Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavata Purana · Chapter 10.84

10.84.002

BhP_10.84.001/0 śrī-śuka uvāca
śrutvā pṛthā subala-putry atha yājñasenī $ mādhavy atha kṣitipa-patnya uta sva-gopyaḥ &
śrutvā pṛthā subala-putry atha yājñasenī $ mādhavy atha kṣitipa-patnya uta sva-gopyaḥ &
kṛṣṇe 'khilātmani harau praṇayānubandhaṃ % sarvā visismyur alam aśru-kalākulākṣyaḥ // BhP_10.84.001* //
iti sambhāṣamāṇāsu strībhiḥ strīṣu nṛbhir nṛṣu /
āyayur munayas tatra kṛṣṇa-rāma-didṛkṣayā

10.84.003

dvaipāyano nāradaś ca cyavano devalo 'sitaḥ /
viśvāmitraḥ śatānando bharadvājo 'tha gautamaḥ

10.84.004

rāmaḥ sa-śiṣyo bhagavān vasiṣṭho gālavo bhṛguḥ /
pulastyaḥ kaśyapo 'triś ca mārkaṇḍeyo bṛhaspatiḥ

10.84.005

dvitas tritaś caikataś ca brahma-putrās tathāṅgirāḥ /
agastyo yājñavalkyaś ca vāmadevādayo 'pare

10.84.006

tān dṛṣṭvā sahasotthāya prāg āsīnā nṛpādayaḥ /
pāṇḍavāḥ kṛṣṇa-rāmau ca praṇemur viśva-vanditān

10.84.007

tān ānarcur yathā sarve saha-rāmo 'cyuto 'rcayat /
svāgatāsana-pādyārghya- mālya-dhūpānulepanaiḥ

10.84.008

uvāca sukham āsīnān bhagavān dharma-gup-tanuḥ /
sadasas tasya mahato yata-vāco 'nuśṛṇvataḥ

10.84.009

BhP_10.84.009/0 śrī-bhagavān uvāca
aho vayaṃ janma-bhṛto labdhaṃ kārtsnyena tat-phalam /
devānām api duṣprāpaṃ yad yogeśvara-darśanam

10.84.010

kiṃ svalpa-tapasāṃ nṝṇām arcāyāṃ deva-cakṣuṣām /
darśana-sparśana-praśna- prahva-pādārcanādikam

10.84.011

na hy am-mayāni tīrthāni na devā mṛc-chilā-mayāḥ /
te punanty uru-kālena darśanād eva sādhavaḥ

10.84.014

nāgnir na sūryo na ca candra-tārakā $ na bhūr jalaṃ khaṃ śvasano 'tha vāṅ manaḥ &
upāsitā bheda-kṛto haranty aghaṃ % vipaścito ghnanti muhūrta-sevayā // BhP_10.84.012* //
yasyātma-buddhiḥ kuṇape tri-dhātuke $ sva-dhīḥ kalatrādiṣu bhauma ijya-dhīḥ &
yasyātma-buddhiḥ kuṇape tri-dhātuke $ sva-dhīḥ kalatrādiṣu bhauma ijya-dhīḥ &
yat-tīrtha-buddhiḥ salile na karhicij % janeṣv abhijñeṣu sa eva go-kharaḥ // BhP_10.84.013*
0 śrī-śuka uvāca
niśamyetthaṃ bhagavataḥ kṛṣṇasyākuṇtha-medhasaḥ /
vaco duranvayaṃ viprās tūṣṇīm āsan bhramad-dhiyaḥ

10.84.015

ciraṃ vimṛśya munaya īśvarasyeśitavyatām /
jana-saṅgraha ity ūcuḥ smayantas taṃ jagad-gurum

10.84.016

BhP_10.84.016/0 śrī-munaya ūcuḥ
yan-māyayā tattva-vid-uttamā vayaṃ vimohitā viśva-sṛjām adhīśvarāḥ /
yad īśitavyāyati gūḍha īhayā aho vicitram bhagavad-viceṣṭitam

