Bhagavata Purana · Chapter 10.80
BhP_10.80.001/0 śrī-rājovāca
bhagavan yāni cānyāni mukundasya mahātmanaḥ /
vīryāṇy ananta-vīryasya śrotum icchāmi he prabho
ko nu śrutvāsakṛd brahmann uttamaḥśloka-sat-kathāḥ /
virameta viśeṣa-jño viṣaṇṇaḥ kāma-mārgaṇaiḥ
sā vāg yayā tasya guṇān gṛṇīte karau ca tat-karma-karau manaś ca /
smared vasantaṃ sthira-jaṅgameṣu śṛṇoti tat-puṇya-kathāḥ sa karṇaḥ
śiras tu tasyobhaya-liṅgam ānamet tad eva yat paśyati tad dhi cakṣuḥ /
aṅgāni viṣṇor atha taj-janānāṃ pādodakaṃ yāni bhajanti nityam
BhP_10.80.005/0 sūta uvāca
viṣṇu-rātena sampṛṣṭo bhagavān bādarāyaṇiḥ /
vāsudeve bhagavati nimagna-hṛdayo 'bravīt
BhP_10.80.006/0 śrī-śuka uvāca
kṛṣṇasyāsīt sakhā kaścid brāhmaṇo brahma-vittamaḥ /
virakta indriyārtheṣu praśāntātmā jitendriyaḥ
yadṛcchayopapannena vartamāno gṛhāśramī /
tasya bhāryā ku-cailasya kṣut-kṣāmā ca tathā-vidhā
pati-vratā patiṃ prāha mlāyatā vadanena sā /
daridraṃ sīdamānā vai vepamānābhigamya ca
nanu brahman bhagavataḥ sakhā sākṣāc chriyaḥ patiḥ /
brahmaṇyaś ca śaraṇyaś ca bhagavān sātvatarṣabhaḥ
tam upaihi mahā-bhāga sādhūnāṃ ca parāyaṇam /
dāsyati draviṇaṃ bhūri sīdate te kuṭumbine
āste 'dhunā dvāravatyāṃ bhoja-vṛṣṇy-andhakeśvaraḥ /
smarataḥ pāda-kamalam ātmānam api yacchati /
kiṃ nv artha-kāmān bhajato nāty-abhīṣṭān jagad-guruḥ
sa evaṃ bhāryayā vipro bahuśaḥ prārthito muhuḥ /
ayaṃ hi paramo lābha uttamaḥśloka-darśanam
iti sañcintya manasā gamanāya matiṃ dadhe /
apy asty upāyanaṃ kiñcid gṛhe kalyāṇi dīyatām
yācitvā caturo muṣṭīn viprān pṛthuka-taṇḍulān /
caila-khaṇḍena tān baddhvā bhartre prādād upāyanam
sa tān ādāya viprāgryaḥ prayayau dvārakāṃ kila /
kṛṣṇa-sandarśanaṃ mahyaṃ kathaṃ syād iti cintayan
trīṇi gulmāny atīyāya tisraḥ kakṣāś ca sa-dvijaḥ /
vipro 'gamyāndhaka-vṛṣṇīnāṃ gṛheṣv acyuta-dharmiṇām
gṛhaṃ dvy-aṣṭa-sahasrāṇāṃ mahiṣīṇāṃ harer dvijaḥ /
viveśaikatamaṃ śrīmad brahmānandaṃ gato yathā
taṃ vilokyācyuto dūrāt priyā-paryaṅkam āsthitaḥ /
sahasotthāya cābhyetya dorbhyāṃ paryagrahīn mudā
sakhyuḥ priyasya viprarṣer aṅga-saṅgāti-nirvṛtaḥ /
prīto vyamuñcad ab-bindūn netrābhyāṃ puṣkarekṣaṇaḥ
athopaveśya paryaṅke svayam sakhyuḥ samarhaṇam /
upahṛtyāvanijyāsya pādau pādāvanejanīḥ
agrahīc chirasā rājan bhagavāṃl loka-pāvanaḥ /
vyalimpad divya-gandhena candanāguru-kuṅkamaiḥ
dhūpaiḥ surabhibhir mitraṃ pradīpāvalibhir mudā /
arcitvāvedya tāmbūlaṃ gāṃ ca svāgatam abravīt
