Bhagavata Purana · Chapter 10.89
BhP_10.89.001/0 śrī-śuka uvāca
sarasvatyās taṭe rājann ṛṣayaḥ satram āsata /
vitarkaḥ samabhūt teṣāṃ triṣv adhīśeṣu ko mahān
tasya jijñāsayā te vai bhṛguṃ brahma-sutaṃ nṛpa /
taj-jñaptyai preṣayām āsuḥ so 'bhjagād brahmaṇaḥ sabhām
na tasmai prahvaṇaṃ stotraṃ cakre sattva-parīkṣayā /
tasmai cukrodha bhagavān prajvalan svena tejasā
sa ātmany utthitam manyum ātmajāyātmanā prabhuḥ /
aśīśamad yathā vahniṃ sva-yonyā vāriṇātma-bhūḥ
tataḥ kailāsam agamat sa taṃ devo maheśvaraḥ /
parirabdhuṃ samārebha utthāya bhrātaraṃ mudā
naicchat tvam asy utpatha-ga iti devaś cukopa ha /
śūlam udyamya taṃ hantum ārebhe tigma-locanaḥ
patitvā pādayor devī sāntvayām āsa taṃ girā /
atho jagāma vaikuṇṭhaṃ yatra devo janārdanaḥ
śayānaṃ śriya utsaṅge padā vakṣasy atāḍayat /
tata utthāya bhagavān saha lakṣmyā satāṃ gatiḥ
sva-talpād avaruhyātha nanāma śirasā munim /
āha te svāgataṃ brahman niṣīdātrāsane kṣaṇam /
ajānatām āgatān vaḥ kṣantum arhatha naḥ prabho
punīhi saha-lokaṃ māṃ loka-pālāṃś ca mad-gatān /
pādodakena bhavatas tīrthānāṃ tīrtha-kāriṇā
adyāhaṃ bhagavaṃl lakṣmyā āsam ekānta-bhājanam /
vatsyaty urasi me bhūtir bhavat-pāda-hatāṃhasaḥ
BhP_10.89.012/0 śrī-śuka uvāca
evaṃ bruvāṇe vaikuṇṭhe bhṛgus tan-mandrayā girā /
nirvṛtas tarpitas tūṣṇīṃ bhakty-utkaṇṭho 'śru-locanaḥ
punaś ca satram āvrajya munīnāṃ brahma-vādinām /
svānubhūtam aśeṣeṇa rājan bhṛgur avarṇayat
tan niśamyātha munayo vismitā mukta-saṃśayāḥ /
bhūyāṃsaṃ śraddadhur viṣṇuṃ yataḥ śāntir yato 'bhayam
dharmaḥ sākṣād yato jñānaṃ vairāgyaṃ ca tad-anvitam /
aiśvaryaṃ cāṣṭadhā yasmād yaśaś cātma-malāpaham
munīnāṃ nyasta-daṇḍānāṃ śāntānāṃ sama-cetasām /
akiñcanānāṃ sādhūnāṃ yam āhuḥ paramāṃ gatim
sattvaṃ yasya priyā mūrtir brāhmaṇās tv iṣṭa-devatāḥ /
bhajanty anāśiṣaḥ śāntā yaṃ vā nipuṇa-buddhayaḥ
tri-vidhākṛtayas tasya rākṣasā asurāḥ surāḥ /
guṇinyā māyayā sṛṣṭāḥ sattvaṃ tat tīrtha-sādhanam
BhP_10.89.019/0 śrī-śuka uvāca
itthaṃ sārasvatā viprā nṛṇām saṃśaya-nuttaye /
puruṣasya padāmbhoja- sevayā tad-gatiṃ gatāḥ
BhP_10.89.020/0 śrī-sūta uvāca
ity etan muni-tanayāsya-padma-gandha $ pīyūṣaṃ bhava-bhaya-bhit parasya puṃsaḥ &
ity etan muni-tanayāsya-padma-gandha $ pīyūṣaṃ bhava-bhaya-bhit parasya puṃsaḥ &
su-ślokaṃ śravaṇa-puṭaiḥ pibaty abhīkṣṇam % pāntho 'dhva-bhramaṇa-pariśramaṃ jahāti // BhP_10.89.020*
0 śrī-śuka uvāca
ekadā dvāravatyāṃ tu vipra-patnyāḥ kumārakaḥ /
jāta-mātro bhuvaṃ spṛṣṭvā mamāra kila bhārata
vipro gṛhītvā mṛtakaṃ rāja-dvāry upadhāya saḥ /
idaṃ provāca vilapann āturo dīna-mānasaḥ