10.84.017

anīha etad bahudhaika ātmanā sṛjaty avaty atti na badhyate yathā /
bhaumair hi bhūmir bahu-nāma-rūpiṇī aho vibhūmnaś caritaṃ viḍambanam

10.84.018

athāpi kāle sva-janābhiguptaye bibharṣi sattvaṃ khala-nigrahāya ca /
sva-līlayā veda-pathaṃ sanātanaṃ varṇāśramātmā puruṣaḥ paro bhavān

10.84.019

brahma te hṛdayaṃ śuklaṃ tapaḥ-svādhyāya-saṃyamaiḥ /
yatropalabdhaṃ sad vyaktam avyaktaṃ ca tataḥ param

10.84.020

tasmād brahma-kulaṃ brahman śāstra-yones tvam ātmanaḥ /
sabhājayasi sad dhāma tad brahmaṇyāgraṇīr bhavān

10.84.021

adya no janma-sāphalyaṃ vidyāyās tapaso dṛśaḥ /
tvayā saṅgamya sad-gatyā yad antaḥ śreyasāṃ paraḥ

10.84.022

namas tasmai bhagavate kṛṣṇāyākuṇṭha-medhase /
sva-yogamāyayācchanna- mahimne paramātmane

10.84.023

na yaṃ vidanty amī bhū-pā ekārāmāś ca vṛṣṇayaḥ /
māyā-javanikācchannam ātmānaṃ kālam īśvaram

10.84.024

yathā śayānaḥ puruṣa ātmānaṃ guṇa-tattva-dṛk /
nāma-mātrendriyābhātaṃ na veda rahitaṃ param

10.84.025

evaṃ tvā nāma-mātreṣu viṣayeṣv indriyehayā /
māyayā vibhramac-citto na veda smṛty-upaplavāt

10.84.027

tasyādya te dadṛśimāṅghrim aghaugha-marṣa- $ tīrthāspadaṃ hṛdi kṛtaṃ su-vipakva-yogaiḥ &
utsikta-bhakty-upahatāśaya jīva-kośā % āpur bhavad-gatim athānugṛhāna bhaktān // BhP_10.84.026*
0 śrī-śuka uvāca
ity anujñāpya dāśārhaṃ dhṛtarāṣṭraṃ yudhiṣṭhiram /
rājarṣe svāśramān gantuṃ munayo dadhire manaḥ

10.84.028

tad vīkṣya tān upavrajya vasudevo mahā-yaśāḥ /
praṇamya copasaṅgṛhya babhāṣedaṃ su-yantritaḥ

10.84.029

BhP_10.84.029/0 śrī-vasudeva uvāca
namo vaḥ sarva-devebhya ṛṣayaḥ śrotum arhatha /
karmaṇā karma-nirhāro yathā syān nas tad ucyatām

10.84.030

BhP_10.84.030/0 śrī-nārada uvāca
nāti-citram idaṃ viprā vasudevo bubhutsayā /
kṛṣṇam matvārbhakaṃ yan naḥ pṛcchati śreya ātmanaḥ

10.84.031

sannikarṣo 'tra martyānām anādaraṇa-kāraṇam /
gāṅgaṃ hitvā yathānyāmbhas tatratyo yāti śuddhaye

10.84.032

yasyānubhūtiḥ kālena layotpatty-ādināsya vai /
svato 'nyasmāc ca guṇato na kutaścana riṣyati

10.84.033

taṃ kleśa-karma-paripāka-guṇa-pravāhair avyāhatānubhavam īśvaram advitīyam /
prāṇādibhiḥ sva-vibhavair upagūḍham anyo manyeta sūryam iva megha-himoparāgaiḥ

10.84.034

athocur munayo rājann ābhāṣyānalsadundabhim /
sarveṣāṃ śṛṇvatāṃ rājñāṃ tathaivācyuta-rāmayoḥ

