Bhagavata Purana · Chapter 11.08

BhP_11.08.001/0 śrī-brāhmaṇa uvāca
sukham aindriyakaṃ rājan svarge naraka eva ca /
dehināṃ yad yathā duḥkhaṃ tasmān neccheta tad-budhaḥ

grāsaṃ su-mṛṣṭaṃ virasaṃ mahāntaṃ stokam eva vā /
yadṛcchayaivāpatitaṃ grased ājagaro 'kriyaḥ

śayītāhāni bhūrīṇi nirāhāro 'nupakramaḥ /
yadi nopanayed grāso mahāhir iva diṣṭa-bhuk

ojaḥ-saho-bala-yutaṃ bibhrad deham akarmakam /
śayāno vīta-nidraś ca nehetendriyavān api

muniḥ prasanna-gambhīro durvigāhyo duratyayaḥ /
ananta-pāro hy akṣobhyaḥ stimitoda ivārṇavaḥ

samṛddha-kāmo hīno vā nārāyaṇa-paro muniḥ /
notsarpeta na śuṣyeta saridbhir iva sāgaraḥ

dṛṣṭvā striyaṃ deva-māyāṃ tad-bhāvair ajitendriyaḥ /
pralobhitaḥ pataty andhe tamasy agnau pataṅga-vat

yoṣid-dhiraṇyābharaṇāmbarādi- dravyeṣu māyā-raciteṣu mūḍhaḥ /
pralobhitātmā hy upabhoga-buddhyā pataṅga-van naśyati naṣṭa-dṛṣṭiḥ

stokaṃ stokaṃ grased grāsaṃ deho varteta yāvatā /
gṛhān ahiṃsann ātiṣṭhed vṛttiṃ mādhukarīṃ muniḥ

aṇubhyaś ca mahadbhyaś ca śāstrebhyaḥ kuśalo naraḥ /
sarvataḥ sāram ādadyāt puṣpebhya iva ṣaṭpadaḥ

sāyantanaṃ śvastanaṃ vā na saṅgṛhṇīta bhikṣitam /
pāṇi-pātrodarāmatro makṣikeva na saṅgrahī

sāyantanaṃ śvastanaṃ vā na saṅgṛhṇīta bhikṣukaḥ /
makṣikā iva saṅgṛhṇan saha tena vinaśyati

padāpi yuvatīṃ bhikṣur na spṛśed dāravīm api /
spṛśan karīva badhyeta kariṇyā aṅga-saṅgataḥ

nādhigacchet striyaṃ prājñaḥ karhicin mṛtyum ātmanaḥ /
balādhikaiḥ sa hanyeta gajair anyair gajo yathā

na deyaṃ nopabhogyaṃ ca lubdhair yad duḥkha-sañcitam /
bhuṅkte tad api tac cānyo madhu-hevārthavin madhu

su-duḥkhopārjitair vittair āśāsānāṃ gṛhāśiṣaḥ /
madhu-hevāgrato bhuṅkte yatir vai gṛha-medhinām

grāmya-gītaṃ na śṛṇuyād yatir vana-caraḥ kvacit /
śikṣeta hariṇād baddhān mṛgayor gīta-mohitāt

nṛtya-vāditra-gītāni juṣan grāmyāṇi yoṣitām /
āsāṃ krīḍanako vaśya ṛṣyaśṛṅgo mṛgī-sutaḥ

jihvayāti-pramāthinyā jano rasa-vimohitaḥ /
mṛtyum ṛcchaty asad-buddhir mīnas tu baḍiśair yathā

indriyāṇi jayanty āśu nirāhārā manīṣiṇaḥ /
varjayitvā tu rasanaṃ tan nirannasya vardhate

tāvaj jitendriyo na syād vijitānyendriyaḥ pumān /
na jayed rasanaṃ yāvaj jitaṃ sarvaṃ jite rase

piṅgalā nāma veśyāsīd videha-nagare purā /
tasyā me śikṣitaṃ kiñcin nibodha nṛpa-nandana

sā svairiṇy ekadā kāntaṃ saṅketa upaneṣyatī /
abhūt kāle bahir dvāre bibhratī rūpam uttamam

mārga āgacchato vīkṣya puruṣān puruṣarṣabha /
tān śulka-dān vittavataḥ kāntān mene 'rtha-kāmukī