brahma-dviṣaḥ śaṭha-dhiyo lubdhasya viṣayātmanaḥ /
kṣatra-bandhoḥ karma-doṣāt pañcatvaṃ me gato 'rbhakaḥ
hiṃsā-vihāraṃ nṛpatiṃ duḥśīlam ajitendriyam /
prajā bhajantyaḥ sīdanti daridrā nitya-duḥkhitāḥ
evaṃ dvitīyaṃ viprarṣis tṛtīyaṃ tv evam eva ca /
visṛjya sa nṛpa-dvāri tāṃ gāthāṃ samagāyata
tām arjuna upaśrutya karhicit keśavāntike /
parete navame bāle brāhmaṇaṃ samabhāṣata
kiṃ svid brahmaṃs tvan-nivāse iha nāsti dhanur-dharaḥ /
rājanya-bandhur ete vai brāhmaṇāḥ satram āsate
dhana-dārātmajāpṛktā yatra śocanti brāhmaṇāḥ /
te vai rājanya-veṣeṇa naṭā jīvanty asum-bharāḥ
ahaṃ prajāḥ vāṃ bhagavan rakṣiṣye dīnayor iha /
anistīrṇa-pratijño 'gniṃ pravekṣye hata-kalmaṣaḥ
BhP_10.89.030/0 śrī-brāhmaṇa uvāca
saṅkarṣaṇo vāsudevaḥ pradyumno dhanvināṃ varaḥ /
aniruddho 'prati-ratho na trātuṃ śaknuvanti yat
tat kathaṃ nu bhavān karma duṣkaraṃ jagad-īśvaraiḥ /
tvaṃ cikīrṣasi bāliśyāt tan na śraddadhmahe vayam
BhP_10.89.032/0 śrī-arjuna uvāca
nāhaṃ saṅkarṣaṇo brahman na kṛṣṇaḥ kārṣṇir eva ca /
ahaṃ vā arjuno nāma gāṇḍīvaṃ yasya vai dhanuḥ
māvamaṃsthā mama brahman vīryaṃ tryambaka-toṣaṇam /
mṛtyuṃ vijitya pradhane āneṣye te prajāḥ prabho
evaṃ viśrambhito vipraḥ phālgunena parantapa /
jagāma sva-gṛhaṃ prītaḥ pārtha-vīryaṃ niśāmayan
prasūti-kāla āsanne bhāryāyā dvija-sattamaḥ /
pāhi pāhi prajāṃ mṛtyor ity āhārjunam āturaḥ
sa upaspṛśya śucy ambho namaskṛtya maheśvaram /
divyāny astrāṇi saṃsmṛtya sajyaṃ gāṇḍīvam ādade
nyaruṇat sūtikāgāraṃ śarair nānāstra-yojitaiḥ /
tiryag ūrdhvam adhaḥ pārthaś cakāra śara-pañjaram
tataḥ kumāraḥ sañjāto vipra-patnyā rudan muhuḥ /
sadyo 'darśanam āpede sa-śarīro vihāyasā
tadāha vipro vijayaṃ vinindan kṛṣṇa-sannidhau /
mauḍhyaṃ paśyata me yo 'haṃ śraddadhe klība-katthanam
na pradyumno nāniruddho na rāmo na ca keśavaḥ /
yasya śekuḥ paritrātuṃ ko 'nyas tad-aviteśvaraḥ
dhig arjunaṃ mṛṣā-vādaṃ dhig ātma-ślāghino dhanuḥ /
daivopasṛṣṭaṃ yo mauḍhyād āninīṣati durmatiḥ
evaṃ śapati viprarṣau vidyām āsthāya phālgunaḥ /
yayau saṃyamanīm āśu yatrāste bhagavān yamaḥ
viprāpatyam acakṣāṇas tata aindrīm agāt purīm /
āgneyīṃ nairṛtīṃ saumyāṃ vāyavyāṃ vāruṇīm atha
rasātalaṃ nāka-pṛṣṭhaṃ dhiṣṇyāny anyāny udāyudhaḥ /
tato 'labdha-dvija-suto hy anistīrṇa-pratiśrutaḥ /
agniṃ vivikṣuḥ kṛṣṇena pratyuktaḥ pratiṣedhatā
darśaye dvija-sūnūṃs te māvajñātmānam ātmanā /
ye te naḥ kīrtiṃ vimalāṃ manuṣyāḥ sthāpayiṣyanti
iti sambhāṣya bhagavān arjunena saheśvaraḥ /
divyaṃ sva-ratham āsthāya pratīcīṃ diśam āviśat
sapta dvīpān sa-sindhūṃś ca sapta sapta girīn atha /
lokālokaṃ tathātītya viveśa su-mahat tamaḥ