10.84.035

karmaṇā karma-nirhāra eṣa sādhu-nirūpitaḥ /
yac chraddhayā yajed viṣṇuṃ sarva-yajñeśvaraṃ makhaiḥ

10.84.036

cittasyopaśamo 'yaṃ vai kavibhiḥ śāstra-cakṣusā /
darśitaḥ su-gamo yogo dharmaś cātma-mud-āvahaḥ

10.84.037

ayaṃ svasty-ayanaḥ panthā dvi-jāter gṛha-medhinaḥ /
yac chraddhayāpta-vittena śuklenejyeta pūruṣaḥ

10.84.038

vittaiṣaṇāṃ yajña-dānair gṛhair dāra-sutaiṣaṇām /
ātma-lokaiṣaṇāṃ deva kālena visṛjed budhaḥ /
grāme tyaktaiṣaṇāḥ sarve yayur dhīrās tapo-vanam

10.84.039

ṛṇais tribhir dvijo jāto devarṣi-pitṝṇāṃ prabho /
yajñādhyayana-putrais tāny anistīrya tyajan patet

10.84.040

tvaṃ tv adya mukto dvābhyāṃ vai ṛṣi-pitror mahā-mate /
yajñair devarṇam unmucya nirṛṇo 'śaraṇo bhava

10.84.041

vasudeva bhavān nūnaṃ bhaktyā paramayā harim /
jagatām īśvaraṃ prārcaḥ sa yad vāṃ putratāṃ gataḥ

10.84.042

BhP_10.84.042/0 śrī-śuka uvāca
iti tad-vacanaṃ śrutvā vasudevo mahā-manāḥ /
tān ṛṣīn ṛtvijo vavre mūrdhnānamya prasādya ca

10.84.043

ta enam ṛṣayo rājan vṛtā dharmeṇa dhārmikam /
tasminn ayājayan kṣetre makhair uttama-kalpakaiḥ

10.84.044

tad-dīkṣāyāṃ pravṛttāyāṃ vṛṣṇayaḥ puṣkara-srajaḥ /
snātāḥ su-vāsaso rājan rājānaḥ suṣṭhv-alaṅkṛtāḥ

10.84.045

tan-mahiṣyaś ca muditā niṣka-kaṇṭhyaḥ su-vāsasaḥ /
dīkṣā-śālām upājagmur āliptā vastu-pāṇayaḥ

10.84.046

nedur mṛdaṅga-paṭaha- śaṅkha-bhery-ānakādayaḥ /
nanṛtur naṭa-nartakyas tuṣṭuvuḥ sūta-māgadhāḥ /
jaguḥ su-kaṇṭhyo gandharvyaḥ saṅgītaṃ saha-bhartṛkāḥ

10.84.047

tam abhyaṣiñcan vidhi-vad aktam abhyaktam ṛtvijaḥ /
patnībhir aṣṭā-daśabhiḥ soma-rājam ivoḍubhiḥ

10.84.048

tābhir dukūla-valayair hāra-nūpura-kuṇḍalaiḥ /
sv-alaṅkṛtābhir vibabhau dīkṣito 'jina-saṃvṛtaḥ

10.84.049

tasyartvijo mahā-rāja ratna-kauśeya-vāsasaḥ /
sa-sadasyā virejus te yathā vṛtra-haṇo 'dhvare

10.84.050

tadā rāmaś ca kṛṣṇaś ca svaiḥ svair bandhubhir anvitau /
rejatuḥ sva-sutair dārair jīveśau sva-vibhūtibhiḥ

10.84.051

īje 'nu-yajñaṃ vidhinā agni-hotrādi-lakṣaṇaiḥ /
prākṛtair vaikṛtair yajñair dravya-jñāna-kriyeśvaram

10.84.052

athartvigbhyo 'dadāt kāle yathāmnātaṃ sa dakṣiṇāḥ /
sv-alaṅkṛtebhyo 'laṅkṛtya go-bhū-kanyā mahā-dhanāḥ