āgateṣv apayāteṣu sā saṅketopajīvinī /
apy anyo vittavān ko 'pi mām upaiṣyati bhūri-daḥ

evaṃ durāśayā dhvasta- nidrā dvāry avalambatī /
nirgacchantī praviśatī niśīthaṃ samapadyata

tasyā vittāśayā śuṣyad- vaktrāyā dīna-cetasaḥ /
nirvedaḥ paramo jajñe cintā-hetuḥ sukhāvahaḥ

tasyā nirviṇṇa-cittāyā gītaṃ śṛṇu yathā mama /
nirveda āśā-pāśānāṃ puruṣasya yathā hy asiḥ

na hy aṅgājāta-nirvedo deha-bandhaṃ jihāsati /
yathā vijñāna-rahito manujo mamatāṃ nṛpa

BhP_11.08.030/0 piṅgalovāca
aho me moha-vitatiṃ paśyatāvijitātmanaḥ /
yā kāntād asataḥ kāmaṃ kāmaye yena bāliśā

santaṃ samīpe ramaṇaṃ rati-pradaṃ vitta-pradaṃ nityam imaṃ vihāya /
akāma-daṃ duḥkha-bhayādhi-śoka- moha-pradaṃ tuccham ahaṃ bhaje 'jñā

aho mayātmā paritāpito vṛthā sāṅketya-vṛttyāti-vigarhya-vārtayā /
straiṇān narād yārtha-tṛṣo 'nuśocyāt krītena vittaṃ ratim ātmanecchatī

yad asthibhir nirmita-vaṃśa-vaṃsya- $ sthūṇaṃ tvacā roma-nakhaiḥ pinaddham &
kṣaran-nava-dvāram agāram etad % viṇ-mūtra-pūrṇaṃ mad upaiti kānyā // BhP_11.08.033* //
videhānāṃ pure hy asminn aham ekaiva mūḍha-dhīḥ /
yānyam icchanty asaty asmād ātma-dāt kāmam acyutāt

suhṛt preṣṭhatamo nātha ātmā cāyaṃ śarīriṇām /
taṃ vikrīyātmanaivāhaṃ rame 'nena yathā ramā

kiyat priyaṃ te vyabhajan kāmā ye kāma-dā narāḥ /
ādy-antavanto bhāryāyā devā vā kāla-vidrutāḥ

nūnaṃ me bhagavān prīto viṣṇuḥ kenāpi karmaṇā /
nirvedo 'yaṃ durāśāyā yan me jātaḥ sukhāvahaḥ

maivaṃ syur manda-bhāgyāyāḥ kleśā nirveda-hetavaḥ /
yenānubandhaṃ nirhṛtya puruṣaḥ śamam ṛcchati

tenopakṛtam ādāya śirasā grāmya-saṅgatāḥ /
tyaktvā durāśāḥ śaraṇaṃ vrajāmi tam adhīśvaram

santuṣṭā śraddadhaty etad yathā-lābhena jīvatī /
viharāmy amunaivāham ātmanā ramaṇena vai

saṃsāra-kūpe patitaṃ viṣayair muṣitekṣaṇam /
grastaṃ kālāhinātmānaṃ ko 'nyas trātum adhīśvaraḥ

ātmaiva hy ātmano goptā nirvidyeta yadākhilāt /
apramatta idaṃ paśyed grastaṃ kālāhinā jagat

BhP_11.08.043/0 śrī-brāhmaṇa uvāca
evaṃ vyavasita-matir durāśāṃ kānta-tarṣa-jām /
chittvopaśamam āsthāya śayyām upaviveśa sā

āśā hi paramaṃ duḥkhaṃ nairāśyaṃ paramaṃ sukham /
yathā sañchidya kāntāśāṃ sukhaṃ suṣvāpa piṅgalā