Bhagavata Purana · Chapter 12.03
BhP_12.03.001/0 śrī-śuka uvāca
dṛṣṭvātmani jaye vyagrān nṛpān hasati bhūr iyam /
aho mā vijigīṣanti mṛtyoḥ krīḍanakā nṛpāḥ
kāma eṣa narendrāṇāṃ moghaḥ syād viduṣām api /
yena phenopame piṇḍe ye 'ti-viśrambhitā nṛpāḥ
pūrvaṃ nirjitya ṣaḍ-vargaṃ jeṣyāmo rāja-mantriṇaḥ /
tataḥ saciva-paurāpta- karīndrān asya kaṇṭakān
evaṃ krameṇa jeṣyāmaḥ pṛthvīṃ sāgara-mekhalām /
ity āśā-baddha-hṛdayā na paśyanty antike 'ntakam
samudrāvaraṇāṃ jitvā māṃ viśanty abdhim ojasā /
kiyad ātma-jayasyaitan muktir ātma-jaye phalam
yāṃ visṛjyaiva manavas tat-sutāś ca kurūdvaha /
gatā yathāgataṃ yuddhe tāṃ māṃ jeṣyanty abuddhayaḥ
mat-kṛte pitṛ-putrāṇāṃ bhrātṛṇāṃ cāpi vigrahaḥ /
jāyate hy asatāṃ rājye mamatā-baddha-cetasām
mamaiveyaṃ mahī kṛtsnā na te mūḍheti vādinaḥ /
spardhamānā mitho ghnanti mriyante mat-kṛte nṛpāḥ
pṛthuḥ purūravā gādhir nahuṣo bharato 'rjunaḥ /
māndhātā sagaro rāmaḥ khaṭvāṅgo dhundhuhā raghuḥ
tṛṇabindur yayātiś ca śaryātiḥ śantanur gayaḥ /
bhagīrathaḥ kuvalayāśvaḥ kakutstho naiṣadho nṛgaḥ
hiraṇyakaśipur vṛtro rāvaṇo loka-rāvaṇaḥ /
namuciḥ śambaro bhaumo hiraṇyākṣo 'tha tārakaḥ
anye ca bahavo daityā rājāno ye maheśvarāḥ /
sarve sarva-vidaḥ śūrāḥ sarve sarva-jito 'jitāḥ
mamatāṃ mayy avartanta kṛtvoccair martya-dharmiṇaḥ /
kathāvaśeṣāḥ kālena hy akṛtārthāḥ kṛtā vibho
kathā imās te kathitā mahīyasāṃ vitāya lokeṣu yaśaḥ pareyuṣām /
vijñāna-vairāgya-vivakṣayā vibho vaco-vibhūtīr na tu pāramārthyam
yas tūttamaḥ-śloka-guṇānuvādaḥ saṅgīyate 'bhīkṣṇam amaṅgala-ghnaḥ /
tam eva nityaṃ śṛṇuyād abhīkṣṇaṃ kṛṣṇe 'malāṃ bhaktim abhīpsamānaḥ
BhP_12.03.016/0 śrī-rājovāca
kenopāyena bhagavan kaler doṣān kalau janāḥ /
vidhamiṣyanty upacitāṃs tan me brūhi yathā mune
yugāni yuga-dharmāṃś ca mānaṃ pralaya-kalpayoḥ /
kālasyeśvara-rūpasya gatiṃ viṣṇor mahātmanaḥ
BhP_12.03.018/0 śrī-śuka uvāca
kṛte pravartate dharmaś catuṣ-pāt taj-janair dhṛtaḥ /
satyaṃ dayā tapo dānam iti pādā vibhor nṛpa
santuṣṭāḥ karuṇā maitrāḥ śāntā dāntās titikṣavaḥ /
ātmārāmāḥ sama-dṛśaḥ prāyaśaḥ śramaṇā janāḥ
tretāyāṃ dharma-pādānāṃ turyāṃśo hīyate śanaiḥ /
adharma-pādair anṛta- hiṃṣāsantoṣa-vigrahaiḥ
tadā kriyā-tapo-niṣṭhā nāti-hiṃsrā na lampaṭāḥ /
trai-vargikās trayī-vṛddhā varṇā brahmottarā nṛpa
tapaḥ-satya-dayā-dāneṣv ardhaṃ hrasvati dvāpare /
hiṃsātuṣṭy-anṛta-dveṣair dharmasyādharma-lakṣaṇaiḥ
yaśasvino mahā-śīlāḥ svādhyāyādhyayane ratāḥ /
ādhyāḥ kuṭumbino hṛṣṭā varṇāḥ kṣatra-dvijottarāḥ
kalau tu dharma-pādānāṃ turyāṃśo 'dharma-hetubhiḥ /
edhamānaiḥ kṣīyamāṇo hy ante so 'pi vinaṅkṣyati
tasmin lubdhā durācārā nirdayāḥ śuṣka-vairiṇaḥ /
durbhagā bhūri-tarṣāś ca śūdra-dāsottarāḥ prajāḥ
sattvaṃ rajas tama iti dṛśyante puruṣe guṇāḥ /
kāla-sañcoditās te vai parivartanta ātmani
