Bhagavata Purana · Chapter 10.75

BhP_10.75.001/0 śrī-rājovāca
ajāta-śatros tam dṛṣṭvā rājasūya-mahodayam /
sarve mumudire brahman nṛ-devā ye samāgatāḥ

duryodhanaṃ varjayitvā rājānaḥ sarṣayaḥ surāḥ /
iti śrutaṃ no bhagavaṃs tatra kāraṇam ucyatām

BhP_10.75.003/0 śrī-bādarāyaṇir uvāca
pitāmahasya te yajñe rājasūye mahātmanaḥ /
bāndhavāḥ paricaryāyāṃ tasyāsan prema-bandhanāḥ

bhīmo mahānasādhyakṣo dhanādhyakṣaḥ suyodhanaḥ /
sahadevas tu pūjāyāṃ nakulo dravya-sādhane

guru-śuśrūṣaṇe jiṣṇuḥ kṛṣṇaḥ pādāvanejane /
pariveṣaṇe drupada-jā karṇo dāne mahā-manāḥ

yuyudhāno vikarṇaś ca hārdikyo vidurādayaḥ /
bāhlīka-putrā bhūry-ādyā ye ca santardanādayaḥ

nirūpitā mahā-yajñe nānā-karmasu te tadā /
pravartante sma rājendra rājñaḥ priya-cikīrṣavaḥ

ṛtvik-sadasya-bahu-vitsu suhṛttameṣu $ sv-iṣṭeṣu sūnṛta-samarhaṇa-dakṣiṇābhiḥ &
caidye ca sātvata-pateś caraṇaