Bhagavata Purana · Chapter 10.87
BhP_10.87.001/0 śrī-parīkṣid uvāca
brahman brahmaṇy anirdeśye nirguṇe guṇa-vṛttayaḥ /
kathaṃ caranti śrutayaḥ sākṣāt sad-asataḥ pare
BhP_10.87.002/0 śrī-śuka uvāca
buddhīndriya-manaḥ-prāṇān janānām asṛjat prabhuḥ /
mātrārthaṃ ca bhavārthaṃ ca ātmane 'kalpanāya ca
saiṣā hy upaniṣad brāhmī pūrveśāṃ pūrva-jair dhṛtā /
śrraddhayā dhārayed yas tāṃ kṣemaṃ gacched akiñcanaḥ
atra te varṇayiṣyāmi gāthāṃ nārāyaṇānvitām /
nāradasya ca saṃvādam ṛṣer nārāyaṇasya ca
ekadā nārado lokān paryaṭan bhagavat-priyaḥ /
sanātanam ṛṣiṃ draṣṭuṃ yayau nārāyaṇāśramam
yo vai bhārata-varṣe 'smin kṣemāya svastaye nṛṇām /
dharma-jñāna-śamopetam ā-kalpād āsthitas tapaḥ
tatropaviṣṭam ṛṣibhiḥ kalāpa-grāma-vāsibhiḥ /
parītaṃ praṇato 'pṛcchad idam eva kurūdvaha
tasmai hy avocad bhagavān ṛṣīṇāṃ śṛṇvatām idam /
yo brahma-vādaḥ pūrveṣāṃ jana-loka-nivāsinām
BhP_10.87.009/0 śrī-bhagavān uvāca
svāyambhuva brahma-satraṃ jana-loke 'bhavat purā /
tatra-sthānāṃ mānasānāṃ munīnām ūrdhva-retasām
śvetadvīpaṃ gatavati tvayi draṣṭuṃ tad-īśvaram /
brahma-vādaḥ su-saṃvṛttaḥ śrutayo yatra śerate /
tatra hāyam abhūt praśnas tvaṃ māṃ yam anupṛcchasi
tulya-śruta-tapaḥ-śīlās tulya-svīyāri-madhyamāḥ /
api cakruḥ pravacanam ekaṃ śuśrūṣavo 'pare
BhP_10.87.012/0 śrī-sanandana uvāca
sva-sṛṣṭam idam āpīya śayānaṃ saha śaktibhiḥ /
tad-ante bodhayāṃ cakrus tal-liṅgaiḥ śrutayaḥ param
yathā śayānaṃ saṃrājaṃ vandinas tat-parākramaiḥ /
pratyūṣe 'bhetya su-ślokair bodhayanty anujīvinaḥ
BhP_10.87.014/0 śrī-śrutaya ūcuḥ
jaya jaya jahy ajām ajita doṣa-gṛbhīta-guṇāṃ $ tvam asi yad ātmanā samavaruddha-samasta-bhagaḥ &
jaya jaya jahy ajām ajita doṣa-gṛbhīta-guṇāṃ $ tvam asi yad ātmanā samavaruddha-samasta-bhagaḥ &
aga-jagad-okasām akhila-śakty-avabodhaka te % kvacid ajayātmanā ca carato 'nucaren nigamaḥ // BhP_10.87.014* //
bṛhad upalabdham etad avayanty avaśeṣatayā $ yata udayāstam-ayau vikṛter mṛdi vāvikṛtāt &
bṛhad upalabdham etad avayanty avaśeṣatayā $ yata udayāstam-ayau vikṛter mṛdi vāvikṛtāt &
ata ṛṣayo dadhus tvayi mano-vacanācaritaṃ % katham ayathā bhavanti bhuvi datta-padāni nṛṇām // BhP_10.87.015* //
iti tava sūrayas try-adhipate 'khila-loka-mala- $ kṣapaṇa-kathāmṛtābdhim avagāhya tapāṃsi jahuḥ &
iti tava sūrayas try-adhipate 'khila-loka-mala- $ kṣapaṇa-kathāmṛtābdhim avagāhya tapāṃsi jahuḥ &
kim uta punaḥ sva-dhāma-vidhutāśaya-kāla-guṇāḥ % parama bhajanti ye padam ajasra-sukhānubhavam // BhP_10.87.016* //
dṛtaya iva śvasanty asu-bhṛto yadi te 'nuvidhā $ mahad-aham-ādayo 'ṇḍam asṛjan yad-anugrahataḥ &
dṛtaya iva śvasanty asu-bhṛto yadi te 'nuvidhā $ mahad-aham-ādayo 'ṇḍam asṛjan yad-anugrahataḥ &
puruṣa-vidho 'nvayo 'tra caramo 'nna-mayādiṣu yaḥ % sad-asataḥ paraṃ tvam atha yad eṣv avaśeṣam ṛtam // BhP_10.87.017* //