10.84.053

patnī-saṃyājāvabhṛthyaiś caritvā te maharṣayaḥ /
sasnū rāma-hrade viprā yajamāna-puraḥ-sarāḥ

10.84.054

snāto 'laṅkāra-vāsāṃsi vandibhyo 'dāt tathā striyaḥ /
tataḥ sv-alaṅkṛto varṇān ā-śvabhyo 'nnena pūjayat

10.84.055

bandhūn sa-dārān sa-sutān pāribarheṇa bhūyasā /
vidarbha-kośala-kurūn kāśi-kekaya-sṛñjayān

10.84.056

sadasyartvik-sura-gaṇān nṛ-bhūta-pitṛ-cāraṇān /
śrī-niketam anujñāpya śaṃsantaḥ prayayuḥ kratum

10.84.057

dhṛtarāṣṭro 'nujaḥ pārthā bhīṣmo droṇaḥ pṛthā yamau /
nārado bhagavān vyāsaḥ suhṛt-sambandhi-bāndhavāḥ

10.84.058

bandhūn pariṣvajya yadūn sauhṛdāklinna-cetasaḥ /
yayur viraha-kṛcchreṇa sva-deśāṃś cāpare janāḥ

10.84.059

nandas tu saha gopālair bṛhatyā pūjayārcitaḥ /
kṛṣṇa-rāmograsenādyair nyavātsīd bandhu-vatsalaḥ

10.84.060

vasudevo 'ñjasottīrya manoratha-mahārṇavam /
suhṛd-vṛtaḥ prīta-manā nandam āha kare spṛśan

10.84.061

BhP_10.84.061/0 śrī-vasudeva uvāca
bhrātar īśa-kṛtaḥ pāśo nṛnāṃ yaḥ sneha-saṃjñitaḥ /
taṃ dustyajam ahaṃ manye śūrāṇām api yoginām

10.84.062

asmāsv apratikalpeyaṃ yat kṛtājñeṣu sattamaiḥ /
maitry arpitāphalā cāpi na nivarteta karhicit

10.84.063

prāg akalpāc ca kuśalaṃ bhrātar vo nācarāma hi /
adhunā śrī-madāndhākṣā na paśyāmaḥ puraḥ sataḥ

10.84.064

mā rājya-śrīr abhūt puṃsaḥ śreyas-kāmasya māna-da /
sva-janān uta bandhūn vā na paśyati yayāndha-dṛk

10.84.065

BhP_10.84.065/0 śrī-śuka uvāca
evaṃ sauhṛda-śaithilya- citta ānakadundubhiḥ /
ruroda tat-kṛtāṃ maitrīṃ smarann aśru-vilocanaḥ

10.84.066

nandas tu sakhyuḥ priya-kṛt premṇā govinda-rāmayoḥ /
adya śva iti māsāṃs trīn yadubhir mānito 'vasat

10.84.067

tataḥ kāmaiḥ pūryamāṇaḥ sa-vrajaḥ saha-bāndhavaḥ /
parārdhyābharaṇa-kṣauma- nānānarghya-paricchadaiḥ

10.84.068

vasudevograsenābhyāṃ kṛṣṇoddhava-balādibhiḥ /
dattam ādāya pāribarhaṃ yāpito yadubhir yayau

10.84.069

nando gopāś ca gopyaś ca govinda-caraṇāmbuje /
manaḥ kṣiptaṃ punar hartum anīśā mathurāṃ yayuḥ

10.84.070

bandhuṣu pratiyāteṣu vṛṣṇayaḥ kṛṣṇa-devatāḥ /
vīkṣya prāvṛṣam āsannād yayur dvāravatīṃ punaḥ

10.84.071

janebhyaḥ kathayāṃ cakrur yadu-deva-mahotsavam /
yad āsīt tīrtha-yātrāyāṃ suhṛt-sandarśanādikam

Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc