Bhagavata Purana · Chapter 10.86

BhP_10.85.059/0 śrī-sūta uvāca
ya idam anuśṛṇoti śrāvayed vā murāreś $ caritam amṛta-kīrter varṇitaṃ vyāsa-putraiḥ &
ya idam anuśṛṇoti śrāvayed vā murāreś $ caritam amṛta-kīrter varṇitaṃ vyāsa-putraiḥ &
jagad-agha-bhid alaṃ tad-bhakta-sat-karṇa-pūraṃ % bhagavati kṛta-citto yāti tat-kṣema-dhāma // BhP_10.85.059*
0 śrī-rājovāca
brahman veditum icchāmaḥ svasārāṃ rāma-kṛṣṇayoḥ /
yathopayeme vijayo yā mamāsīt pitāmahī

BhP_10.86.002/0 śrī-śuka uvāca
arjunas tīrtha-yātrāyāṃ paryaṭann avanīṃ prabhuḥ /
gataḥ prabhāsam aśṛṇon mātuleyīṃ sa ātmanaḥ

duryodhanāya rāmas tāṃ dāsyatīti na cāpare /
tal-lipsuḥ sa yatir bhūtvā tri-daṇḍī dvārakām agāt

tatra vai vārṣitān māsān avātsīt svārtha-sādhakaḥ /
pauraiḥ sabhājito 'bhīkṣṇaṃ rāmeṇājānatā ca saḥ

ekadā gṛham ānīya ātithyena nimantrya tam /
śraddhayopahṛtaṃ bhaikṣyaṃ balena bubhuje kila

so 'paśyat tatra mahatīṃ kanyāṃ vīra-mano-harām /
prīty-utphullekṣaṇas tasyāṃ bhāva-kṣubdhaṃ mano dadhe

sāpi taṃ cakame vīkṣya nārīṇāṃ hṛdayaṃ-gamam /
hasantī vrīḍitāpaṅgī tan-nyasta-hṛdayekṣaṇā

tāṃ paraṃ samanudhyāyann antaraṃ prepsur arjunaḥ /
na lebhe śaṃ bhramac-cittaḥ kāmenāti-balīyasā

mahatyāṃ deva-yātrāyāṃ ratha-sthāṃ durga-nirgatāṃ /
jahārānumataḥ pitroḥ kṛṣṇasya ca mahā-rathaḥ

ratha-stho dhanur ādāya śūrāṃś cārundhato bhaṭān /
vidrāvya krośatāṃ svānāṃ sva-bhāgaṃ mṛga-rāḍ iva

tac chrutvā kṣubhito rāmaḥ parvaṇīva mahārṇavaḥ /
gṛhīta-pādaḥ kṛṣṇena suhṛdbhiś cānusāntvitaḥ

prāhiṇot pāribarhāṇi vara-vadhvor mudā balaḥ /
mahā-dhanopaskarebha- rathāśva-nara-yoṣitaḥ

BhP_10.86.013/0 śrī-śuka uvāca
kṛṣṇasyāsīd dvija-śreṣṭhaḥ śrutadeva iti śrutaḥ /
kṛṣṇaika-bhaktyā pūrṇārthaḥ śāntaḥ kavir alampataḥ

sa uvāsa videheṣu mithilāyāṃ gṛhāśramī /
anīhayāgatāhārya- nirvartita-nija-kriyaḥ

yātrā-mātraṃ tv ahar ahar daivād upanamaty uta /
nādhikaṃ tāvatā tuṣṭaḥ kriyā cakre yathocitāḥ

tathā tad-rāṣṭra-pālo 'ṅga bahulāśva iti śrutaḥ /
maithilo niraham-māna ubhāv apy acyuta-priyau

tayoḥ prasanno bhagavān dārukeṇāhṛtaṃ ratham /
āruhya sākaṃ munibhir videhān prayayau prabhuḥ

nārado vāmadevo 'triḥ kṛṣṇo rāmo 'sito 'ruṇiḥ /
ahaṃ bṛhaspatiḥ kaṇvo maitreyaś cyavanādayaḥ

tatra tatra tam āyāntaṃ paurā jānapadā nṛpa /
upatasthuḥ sārghya-hastā grahaiḥ sūryam ivoditam