udaram upāsate ya ṛṣi-vartmasu kūrpa-dṛśaḥ $ parisara-paddhatiṃ hṛdayam āruṇayo daharam &
udaram upāsate ya ṛṣi-vartmasu kūrpa-dṛśaḥ $ parisara-paddhatiṃ hṛdayam āruṇayo daharam &
tata udagād ananta tava dhāma śiraḥ paramaṃ % punar iha yat sametya na patanti kṛtānta-mukhe // BhP_10.87.018* //
sva-kṛta-vicitra-yoniṣu viśann iva hetutayā $ taratamataś cakāssy anala-vat sva-kṛtānukṛtiḥ &
sva-kṛta-vicitra-yoniṣu viśann iva hetutayā $ taratamataś cakāssy anala-vat sva-kṛtānukṛtiḥ &
atha vitathāsv amūṣv avitathāṃ tava dhāma samaṃ % viraja-dhiyo 'nuyanty abhivipaṇyava eka-rasam // BhP_10.87.019* //
sva-kṛta-pureṣv amīṣv abahir-antara-saṃvaraṇaṃ $ tava puruṣaṃ vadanty akhila-śakti-dhṛto 'ṃśa-kṛtam &
sva-kṛta-pureṣv amīṣv abahir-antara-saṃvaraṇaṃ $ tava puruṣaṃ vadanty akhila-śakti-dhṛto 'ṃśa-kṛtam &
iti nṛ-gatiṃ vivicya kavayo nigamāvapanaṃ % bhavata upāsate 'ṅghrim abhavam bhuvi viśvasitāḥ // BhP_10.87.020* //
duravagamātma-tattva-nigamāya tavātta-tanoś $ carita-mahāmṛtābdhi-parivarta-pariśramaṇāḥ &
duravagamātma-tattva-nigamāya tavātta-tanoś $ carita-mahāmṛtābdhi-parivarta-pariśramaṇāḥ &
na parilaṣanti kecid apavargam apīśvara te % caraṇa-saroja-haṃsa-kula-saṅga-visṛṣṭa-gṛhāḥ // BhP_10.87.021* //
tvad-anupathaṃ kulāyam idam ātma-suhṛt-priya-vac $ carati tathonmukhe tvayi hite priya ātmani ca &
tvad-anupathaṃ kulāyam idam ātma-suhṛt-priya-vac $ carati tathonmukhe tvayi hite priya ātmani ca &
na bata ramanty aho asad-upāsanayātma-hano % yad-anuśayā bhramanty uru-bhaye ku-śarīra-bhṛtaḥ // BhP_10.87.022* //
nibhṛta-marun-mano-'kṣa-dṛḍha-yoga-yujo hṛdi yan $ munaya upāsate tad arayo 'pi yayuḥ smaraṇāt &
nibhṛta-marun-mano-'kṣa-dṛḍha-yoga-yujo hṛdi yan $ munaya upāsate tad arayo 'pi yayuḥ smaraṇāt &
striya uragendra-bhoga-bhuja-daṇḍa-viṣakta-dhiyo % vayam api te samāḥ sama-dṛśo 'ṅghri-saroja-sudhāḥ // BhP_10.87.023* //
ka iha nu veda batāvara-janma-layo 'gra-saraṃ $ yata udagād ṛṣir yam anu deva-gaṇā ubhaye &
ka iha nu veda batāvara-janma-layo 'gra-saraṃ $ yata udagād ṛṣir yam anu deva-gaṇā ubhaye &
tarhi na san na cāsad ubhayaṃ na ca kāla-javaḥ % kim api na tatra śāstram avakṛṣya śayīta yadā // BhP_10.87.024* //
janim asataḥ sato mṛtim utātmani ye ca bhidāṃ $ vipaṇam ṛtaṃ smaranty upadiśanti ta ārupitaiḥ &
janim asataḥ sato mṛtim utātmani ye ca bhidāṃ $ vipaṇam ṛtaṃ smaranty upadiśanti ta ārupitaiḥ &
tri-guṇa-mayaḥ pumān iti bhidā yad abodha-kṛtā % tvayi na tataḥ paratra sa bhaved avabodha-rase // BhP_10.87.025* //
sad iva manas tri-vṛt tvayi vibhāty asad ā-manujāt $ sad abhimṛśanty aśeṣam idam ātmatayātma-vidaḥ &
sad iva manas tri-vṛt tvayi vibhāty asad ā-manujāt $ sad abhimṛśanty aśeṣam idam ātmatayātma-vidaḥ &
na hi vikṛtiṃ tyajanti kanakasya tad-ātmatayā % sva-kṛtam anupraviṣṭam idam ātmatayāvasitam // BhP_10.87.026* //
