Bhagavata Purana · Chapter 12.12
BhP_12.12.001/0 sūta uvāca
namo dharmāya mahate namaḥ kṛṣṇāya vedhase /
brahmaṇebhyo namaskṛtya dharmān vakṣye sanātanān
etad vaḥ kathitaṃ viprā viṣṇoś caritam adbhutam /
bhavadbhir yad ahaṃ pṛṣṭo narāṇāṃ puruṣocitam
atra saṅkīrtitaḥ sākṣāt sarva-pāpa-haro hariḥ /
nārāyaṇo hṛṣīkeśo bhagavān sātvatām patiḥ
atra brahma paraṃ guhyaṃ jagataḥ prabhavāpyayam /
jñānaṃ ca tad-upākhyānaṃ proktaṃ vijñāna-saṃyutam
bhakti-yogaḥ samākhyāto vairāgyaṃ ca tad-āśrayam /
pārīkṣitam upākhyānaṃ nāradākhyānam eva ca
prāyopaveśo rājarṣer vipra-śāpāt parīkṣitaḥ /
śukasya brahmarṣabhasya saṃvādaś ca parīkṣitaḥ
yoga-dhāraṇayotkrāntiḥ saṃvādo nāradājayoḥ /
avatārānugītaṃ ca sargaḥ prādhāniko 'grataḥ
viduroddhava-saṃvādaḥ kṣattṛ-maitreyayos tataḥ /
purāṇa-saṃhitā-praśno mahā-puruṣa-saṃsthitiḥ
tataḥ prākṛtikaḥ sargaḥ sapta vaikṛtikāś ca ye /
tato brahmāṇḍa-sambhūtir vairājaḥ puruṣo yataḥ
kālasya sthūla-sūkṣmasya gatiḥ padma-samudbhavaḥ /
bhuva uddharaṇe 'mbhodher hiraṇyākṣa-vadho yathā
ūrdhva-tiryag-avāk-sargo rudra-sargas tathaiva ca /
ardha-nārīśvarasyātha yataḥ svāyambhuvo manuḥ
śatarūpā ca yā strīṇām ādyā prakṛtir uttamā /
santāno dharma-patnīnāṃ kardamasya prajāpateḥ
avatāro bhagavataḥ kapilasya mahātmanaḥ /
devahūtyāś ca saṃvādaḥ kapilena ca dhīmatā
nava-brahma-samutpattir dakṣa-yajña-vināśanam /
dhruvasya caritaṃ paścāt pṛthoḥ prācīnabarhiṣaḥ
nāradasya ca saṃvādas tataḥ praiyavrataṃ dvijāḥ /
nābhes tato 'nucaritam ṛṣabhasya bharatasya ca
dvīpa-varṣa-samudrāṇāṃ giri-nady-upavarṇanam /
jyotiś-cakrasya saṃsthānaṃ pātāla-naraka-sthitiḥ
dakṣa-janma pracetobhyas tat-putrīṇāṃ ca santatiḥ /
yato devāsura-narās tiryaṅ-naga-khagādayaḥ
tvāṣṭrasya janma-nidhanaṃ putrayoś ca diter dvijāḥ /
daityeśvarasya caritaṃ prahrādasya mahātmanaḥ
manv-antarānukathanaṃ gajendrasya vimokṣaṇam /
manv-antarāvatārāś ca viṣṇor hayaśirādayaḥ
kaurmaṃ mātsyaṃ nārasiṃhaṃ vāmanaṃ ca jagat-pateḥ /
kṣīroda-mathanaṃ tadvad amṛtārthe divaukasām
devāsura-mahā-yuddhaṃ rāja-vaṃśānukīrtanam /
ikṣvāku-janma tad-vaṃśaḥ sudyumnasya mahātmanaḥ
ilopākhyānam atroktaṃ tāropākhyānam eva ca /
sūrya-vaṃśānukathanaṃ śaśādādyā nṛgādayaḥ
saukanyaṃ cātha śaryāteḥ kakutsthasya ca dhīmataḥ /
khaṭvāṅgasya ca māndhātuḥ saubhareḥ sagarasya ca
rāmasya kośalendrasya caritaṃ kilbiṣāpaham /
nimer aṅga-parityāgo janakānāṃ ca sambhavaḥ
rāmasya bhārgavendrasya niḥkṣatṛī-karaṇaṃ bhuvaḥ /
ailasya soma-vaṃśasya yayāter nahuṣasya ca
