Bhagavata Purana · Chapter 10.85

BhP_10.85.001/0 śrī-bādarāyaṇir uvāca
athaikadātmajau prāptau kṛta-pādābhivandanau /
vasudevo 'bhinandyāha prītyā saṅkarṣaṇācyutau

munīnāṃ sa vacaḥ śrutvā putrayor dhāma-sūcakam /
tad-vīryair jāta-viśrambhaḥ paribhāṣyābhyabhāṣata

kṛṣṇa kṛṣṇa mahā-yogin saṅkarṣaṇa sanātana /
jāne vām asya yat sākṣāt pradhāna-puruṣau parau

yatra yena yato yasya yasmai yad yad yathā yadā /
syād idaṃ bhagavān sākṣāt pradhāna-puruṣeśvaraḥ

etan nānā-vidhaṃ viśvam ātma-sṛṣṭam adhokṣaja /
ātmanānupraviśyātman prāṇo jīvo bibharṣy aja

prāṇādīnāṃ viśva-sṛjāṃ śaktayo yāḥ parasya tāḥ /
pāratantryād vaisādṛṣyād dvayoś ceṣṭaiva ceṣṭatām

kāntis tejaḥ prabhā sattā candrāgny-arkarkṣa-vidyutām /
yat sthairyaṃ bhū-bhṛtāṃ bhūmer vṛttir gandho 'rthato bhavān

tarpaṇaṃ prāṇanam apāṃ deva tvaṃ tāś ca tad-rasaḥ /
ojaḥ saho balaṃ ceṣṭā gatir vāyos taveśvara

diśāṃ tvam avakāśo 'si diśaḥ khaṃ sphoṭa āśrayaḥ /
nādo varṇas tvam oṃ-kāra ākṛtīnāṃ pṛthak-kṛtiḥ

indriyaṃ tv indriyāṇāṃ tvaṃ devāś ca tad-anugrahaḥ /
avabodho bhavān buddher jīvasyānusmṛtiḥ satī

bhūtānām asi bhūtādir indriyāṇāṃ ca taijasaḥ /
vaikāriko vikalpānāṃ pradhānam anuśāyinam

naśvareṣv iha bhāveṣu tad asi tvam anaśvaram /
yathā dravya-vikāreṣu dravya-mātraṃ nirūpitam

sattvam rajas tama iti guṇās tad-vṛttayaś ca yāḥ /
tvayy addhā brahmaṇi pare kalpitā yoga-māyayā

tasmān na santy amī bhāvā yarhi tvayi vikalpitāḥ /
tvaṃ cāmīṣu vikāreṣu hy anyadāvyāvahārikaḥ

guṇa-pravāha etasminn abudhās tv akhilātmanaḥ /
gatiṃ sūkṣmām abodhena saṃsarantīha karmabhiḥ

yadṛcchayā nṛtāṃ prāpya su-kalpām iha durlabhām /
svārthe pramattasya vayo gataṃ tvan-māyayeśvara

asāv aham mamaivaite dehe cāsyānvayādiṣu /
sneha-pāśair nibadhnāti bhavān sarvam idaṃ jagat

yuvāṃ na naḥ sutau sākṣāt pradhāna-puruṣeśvarau /
bhū-bhāra-kṣatra-kṣapaṇa avatīrṇau tathāttha ha

tat te gato 'smy araṇam adya padāravindam $ āpanna-saṃsṛti-bhayāpaham ārta-bandho &
etāvatālam alam indriya-lālasena % martyātma-dṛk tvayi pare yad apatya-buddhiḥ // BhP_10.85.019* //
sūtī-gṛhe nanu jagāda bhavān ajo nau $ sañjajña ity anu-yugaṃ nija-dharma-guptyai &
sūtī-gṛhe nanu jagāda bhavān ajo nau $ sañjajña ity anu-yugaṃ nija-dharma-guptyai &
nānā-tanūr gagana-vad vidadhaj jahāsi % ko veda bhūmna uru-gāya vibhūti-māyām // BhP_10.85.020*
0 śrī-śuka uvāca
ākarṇyetthaṃ pitur vākyaṃ bhagavān sātvatarṣabhaḥ /
pratyāha praśrayānamraḥ prahasan ślakṣṇayā girā

BhP_10.85.022/0 śrī-bhagavān uvāca
vaco vaḥ samavetārthaṃ tātaitad upamanmahe /
yan naḥ putrān samuddiśya tattva-grāma udāhṛtaḥ

ahaṃ yūyam asāv ārya ime ca dvārakāukasaḥ /
sarve 'py evaṃ yadu-śreṣṭha vimṛgyāḥ sa-carācaram

ātmā hy ekaḥ svayaṃ-jyotir nityo 'nyo nirguṇo guṇaiḥ /
ātma-sṛṣṭais tat-kṛteṣu bhūteṣu bahudheyate

khaṃ vāyur jyotir āpo bhūs tat-kṛteṣu yathāśayam /
āvis-tiro-'lpa-bhūry eko nānātvaṃ yāty asāv api

BhP_10.85.026/0 śrī-śuka uvāca
evaṃ bhagavatā rājan vasudeva udāhṛtaḥ /
śrutvā vinaṣṭa-nānā-dhīs tūṣṇīṃ prīta-manā abhūt

atha tatra kuru-śreṣṭha devakī sarva-devatā /
śrutvānītaṃ guroḥ putram ātmajābhyāṃ su-vismitā

kṛṣṇa-rāmau samāśrāvya putrān kaṃsa-vihiṃsitān /
smarantī kṛpaṇaṃ prāha vaiklavyād aśru-locanā