ku-cailaṃ malinaṃ kṣāmaṃ dvijaṃ dhamani-santatam /
devī paryacarat sākṣāc cāmara-vyajanena vai
antaḥ-pura-jano dṛṣṭvā kṛṣṇenāmala-kīrtinā /
vismito 'bhūd ati-prītyā avadhūtaṃ sabhājitam
kim anena kṛtaṃ puṇyam avadhūtena bhikṣuṇā /
śriyā hīnena loke 'smin garhitenādhamena ca
yo 'sau tri-loka-guruṇā śrī-nivāsena sambhṛtaḥ /
paryaṅka-sthāṃ śriyaṃ hitvā pariṣvakto 'gra-jo yathā
kathayāṃ cakratur gāthāḥ pūrvā guru-kule satoḥ /
ātmanor lalitā rājan karau gṛhya parasparam
BhP_10.80.028/0 śrī-bhagavān uvāca
api brahman guru-kulād bhavatā labdha-dakṣiṇāt /
samāvṛttena dharma-jña bhāryoḍhā sadṛśī na vā
prāyo gṛheṣu te cittam akāma-vihitaṃ tathā /
naivāti-prīyase vidvan dhaneṣu viditaṃ hi me
kecit kurvanti karmāṇi kāmair ahata-cetasaḥ /
tyajantaḥ prakṛtīr daivīr yathāhaṃ loka-saṅgraham
kaccid guru-kule vāsaṃ brahman smarasi nau yataḥ /
dvijo vijñāya vijñeyaṃ tamasaḥ pāram aśnute
sa vai sat-karmaṇāṃ sākṣād dvijāter iha sambhavaḥ /
ādyo 'ṅga yatrāśramiṇāṃ yathāhaṃ jñāna-do guruḥ
nanv artha-kovidā brahman varṇāśrama-vatām iha /
ye mayā guruṇā vācā taranty añjo bhavārṇavam
nāham ijyā-prajātibhyāṃ tapasopaśamena vā /
tuṣyeyaṃ sarva-bhūtātmā guru-śuśrūṣayā yathā
api naḥ smaryate brahman vṛttaṃ nivasatāṃ gurau /
guru-dāraiś coditānām indhanānayane kvacit
praviṣṭānāṃ mahāraṇyam apartau su-mahad dvija /
vāta-varṣam abhūt tīvraṃ niṣṭhurāḥ stanayitnavaḥ
sūryaś cāstaṃ gatas tāvat tamasā cāvṛtā diśaḥ /
nimnaṃ kūlaṃ jala-mayaṃ na prājñāyata kiñcana
vayaṃ bhṛśam tatra mahānilāmbubhir nihanyamānā mahur ambu-samplave /
diśo 'vidanto 'tha parasparaṃ vane gṛhīta-hastāḥ paribabhrimāturāḥ
etad viditvā udite ravau sāndīpanir guruḥ /
anveṣamāṇo naḥ śiṣyān ācāryo 'paśyad āturān
aho he putrakā yūyam asmad-arthe 'ti-duḥkhitāḥ /
ātmā vai prāṇinām preṣṭhas tam anādṛtya mat-parāḥ
etad eva hi sac-chiṣyaiḥ kartavyaṃ guru-niṣkṛtam /
yad vai viśuddha-bhāvena sarvārthātmārpaṇaṃ gurau
tuṣṭo 'haṃ bho dvija-śreṣṭhāḥ satyāḥ santu manorathāḥ /
chandāṃsy ayāta-yāmāni bhavantv iha paratra ca
itthaṃ-vidhāny anekāni vasatāṃ guru-veśmani /
guror anugraheṇaiva pumān pūrṇaḥ praśāntaye
BhP_10.80.044/0 śrī-brāhmaṇa uvāca
kim asmābhir anirvṛttaṃ deva-deva jagad-guro /
bhavatā satya-kāmena yeṣāṃ vāso guror abhūt
yasya cchando-mayaṃ brahma deha āvapanaṃ vibho /
śreyasāṃ tasya guruṣu vāso 'tyanta-viḍambanam
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0