dauṣmanter bharatasyāpi śāntanos tat-sutasya ca /
yayāter jyeṣṭha-putrasya yador vaṃśo 'nukīrtitaḥ
yatrāvatīṛṇo bhagavān kṛṣṇākhyo jagad-īśvaraḥ /
vasudeva-gṛhe janma tato vṛddhiś ca gokule
tasya karmāṇy apārāṇi kīrtitāny asura-dviṣaḥ /
pūtanāsu-payaḥ-pānaṃ śakaṭoccāṭanaṃ śiśoḥ
tṛṇāvartasya niṣpeṣas tathaiva baka-vatsayoḥ /
aghāsura-vadho dhātrā vatsa-pālāvagūhanam
dhenukasya saha-bhrātuḥ pralambasya ca saṅkṣayaḥ /
gopānāṃ ca paritrāṇaṃ dāvāgneḥ parisarpataḥ
damanaṃ kāliyasyāher mahāher nanda-mokṣaṇam /
vrata-caryā tu kanyānāṃ yatra tuṣṭo 'cyuto vrataiḥ
prasādo yajña-patnībhyo viprāṇāṃ cānutāpanam /
govardhanoddhāraṇaṃ ca śakrasya surabher atha
yajñabhiṣekaḥ kṛṣṇasya strībhiḥ krīḍā ca rātriṣu /
śaṅkhacūḍasya durbuddher vadho 'riṣṭasya keśinaḥ
akrūrāgamanaṃ paścāt prasthānaṃ rāma-kṛṣṇayoḥ /
vraja-strīṇāṃ vilāpaś ca mathurālokanaṃ tataḥ
gaja-muṣṭika-cāṇūra- kaṃsādīnāṃ tathā vadhaḥ /
mṛtasyānayanaṃ sūnoḥ punaḥ sāndīpaner guroḥ
mathurāyāṃ nivasatā yadu-cakrasya yat priyam /
kṛtam uddhava-rāmābhyāṃ yutena hariṇā dvijāḥ
jarāsandha-samānīta- sainyasya bahuśo vadhaḥ /
ghātanaṃ yavanendrasya kuśasthalyā niveśanam
ādānaṃ pārijātasya sudharmāyāḥ surālayāt /
rukmiṇyā haraṇaṃ yuddhe pramathya dviṣato hareḥ
harasya jṛmbhaṇaṃ yuddhe bāṇasya bhuja-kṛntanam /
prāgjyotiṣa-patiṃ hatvā kanyānāṃ haraṇaṃ ca yat
caidya-pauṇḍraka-śālvānāṃ dantavakrasya durmateḥ /
śambaro dvividaḥ pīṭho muraḥ pañcajanādayaḥ
māhātmyaṃ ca vadhas teṣāṃ vārāṇasyāś ca dāhanam /
bhārāvataraṇaṃ bhūmer nimittī-kṛtya pāṇḍavān
vipra-śāpāpadeśena saṃhāraḥ sva-kulasya ca /
uddhavasya ca saṃvādo vasudevasya cādbhutaḥ
yatrātma-vidyā hy akhilā proktā dharma-vinirṇayaḥ /
tato martya-parityāga ātma-yogānubhāvataḥ
yuga-lakṣaṇa-vṛttiś ca kalau nṝṇām upaplavaḥ /
catur-vidhaś ca pralaya utpattis tri-vidhā tathā
deha-tyāgaś ca rājarṣer viṣṇu-rātasya dhīmataḥ /
śākhā-praṇayanam ṛṣer mārkaṇḍeyasya sat-kathā /
mahā-puruṣa-vinyāsaḥ sūryasya jagad-ātmanaḥ
iti coktaṃ dvija-śreṣṭhā yat pṛṣṭo 'ham ihāsmi vaḥ /
līlāvatāra-karmāṇi kīrtitānīha sarvaśaḥ
patitaḥ skhalitaś cārtaḥ kṣuttvā vā vivaśo gṛṇan /
haraye nama ity uccair mucyate sarva-pātakāt
saṅkīrtyamāno bhagavān anantaḥ śrutānubhāvo vyasanaṃ hi puṃsām /
praviśya cittaṃ vidhunoty aśeṣaṃ yathā tamo 'rko 'bhram ivāti-vātaḥ
mṛṣā giras tā hy asatīr asat-kathā na kathyate yad bhagavān adhokṣajaḥ /
tad eva satyaṃ tad u haiva maṅgalaṃ tad eva puṇyaṃ bhagavad-guṇodayam