tava pari ye caranty akhila-sattva-niketatayā $ ta uta padākramanty avigaṇayya śiro nirṛteḥ &
tava pari ye caranty akhila-sattva-niketatayā $ ta uta padākramanty avigaṇayya śiro nirṛteḥ &
parivayase paśūn iva girā vibudhān api tāṃs % tvayi kṛta-sauhṛdāḥ khalu punanti na ye vimukhāḥ // BhP_10.87.027* //
tvam akaraṇaḥ sva-rāḍ akhila-kāraka-śakti-dharas $ tava balim udvahanti samadanty ajayānimiṣāḥ &
tvam akaraṇaḥ sva-rāḍ akhila-kāraka-śakti-dharas $ tava balim udvahanti samadanty ajayānimiṣāḥ &
varṣa-bhujo 'khila-kṣiti-pater iva viśva-sṛjo % vidadhati yatra ye tv adhikṛtā bhavataś cakitāḥ // BhP_10.87.028* //
sthira-cara-jātayaḥ syur ajayottha-nimitta-yujo $ vihara udīkṣayā yadi parasya vimukta tataḥ &
sthira-cara-jātayaḥ syur ajayottha-nimitta-yujo $ vihara udīkṣayā yadi parasya vimukta tataḥ &
na hi paramasya kaścid aparo na paraś ca bhaved % viyata ivāpadasya tava śūnya-tulāṃ dadhataḥ // BhP_10.87.029* //
aparimitā dhruvās tanu-bhṛto yadi sarva-gatās $ tarhi na śāsyateti niyamo dhrava netarathā &
aparimitā dhruvās tanu-bhṛto yadi sarva-gatās $ tarhi na śāsyateti niyamo dhrava netarathā &
ajani ca yan-mayaṃ tad avimucya niyantṛ bhavet % samam anujānatāṃ yad amataṃ mata-duṣṭatayā // BhP_10.87.030* //
na ghaṭata udbhavaḥ prakṛti-pūruṣayor ajayor $ ubhaya-yujā bhavanty asu-bhṛto jala-budbuda-vat &
na ghaṭata udbhavaḥ prakṛti-pūruṣayor ajayor $ ubhaya-yujā bhavanty asu-bhṛto jala-budbuda-vat &
tvayi ta ime tato vividha-nāma-guṇaiḥ parame % sarita ivārṇave madhuni lilyur aśeṣa-rasāḥ // BhP_10.87.031* //
nṛṣu tava mayayā bhramam amīṣv avagatya bhṛśaṃ $ tvayi su-dhiyo 'bhave dadhati bhāvam anuprabhavam &
nṛṣu tava mayayā bhramam amīṣv avagatya bhṛśaṃ $ tvayi su-dhiyo 'bhave dadhati bhāvam anuprabhavam &
katham anuvartatāṃ bhava-bhayaṃ tava yad bhru-kuṭiḥ % sṛjati muhus tri-nemir abhavac-charaṇeṣu bhayam // BhP_10.87.032* //
vijita-hṛṣīka-vāyubhir adānta-manas tura-gaṃ $ ya iha yatanti yantum ati-lolam upāya-khidaḥ &
vijita-hṛṣīka-vāyubhir adānta-manas tura-gaṃ $ ya iha yatanti yantum ati-lolam upāya-khidaḥ &
vyasana-śatānvitāḥ samavahāya guroś caraṇaṃ % vaṇija ivāja santy akṛta-karṇa-dharā jaladhau // BhP_10.87.033* //
svajana-sutātma-dāra-dhana-dhāma-dharāsu-rathais $ tvayi sati kiṃ nṛṇām śrayata ātmani sarva-rase &
svajana-sutātma-dāra-dhana-dhāma-dharāsu-rathais $ tvayi sati kiṃ nṛṇām śrayata ātmani sarva-rase &
iti sad ajānatāṃ mithunato rataye caratāṃ % sukhayati ko nv iha sva-vihate sva-nirasta-bhage // BhP_10.87.034* //
bhuvi puru-puṇya-tīrtha-sadanāny ṛṣayo vimadās $ ta uta bhavat-padāmbuja-hṛdo 'gha-bhid-aṅghri-jalāḥ &
bhuvi puru-puṇya-tīrtha-sadanāny ṛṣayo vimadās $ ta uta bhavat-padāmbuja-hṛdo 'gha-bhid-aṅghri-jalāḥ &
dadhati sakṛn manas tvayi ya ātmani nitya-sukhe % na punar upāsate puruṣa-sāra-harāvasathān // BhP_10.87.035* //