tatrāśvāḥ śaibya-sugrīva- meghapuṣpa-balāhakāḥ /
tamasi bhraṣṭa-gatayo babhūvur bharatarṣabha
tān dṛṣṭvā bhagavān kṛṣṇo mahā-yogeśvareśvaraḥ /
sahasrāditya-saṅkāśaṃ sva-cakraṃ prāhiṇot puraḥ
tamaḥ su-ghoraṃ gahanaṃ kṛtaṃ mahad $ vidārayad bhūri-tareṇa rociṣā &
mano-javaṃ nirviviśe sudarśanaṃ % guṇa-cyuto rāma-śaro yathā camūḥ // BhP_10.89.050* //
dvāreṇa cakrānupathena tat tamaḥ paraṃ paraṃ jyotir ananta-pāram /
samaśnuvānaṃ prasamīkṣya phālgunaḥ pratāḍitākṣo pidadhe 'kṣiṇī ubhe
tataḥ praviṣṭaḥ salilaṃ nabhasvatā balīyasaijad-bṛhad-ūrmi-bhūṣaṇam /
tatrādbhutaṃ vai bhavanaṃ dyumat-tamaṃ bhrājan-maṇi-stambha-sahasra-śobhitam
tasmin mahā-bhogam anantam adbhutaṃ $ sahasra-mūrdhanya-phaṇā-maṇi-dyubhiḥ &
vibhrājamānaṃ dvi-guṇekṣaṇolbaṇaṃ % sitācalābhaṃ śiti-kaṇṭha-jihvam // BhP_10.89.053* //
dadarśa tad-bhoga-sukhāsanaṃ vibhuṃ $ mahānubhāvaṃ puruṣottamottamam &
dadarśa tad-bhoga-sukhāsanaṃ vibhuṃ $ mahānubhāvaṃ puruṣottamottamam &
sāndrāmbudābhaṃ su-piśaṅga-vāsasaṃ % prasanna-vaktraṃ rucirāyatekṣaṇam // BhP_10.89.054* //
mahā-maṇi-vrāta-kirīṭa-kuṇḍala $ prabhā-parikṣipta-sahasra-kuntalam &
mahā-maṇi-vrāta-kirīṭa-kuṇḍala $ prabhā-parikṣipta-sahasra-kuntalam &
pralamba-cārv-aṣṭa-bhujaṃ sa-kaustubhaṃ % śrīvatsa-lakṣmaṃ vana-mālayāvṛtam // BhP_10.89.055* //
mahā-maṇi-vrāta-kirīṭa-kuṇḍala $ prabhā-parikṣipta-sahasra-kuntalam &
mahā-maṇi-vrāta-kirīṭa-kuṇḍala $ prabhā-parikṣipta-sahasra-kuntalam &
pralamba-cārv-aṣṭa-bhujaṃ sa-kaustubhaṃ % śrīvatsa-lakṣmaṃ vana-mālayāvṛtam // BhP_10.89.056* //
vavanda ātmānam anantam acyuto jiṣṇuś ca tad-darśana-jāta-sādhvasaḥ /
tāv āha bhūmā parameṣṭhināṃ prabhur beddhāñjalī sa-smitam ūrjayā girā
dvijātmajā me yuvayor didṛkṣuṇā mayopanītā bhuvi dharma-guptaye /
kalāvatīrṇāv avaner bharāsurān hatveha bhūyas tvarayetam anti me
pūrṇa-kāmāv api yuvāṃ nara-nārāyaṇāv ṛṣī /
dharmam ācaratāṃ sthityai ṛṣabhau loka-saṅgraham
ity ādiṣṭau bhagavatā tau kṛṣṇau parame-ṣṭhinā /
oṃ ity ānamya bhūmānam ādāya dvija-dārakān
nyavartetāṃ svakaṃ dhāma samprahṛṣṭau yathā-gatam /
viprāya dadatuḥ putrān yathā-rūpaṃ yathā-vayaḥ
niśāmya vaiṣṇavaṃ dhāma pārthaḥ parama-vismitaḥ /
yat kiñcit pauruṣaṃ puṃsāṃ mene kṛṣṇānukampitam
itīdṛśāny anekāni vīryāṇīha pradarśayan /
bubhuje viṣayān grāmyān īje cāty-urjitair makhaiḥ
pravavarṣākhilān kāmān prajāsu brāhmaṇādiṣu /
yathā-kālaṃ yathaivendro bhagavān śraiṣṭhyam āsthitaḥ
hatvā nṛpān adharmiṣṭhān ghāṭayitvārjunādibhiḥ /
añjasā vartayām āsa dharmaṃ dharma-sutādibhiḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0