BhP_10.85.029/0 śrī-devaky uvāca
rāma rāmāprameyātman kṛṣṇa yogeśvareśvara /
vedāhaṃ vāṃ viśva-sṛjām īśvarāv ādi-pūruṣau

kala-vidhvasta-sattvānāṃ rājñām ucchāstra-vartinām /
bhūmer bhārāyamāṇānām avatīrṇau kilādya me

yasyāṃśāṃśāṃśa-bhāgena viśvotpatti-layodayāḥ /
bhavanti kila viśvātmaṃs taṃ tvādyāhaṃ gatiṃ gatā

cirān mṛta-sutādāne guruṇā kila coditau /
āninyathuḥ pitṛ-sthānād gurave guru-dakṣiṇām

tathā me kurutaṃ kāmaṃ yuvāṃ yogeśvareśvarau /
bhoja-rāja-hatān putrān kāmaye draṣṭum āhṛtān

BhP_10.85.034/0 ṛṣir uvāca
evaṃ sañcoditau mātrā rāmaḥ kṛṣṇaś ca bhārata /
sutalaṃ saṃviviśatur yoga-māyām upāśritau

tasmin praviṣṭāv upalabhya daitya-rāḍ $ viśvātma-daivaṃ sutarāṃ tathātmanaḥ &
tad-darśanāhlāda-pariplutāśayaḥ % sadyaḥ samutthāya nanāma sānvayaḥ // BhP_10.85.035* //
tayoḥ samānīya varāsanaṃ mudā niviṣṭayos tatra mahātmanos tayoḥ /
dadhāra pādāv avanijya taj jalaṃ sa-vṛnda ā-brahma punad yad ambu ha

samarhayām āsa sa tau vibhūtibhir mahārha-vastrābharaṇānulepanaiḥ /
tāmbūla-dīpāmṛta-bhakṣaṇādibhiḥ sva-gotra-vittātma-samarpaṇena ca

sa indraseno bhagavat-padāmbujaṃ bibhran muhuḥ prema-vibhinnayā dhiyā /
uvāca hānanda-jalākulekṣaṇaḥ prahṛṣṭa-romā nṛpa gadgadākṣaram

BhP_10.85.039/0 balir uvāca
namo 'nantāya bṛhate namaḥ kṛṣṇāya vedhase /
sāṅkhya-yoga-vitānāya brahmaṇe paramātmane

darśanaṃ vāṃ hi bhūtānāṃ duṣprāpaṃ cāpy adurlabham /
rajas-tamaḥ-svabhāvānāṃ yan naḥ prāptau yadṛcchayā

daitya-dānava-gandharvāḥ siddha-vidyādhra-cāraṇāḥ /
yakṣa-rakṣaḥ-piśācāś ca bhūta-pramatha-nāyakāḥ

viśuddha-sattva-dhāmny addhā tvayi śāstra-śarīriṇi /
nityaṃ nibaddha-vairās te vayaṃ cānye ca tādṛśāḥ

kecanodbaddha-vaireṇa bhaktyā kecana kāmataḥ /
na tathā sattva-saṃrabdhāḥ sannikṛṣṭāḥ surādayaḥ

idam ittham iti prāyas tava yogeśvareśvara /
na vidanty api yogeśā yoga-māyāṃ kuto vayam

tan naḥ prasīda nirapekṣa-vimṛgya-yuṣmat $ pādāravinda-dhiṣaṇānya-gṛhāndha-kūpāt &
niṣkramya viśva-śaraṇāṅghry-upalabdha-vṛttiḥ % śānto yathaika uta sarva-sakhaiś carāmi // BhP_10.85.045* //
śādhy asmān īśitavyeśa niṣpāpān kuru naḥ prabho /
pumān yac chraddhayātiṣṭhaṃś codanāyā vimucyate

BhP_10.85.047/0 śrī-bhagavān uvāca
āsan marīceḥ ṣaṭ putrā ūrṇāyāṃ prathame 'ntare /
devāḥ kaṃ jahasur vīkṣya sutaṃ yabhitum udyatam

tenāsurīm agan yonim adhunāvadya-karmaṇā /
hiraṇyakaśipor jātā nītās te yoga-māyayā

devakyā udare jātā rājan kaṃsa-vihiṃsitāḥ /
sā tān śocaty ātmajān svāṃs ta ime 'dhyāsate 'ntike

ita etān praṇeṣyāmo mātṛ-śokāpanuttaye /
tataḥ śāpād vinirmaktā lokaṃ yāsyanti vijvarāḥ

smarodgīthaḥ pariṣvaṅgaḥ pataṅgaḥ kṣudrabhṛd ghṛṇī /
ṣaḍ ime mat-prasādena punar yāsyanti sad-gatim

ity uktvā tān samādāya indrasenena pūjitau /
punar dvāravatīm etya mātuḥ putrān ayacchatām

tān dṛṣṭvā bālakān devī putra-sneha-snuta-stanī /
pariṣvajyāṅkam āropya mūrdhny ajighrad abhīkṣṇaśaḥ

apāyayat stanaṃ prītā suta-sparśa-parisnutam /
mohitā māyayā viṣṇor yayā sṛṣṭiḥ pravartate

pītvāmṛtaṃ payas tasyāḥ pīta-śeṣaṃ gadā-bhṛtaḥ /
nārāyaṇāṅga-saṃsparśa- pratilabdhātma-darśanāḥ

te namaskṛtya govindaṃ devakīṃ pitaraṃ balam /
miṣatāṃ sarva-bhūtānāṃ yayur dhāma divaukasām

taṃ dṛṣṭvā devakī devī mṛtāgamana-nirgamam /
mene su-vismitā māyāṃ kṛṣṇasya racitāṃ nṛpa

evaṃ-vidhāny adbhutāni kṛṣṇasya paramātmanaḥ /
vīryāṇy ananta-vīryasya santy anantāni bhārata