sata idaṃ utthitaṃ sad iti cen nanu tarka-hataṃ $ vyabhicarati kva ca kva ca mṛṣā na tathobhaya-yuk &
sata idaṃ utthitaṃ sad iti cen nanu tarka-hataṃ $ vyabhicarati kva ca kva ca mṛṣā na tathobhaya-yuk &
vyavahṛtaye vikalpa iṣito 'ndha-paramparayā % bhramayati bhāratī ta uru-vṛttibhir uktha-jaḍān // BhP_10.87.036* //
na yad idam agra āsa na bhaviṣyad ato nidhanād $ anu mitam antarā tvayi vibhāti mṛṣaika-rase &
na yad idam agra āsa na bhaviṣyad ato nidhanād $ anu mitam antarā tvayi vibhāti mṛṣaika-rase &
ata upamīyate draviṇa-jāti-vikalpa-pathair % vitatha-mano-vilāsam ṛtam ity avayanty abudhāḥ // BhP_10.87.037* //
sa yad ajayā tv ajām anuśayīta guṇāṃś ca juṣan $ bhajati sarūpatāṃ tad anu mṛtyum apeta-bhagaḥ &
sa yad ajayā tv ajām anuśayīta guṇāṃś ca juṣan $ bhajati sarūpatāṃ tad anu mṛtyum apeta-bhagaḥ &
tvam uta jahāsi tām ahir iva tvacam ātta-bhago % mahasi mahīyase 'ṣṭa-guṇite 'parimeya-bhagaḥ // BhP_10.87.038* //
yadi na samuddharanti yatayo hṛdi kāma-jaṭā $ duradhigamo 'satāṃ hṛdi gato 'smṛta-kaṇṭha-maṇiḥ &
yadi na samuddharanti yatayo hṛdi kāma-jaṭā $ duradhigamo 'satāṃ hṛdi gato 'smṛta-kaṇṭha-maṇiḥ &
asu-tṛpa-yoginām ubhayato 'py asukhaṃ bhagavann % anapagatāntakād anadhirūḍha-padād bhavataḥ // BhP_10.87.039* //
tvad avagamī na vetti bhavad-uttha-śubhāśubhayor $ guṇa-viguṇānvayāṃs tarhi deha-bhṛtāṃ ca giraḥ &
tvad avagamī na vetti bhavad-uttha-śubhāśubhayor $ guṇa-viguṇānvayāṃs tarhi deha-bhṛtāṃ ca giraḥ &
anu-yugam anv-ahaṃ sa-guṇa gīta-paramparayā % śravaṇa-bhṛto yatas tvam apavarga-gatir manu-jaiḥ // BhP_10.87.040* //
dyu-pataya eva te na yayur antam anantatayā $ tvam api yad-antarāṇḍa-nicayā nanu sāvaraṇāḥ &
dyu-pataya eva te na yayur antam anantatayā $ tvam api yad-antarāṇḍa-nicayā nanu sāvaraṇāḥ &
kha iva rajāṃsi vānti vayasā saha yac chrutayas % tvayi hi phalanty atan-nirasanena bhavan-nidhanāḥ // BhP_10.87.041*
0 śrī-bhagavān uvāca
ity etad brahmaṇaḥ putrā āśrutyātmānuśāsanam /
sanandanam athānarcuḥ siddhā jñātvātmano gatim
ity aśeṣa-samāmnāya- purāṇopaniṣad-rasaḥ /
samuddhṛtaḥ pūrva-jātair vyoma-yānair mahātmabhiḥ
tvaṃ caitad brahma-dāyāda śraddhayātmānuśāsanam /
dhārayaṃś cara gāṃ kāmaṃ kāmānāṃ bharjanaṃ nṛṇām
BhP_10.87.045/0 śrī-śuka uvāca
evaṃ sa ṛṣiṇādiṣṭaṃ gṛhītvā śraddhayātmavān /
pūrṇaḥ śruta-dharo rājann āha vīra-vrato muniḥ
BhP_10.87.046/0 śrī-nārada uvāca
namas tasmai bhagavate kṛṣṇāyāmala-kīrtaye /
yo dhatte sarva-bhūtānām abhavāyośatīḥ kalāḥ
ity ādyam ṛṣim ānamya tac-chiṣyāṃś ca mahātmanaḥ /
tato 'gād āśramaṃ sākṣāt pitur dvaipāyanasya me
sabhājito bhagavatā kṛtāsana-parigrahaḥ /
tasmai tad varṇayām āsa nārāyaṇa-mukhāc chrutam
ity etad varṇitaṃ rājan yan naḥ praśnaḥ kṛtas tvayā /
yathā brahmaṇy anirdeśye nīṛguṇe 'pi manaś caret
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0