Bhagavata Purana · Chapter 11.09

BhP_11.09.001/0 śrī-brāhmaṇa uvāca
parigraho hi duḥkhāya yad yat priyatamaṃ nṛṇām /
anantaṃ sukham āpnoti tad vidvān yas tv akiñcanaḥ

sāmiṣaṃ kuraraṃ jaghnur balino 'nye nirāmiṣāḥ /
tadāmiṣaṃ parityajya sa sukhaṃ samavindata

na me mānāpamānau sto na cintā geha-putriṇām /
ātma-krīḍa ātma-ratir vicarāmīha bāla-vat

dvāv eva cintayā muktau paramānanda āplutau /
yo vimugdho jaḍo bālo yo guṇebhyaḥ paraṃ gataḥ

kvacit kumārī tv ātmānaṃ vṛṇānān gṛham āgatān /
svayaṃ tān arhayām āsa kvāpi yāteṣu bandhuṣu

teṣām abhyavahārārthaṃ śālīn rahasi pārthiva /
avaghnantyāḥ prakoṣṭha-sthāś cakruḥ śaṅkhāḥ svanaṃ mahat

sā taj jugupsitaṃ matvā mahatī vṛīḍitā tataḥ /
babhañjaikaikaśaḥ śaṅkhān dvau dvau pāṇyor aśeṣayat

ubhayor apy abhūd ghoṣo hy avaghnantyāḥ sva-śaṅkhayoḥ /
tatrāpy ekaṃ nirabhidad ekasmān nābhavad dhvaniḥ

anvaśikṣam imaṃ tasyā upadeśam arindama /
lokān anucarann etān loka-tattva-vivitsayā

vāse bahūnāṃ kalaho bhaved vārtā dvayor api /
eka eva vaset tasmāt kumāryā iva kaṅkaṇaḥ

mana ekatra saṃyuñjyāj jita-śvāso jitāsanaḥ /
vairāgyābhyāsa-yogena dhriyamāṇam atandritaḥ

yasmin mano labdha-padaṃ yad etac chanaiḥ śanair muñcati karma-reṇūn /
sattvena vṛddhena rajas tamaś ca vidhūya nirvāṇam upaity anindhanam

tadaivam ātmany avaruddha-citto na veda kiñcid bahir antaraṃ vā /
yatheṣu-kāro nṛpatiṃ vrajantam iṣau gatātmā na dadarśa pārśve

eka-cāry aniketaḥ syād apramatto guhāśayaḥ /
alakṣyamāṇa ācārair munir eko 'lpa-bhāṣaṇaḥ

gṛhārambho hi duḥkhāya viphalaś cādhruvātmanaḥ /
sarpaḥ para-kṛtaṃ veśma praviśya sukham edhate

eko nārāyaṇo devaḥ pūrva-sṛṣṭaṃ sva-māyayā /
saṃhṛtya kāla-kalayā kalpānta idam īśvaraḥ /
eka evādvitīyo 'bhūd ātmādhāro 'khilāśrayaḥ

kālenātmānubhāvena sāmyaṃ nītāsu śaktiṣu /
sattvādiṣv ādi-puruṣaḥ pradhāna-puruṣeśvaraḥ

parāvarāṇāṃ parama āste kaivalya-saṃjñitaḥ /
kevalānubhavānanda- sandoho nirupādhikaḥ

kevalātmānubhāvena sva-māyāṃ tri-guṇātmikām /
saṅkṣobhayan sṛjaty ādau tayā sūtram arindama

tām āhus tri-guṇa-vyaktiṃ sṛjantīṃ viśvato-mukham /
yasmin protam idaṃ viśvaṃ yena saṃsarate pumān

yathorṇanābhir hṛdayād ūrṇāṃ santatya vaktrataḥ /
tayā vihṛtya bhūyas tāṃ grasaty evaṃ maheśvaraḥ

yatra yatra mano dehī dhārayet sakalaṃ dhiyā /
snehād dveṣād bhayād vāpi yāti tat-tat-svarūpatām

kīṭaḥ peśaskṛtaṃ dhyāyan kuḍyāṃ tena praveśitaḥ /
yāti tat-sātmatāṃ rājan pūrva-rūpam asantyajan

evaṃ gurubhya etebhya eṣā me śikṣitā matiḥ /
svātmopaśikṣitāṃ buddhiṃ śṛṇu me vadataḥ prabho

deho gurur mama virakti-viveka-hetur $ bibhrat sma sattva-nidhanaṃ satatārty-udarkam &
tattvāny anena vimṛśāmi yathā tathāpi % pārakyam ity avasito vicarāmy asaṅgaḥ // BhP_11.09.025* //
jāyātmajārtha-paśu-bhṛtya-gṛhāpta-vargān $ puṣnāti yat-priya-cikīrṣayā vitanvan &
jāyātmajārtha-paśu-bhṛtya-gṛhāpta-vargān $ puṣnāti yat-priya-cikīrṣayā vitanvan &
svānte sa-kṛcchram avaruddha-dhanaḥ sa dehaḥ % sṛṣṭvāsya bījam avasīdati vṛkṣa-dharmaḥ // BhP_11.09.026* //
jihvaikato 'mum apakarṣati karhi tarṣā $ śiśno 'nyatas tvag udaraṃ śravaṇaṃ kutaścit &
jihvaikato 'mum apakarṣati karhi tarṣā $ śiśno 'nyatas tvag udaraṃ śravaṇaṃ kutaścit &
ghrāṇo 'nyataś capala-dṛk kva ca karma-śaktir % bahvyaḥ sapatnya iva geha-patiṃ lunanti // BhP_11.09.027* //
sṛṣṭvā purāṇi vividhāny ajayātma-śaktyā $ vṛkṣān sarīsṛpa-paśūn khaga-dandaśūkān &
sṛṣṭvā purāṇi vividhāny ajayātma-śaktyā $ vṛkṣān sarīsṛpa-paśūn khaga-dandaśūkān &
tais tair atuṣṭa-hṛdayaḥ puruṣaṃ vidhāya % brahmāvaloka-dhiṣaṇaṃ mudam āpa devaḥ // BhP_11.09.028* //
labdhvā su-durlabham idaṃ bahu-sambhavānte $ mānuṣyam artha-dam anityam apīha dhīraḥ &
labdhvā su-durlabham idaṃ bahu-sambhavānte $ mānuṣyam artha-dam anityam apīha dhīraḥ &
tūrṇaṃ yateta na pated anu-mṛtyu yāvan % niḥśreyasāya viṣayaḥ khalu sarvataḥ syāt // BhP_11.09.029* //
evaṃ sañjāta-vairāgyo vijñānāloka ātmani /
vicarāmi mahīm etāṃ mukta-saṅgo 'nahaṅkṛtaḥ

na hy ekasmād guror jñānaṃ su-sthiraṃ syāt su-puṣkalam /
brahmaitad advitīyaṃ vai gīyate bahudharṣibhiḥ

BhP_11.09.032/0 śrī-bhagavān uvāca
ity uktvā sa yaduṃ vipras tam āmantrya gabhīra-dhīḥ /
vanditaḥ sv-arcito rājñā yayau prīto yathāgatam

avadhūta-vacaḥ śrutvā pūrveṣāṃ naḥ sa pūrva-jaḥ /
sarva-saṅga-vinirmuktaḥ sama-citto babhūva ha