tad eva ramyaṃ ruciraṃ navaṃ navaṃ tad eva śaśvan manaso mahotsavam /
tad eva śokārṇava-śoṣaṇaṃ nṛṇāṃ yad uttamaḥśloka-yaśo 'nugīyate
na yad vacaś citra-padaṃ harer yaśo $ jagat-pavitraṃ pragṛṇīta karhicit &
tad dhvāṅkṣa-tīṛthaṃ na tu haṃsa-sevitaṃ % yatrācyutas tatra hi sādhavo 'malāḥ // BhP_12.12.051* //
tad vāg-visargo janatāgha-samplavo yasmin prati-ślokam abaddhavaty api /
nāmāny anantasya yaśo 'ṅkitāni yat śṛṇvanti gāyanti gṛṇanti sādhavaḥ
naiṣkarmyam apy acyuta-bhāva-varjitaṃ $ na śobhate jñānam alaṃ nirañjanam &
kutaḥ punaḥ śaśvad abhadram īśvare % na hy arpitaṃ karma yad apy anuttamam // BhP_12.12.053* //
yaśaḥ-śriyām eva pariśramaḥ paro varṇāśramācāra-tapaḥ-śrutādiṣu /
avismṛtiḥ śrīdhara-pāda-padmayor guṇānuvāda-śravaṇādarādibhiḥ
avismṛtiḥ kṛṣṇa-padāravindayoḥ kṣiṇoty abhadrāṇi ca śaṃ tanoti /
sattvasya śuddhiṃ paramātma-bhaktiṃ jñānaṃ ca vijñāna-virāga-yuktam
yūyaṃ dvijāgryā bata bhūri-bhāgā yac chaśvad ātmany akhilātma-bhūtam /
nārāyaṇaṃ devam adevam īśam ajasra-bhāvā bhajatāviveśya
ahaṃ ca saṃsmārita ātma-tattvaṃ śrutaṃ purā me paramarṣi-vaktrāt /
prāyopaveśe nṛpateḥ parīkṣitaḥ sadasy ṛṣīṇāṃ mahatāṃ ca śṛṇvatām
etad vaḥ kathitaṃ viprāḥ kathanīyoru-karmaṇaḥ /
māhātmyaṃ vāsudevasya sarvāśubha-vināśanam
ya etat śrāvayen nityaṃ yāma-kṣaṇam ananya-dhīḥ /
ślokam ekaṃ tad-ardhaṃ vā pādaṃ pādārdham eva vā /
śraddhāvān yo 'nuśṛṇuyāt punāty ātmānam eva saḥ
dvādaśyām ekādaśyāṃ vā śṛṇvann āyuṣyavān bhavet /
paṭhaty anaśnan prayataḥ pūto bhavati pātakāt
puṣkare mathurayāṃ ca dvāravatyāṃ yatātmavān /
upoṣya saṃhitām etāṃ paṭhitvā mucyate bhayāt
devatā munayaḥ siddhāḥ pitaro manavo nṛpāḥ /
yacchanti kāmān gṛṇataḥ śṛṇvato yasya kīrtanāt
ṛco yajūṃṣi sāmāni dvijo 'dhītyānuvindate /
madhu-kulyā ghṛta-kulyāḥ payaḥ-kulyāś ca tat phalam
purāṇa-saṃhitām etām adhītya prayato dvijaḥ /
proktaṃ bhagavatā yat tu tat padaṃ paramaṃ vrajet
vipro 'dhītyāpnuyāt prajñāṃ rājanyodadhi-mekhalām /
vaiśyo nidhi-patitvaṃ ca śūdraḥ śudhyeta pātakāt
kali-mala-saṃhati-kālano 'khileśo harir itaratra na gīyate hy abhīkṣṇam /
iha tu punar bhagavān aśeṣa-mūrtiḥ paripaṭhito 'nu-padaṃ kathā-prasaṅgaiḥ
tam aham ajam anantam ātma-tattvaṃ jagad-udaya-sthiti-saṃyamātma-śaktim /
dyu-patibhir aja-śakra-śaṅkarādyair duravasita-stavam acyutaṃ nato 'smi
upacita-nava-śaktibhiḥ sva ātmany uparacita-sthira-jaṅgamālayāya /
bhagavata upalabdhi-mātra-dhamne sura-ṛṣabhāya namaḥ sanātanāya
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0