājāhomaprakāraḥ prāyaścittāhutyādiprakāraśca]
tataḥ `puruṣasūktena' lājahomaṃ samācaret
analaṃ triḥparikramya lājaśeṣaṃ sakṛdguruḥ/
juhuyātpraṇaveṇāgnau `pañca vāruṇikaiḥ' punaḥ
prāyaścittāhutiṃ hutvā dvādaśākṣaravidyayā/
pūrṇāhutividhānaṃ syāt brāhmaṇānapi bhojayet
toṃṣayitvāthadeveśaṃ devīṃ cābhyarcya deśikaḥ/
puṇyāhaṃ vācayetpaścāt madhuparkaṃ nivedayet
nīrājayettadāśīśca piṇḍikākṣepaṇaṃ tathā/
[vivāhotsavakrame dainandinakṛtyam]
pratyahaṃ bhojayedviprān snāpayecca yathāvidhi
utsavaṃ cānvahaṃ kuryāt prātaḥ sāyaṃ yathāvidhi/
agnau ca juhuyānnityaṃ sandhyayorubhayorapi
pālikādevatāssarvāḥ pūjayedanvahaṃ guruḥ/
[vivāhotsavakrame caturthadinakṛtyam]
caturthe'hani samprāpte turyayāme yathāvidhi
udvāhaśeṣahomaṃ tat kārayetkamalāpateḥ/
sarpiṣā `dampatīmantraiḥ' kuryādaṣṭottaraṃ śatam
prāyaścittāhutiṃ kuryāt `pañcopaniṣadā' punaḥ/
pūrṇāhutiṃ tataḥ kuryāt `mūlamantreṇa' deśikaḥ
sailādipūgaṃ tāmbūlaṃ praṇavena nivedayet/
tāmbūlaṃ dakṣiṇāṃ cāpi brāhmaṇebhyaḥ pradāpayet
[vivāhotsavakrame pañcamadinakṛtyam]
pañcame divase tailābhyaṃgaṃ tayorbhavet/
mahāhavirnivedyātha kārayedutsavaṃ mahat
[itarāsāṃ devīnāṃ vivāhavidhiḥ]
udvāhānantaraṃ devaṃ devīsahitamarcayet/
devīnāmitarāsāṃ ca vivāhavidhirīdṛśaḥ
Original text: bhārgavatantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0