ānarta-dhanva-kuru-jāṅgala-kaṅka-matsya- $ pāñcāla-kunti-madhu-kekaya-kośalārṇāḥ &
anye ca tan-mukha-sarojam udāra-hāsa- % snigdhekṣaṇaṃ nṛpa papur dṛśibhir nr-nāryaḥ // BhP_10.86.020* //
tebhyaḥ sva-vīkṣaṇa-vinaṣṭa-tamisra-dṛgbhyaḥ $ kṣemaṃ tri-loka-gurur artha-dṛśaṃ ca yacchan &
tebhyaḥ sva-vīkṣaṇa-vinaṣṭa-tamisra-dṛgbhyaḥ $ kṣemaṃ tri-loka-gurur artha-dṛśaṃ ca yacchan &
śṛṇvan dig-anta-dhavalaṃ sva-yaśo 'śubha-ghnaṃ % gītaṃ surair nṛbhir agāc chanakair videhān // BhP_10.86.021* //
te 'cyutaṃ prāptam ākarṇya paurā jānapadā nṛpa /
abhīyur muditās tasmai gṛhītārhaṇa-pāṇayaḥ

dṛṣṭvā ta uttamaḥ-ślokaṃ prīty-utphulānanāśayāḥ /
kair dhṛtāñjalibhir nemuḥ śruta-pūrvāṃs tathā munīn

svānugrahāya samprāptaṃ manvānau taṃ jagad-gurum /
maithilaḥ śrutadevaś ca pādayoḥ petatuḥ prabhoḥ

nyamantrayetāṃ dāśārham ātithyena saha dvijaiḥ /
maithilaḥ śrutadevaś ca yugapat saṃhatāñjalī

bhagavāṃs tad abhipretya dvayoḥ priya-cikīrṣayā /
ubhayor āviśad geham ubhābhyāṃ tad-alakṣitaḥ

śrāntān apy atha tān dūrāj janakaḥ sva-gṛhāgatān /
ānīteṣv āsanāgryeṣu sukhāsīnān mahā-manāḥ

pravṛddha-bhaktyā uddharṣa- hṛdayāsrāvilekṣaṇaḥ /
natvā tad-aṅghrīn prakṣālya tad-apo loka-pāvanīḥ

sa-kuṭumbo vahan mūrdhnā pūjayāṃ cakra īśvarān /
gandha-mālyāmbarākalpa- dhūpa-dīpārghya-go-vṛṣaiḥ

vācā madhurayā prīṇann idam āhānna-tarpitān /
pādāv aṅka-gatau viṣṇoḥ saṃspṛśañ chanakair mudā

BhP_10.86.031/0 śrī-bahulāśva uvāca
bhavān hi sarva-bhūtānām ātmā sākṣī sva-dṛg vibho /
atha nas tvat-padāmbhojaṃ smaratāṃ darśanaṃ gataḥ

sva-vacas tad ṛtaṃ kartum asmad-dṛg-gocaro bhavān /
yad ātthaikānta-bhaktān me nānantaḥ śrīr ajaḥ priyaḥ

ko nu tvac-caraṇāmbhojam evaṃ-vid visṛjet pumān /
niṣkiñcanānāṃ śāntānāṃ munīnāṃ yas tvam ātma-daḥ

yo 'vatīrya yador vaṃśe nṛṇāṃ saṃsaratām iha /
yaśo vitene tac-chāntyai trai-lokya-vṛjināpaham

namas tubhyaṃ bhagavate kṛṣṇāyākuṇṭha-medhase /
nārāyaṇāya ṛṣaye su-śāntaṃ tapa īyuṣe

dināni katicid bhūman gṛhān no nivasa dvijaiḥ /
sametaḥ pāda-rajasā punīhīdaṃ nimeḥ kulam

ity upāmantrito rājñā bhagavāṃl loka-bhāvanaḥ /
uvāsa kurvan kalyāṇaṃ mithilā-nara-yoṣitām