prabhavanti yadā sattve mano-buddhīndriyāṇi ca /
tadā kṛta-yugaṃ vidyāj jñāne tapasi yad ruciḥ
yadā karmasu kāmyeṣu bhaktir yaśasi dehinām /
tadā tretā rajo-vṛttir iti jānīhi buddhiman
yadā lobhas tv asantoṣo māno dambho 'tha matsaraḥ /
karmaṇāṃ cāpi kāmyānāṃ dvāparaṃ tad rajas-tamaḥ
yadā māyānṛtaṃ tandrā nidrā hiṃsā viṣādanam /
śoka-mohau bhayaṃ dainyaṃ sa kalis tāmasaḥ smṛtaḥ
tasmāt kṣudra-dṛśo martyāḥ kṣudra-bhāgyā mahāśanāḥ /
kāmino vitta-hīnāś ca svairiṇyaś ca striyo 'satīḥ
dasyūtkṛṣṭā janapadā vedāḥ pāṣaṇḍa-dūṣitāḥ /
rājānaś ca prajā-bhakṣāḥ śiśnodara-parā dvijāḥ
avratā baṭavo 'śaucā bhikṣavaś ca kuṭumbinaḥ /
tapasvino grāma-vāsā nyāsino 'tyartha-lolupāḥ
hrasva-kāyā mahāhārā bhūry-apatyā gata-hriyaḥ /
śaśvat kaṭuka-bhāṣiṇyaś caurya-māyoru-sāhasāḥ
paṇayiṣyanti vai kṣudrāḥ kirāṭāḥ kūṭa-kāriṇaḥ /
anāpady api maṃsyante vārtāṃ sādhu jugupsitām
patiṃ tyakṣyanti nirdravyaṃ bhṛtyā apy akhilottamam /
bhṛtyaṃ vipannaṃ patayaḥ kaulaṃ gāś cāpayasvinīḥ
pitṛ-bhrātṛ-suhṛj-jñātīn hitvā saurata-sauhṛdāḥ /
nanāndṛ-śyāla-saṃvādā dīnāḥ straiṇāḥ kalau narāḥ
śūdrāḥ pratigrahīṣyanti tapo-veṣopajīvinaḥ /
dharmaṃ vakṣyanty adharma-jñā adhiruhyottamāsanam
nityaṃ udvigna-manaso durbhikṣa-kara-karśitāḥ /
niranne bhū-tale rājan anāvṛṣṭi-bhayāturāḥ
vāso-'nna-pāna-śayana- vyavāya-snāna-bhūṣaṇaiḥ /
hīnāḥ piśāca-sandarśā bhaviṣyanti kalau prajāḥ
kalau kākiṇike 'py arthe vigṛhya tyakta-sauhṛdāḥ /
tyakṣyanti ca priyān prāṇān haniṣyanti svakān api
na rakṣiṣyanti manujāḥ sthavirau pitarāv api /
putrān bhāryāṃ ca kula-jāṃ kṣudrāḥ śiśnodaraṃ-bharāḥ
kalau na rājan jagatāṃ paraṃ guruṃ tri-loka-nāthānata-pāda-paṅkajam /
prāyeṇa martyā bhagavantam acyutaṃ yakṣyanti pāṣaṇḍa-vibhinna-cetasaḥ
yan-nāmadheyaṃ mriyamāṇa āturaḥ patan skhalan vā vivaśo gṛṇan pumān /
vimukta-karmārgala uttamāṃ gatiṃ prāpnoti yakṣyanti na taṃ kalau janāḥ
puṃsāṃ kali-kṛtān doṣān dravya-deśātma-sambhavān /
sarvān harati citta-stho bhagavān puruṣottamaḥ
śrutaḥ saṅkīrtito dhyātaḥ pūjitaś cādṛto 'pi vā /
nṛṇāṃ dhunoti bhagavān hṛt-stho janmāyutāśubham
yathā hemni sthito vahnir durvarṇaṃ hanti dhātu-jam /
evam ātma-gato viṣṇur yoginām aśubhāśayam
vidyā-tapaḥ-prāṇa-nirodha-maitrī- tīrthābhiṣeka-vrata-dāna-japyaiḥ /
nātyanta-śuddhiṃ labhate 'ntarātmā yathā hṛdi-sthe bhagavaty anante
tasmāt sarvātmanā rājan hṛdi-sthaṃ kuru keśavam /
mriyamāṇo hy avahitas tato yāsi parāṃ gatim
mriyamāṇair abhidhyeyo bhagavān parameśvaraḥ /
ātma-bhāvaṃ nayaty aṅga sarvātmā sarva-saṃśrayaḥ
kaler doṣa-nidhe rājann asti hy eko mahān guṇaḥ /
kīrtanād eva kṛṣṇasya mukta-saṅgaḥ paraṃ vrajet
kṛte yad dhyāyato viṣṇuṃ tretāyāṃ yajato makhaiḥ /
dvāpare paricaryāyāṃ kalau tad dhari-kīrtanāt
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0