śrutadevo 'cyutaṃ prāptaṃ sva-gṛhāñ janako yathā /
natvā munīn su-saṃhṛṣṭo dhunvan vāso nanarta ha

tṛṇa-pīṭha-bṛṣīṣv etān ānīteṣūpaveśya saḥ /
svāgatenābhinandyāṅghrīn sa-bhāryo 'vanije mudā

tad-ambhasā mahā-bhāga ātmānaṃ sa-gṛhānvayam /
snāpayāṃ cakra uddharṣo labdha-sarva-manorathaḥ

phalārhaṇośīra-śivāmṛtāmbubhir mṛdā surabhyā tulasī-kuśāmbuyaiḥ /
ārādhayām āsa yathopapannayā saparyayā sattva-vivardhanāndhasā

sa tarkayām āsa kuto mamānv abhūt gṛhāndha-kupe patitasya saṅgamaḥ /
yaḥ sarva-tīrthāspada-pāda-reṇubhiḥ kṛṣṇena cāsyātma-niketa-bhūsuraiḥ

sūpaviṣṭān kṛtātithyān śrutadeva upasthitaḥ /
sa-bhārya-svajanāpatya uvācāṅghry-abhimarśanaḥ

BhP_10.86.044/0 śrutadeva uvāca
nādya no darśanaṃ prāptaḥ paraṃ parama-pūruṣaḥ /
yarhīdaṃ śaktibhiḥ sṛṣṭvā praviṣṭo hy ātma-sattayā

yathā śayānaḥ puruṣo manasaivātma-māyayā /
sṛṣṭvā lokaṃ paraṃ svāpnam anuviśyāvabhāsate

śṛṇvatāṃ gadatāṃ śaśvad arcatāṃ tvābhivandatām /
ṇṛṇāṃ saṃvadatām antar hṛdi bhāsy amalātmanām

hṛdi-stho 'py ati-dūra-sthaḥ karma-vikṣipta-cetasām /
ātma-śaktibhir agrāhyo 'py anty upeta-guṇātmanām

namo 'stu te 'dhyātma-vidāṃ parātmane $ anātmane svātma-vibhakta-mṛtyave &
sa-kāraṇākāraṇa-liṅgam īyuṣe % sva-māyayāsaṃvṛta-ruddha-dṛṣṭaye // BhP_10.86.048* //
sa tvaṃ śādhi sva-bhṛtyān naḥ kiṃ deva karavāma he /
etad-anto nṛṇāṃ kleśo yad bhavān akṣi-gocaraḥ

BhP_10.86.050/0 śrī-śuka uvāca
tad-uktam ity upākarṇya bhagavān praṇatārti-hā /
gṛhītvā pāṇinā pāṇiṃ prahasaṃs tam uvāca ha

BhP_10.86.051/0 śrī-bhagavān uvāca
brahmaṃs te 'nugrahārthāya samprāptān viddhy amūn munīn /
sañcaranti mayā lokān punantaḥ pāda-reṇubhiḥ

devāḥ kṣetrāṇi tīrthāni darśana-sparśanārcanaiḥ /
śanaiḥ punanti kālena tad apy arhattamekṣayā

brāhmaṇo janmanā śreyān sarveṣām prāṇinām iha /
tapasā vidyayā tuṣṭyā kim u mat-kalayā yutaḥ

na brāhmaṇān me dayitaṃ rūpam etac catur-bhujam /
sarva-veda-mayo vipraḥ sarva-deva-mayo hy aham

duṣprajñā aviditvaivam avajānanty asūyavaḥ /
guruṃ māṃ vipram ātmānam arcādāv ijya-dṛṣṭayaḥ

carācaram idaṃ viśvaṃ bhāvā ye cāsya hetavaḥ /
mad-rūpāṇīti cetasy ādhatte vipro mad-īkṣayā

tasmād brahma-ṛṣīn etān brahman mac-chraddhayārcaya /
evaṃ ced arcito 'smy addhā nānyathā bhūri-bhūtibhiḥ

BhP_10.86.058/0 śrī-śuka uvāca
sa itthaṃ prabhunādiṣṭaḥ saha-kṛṣṇān dvijottamān /
ārādhyaikātma-bhāvena maithilaś cāpa sad-gatim

evaṃ sva-bhaktayo rājan bhagavān bhakta-bhaktimān /
uṣitvādiśya san-mārgaṃ punar dvāravatīm agāt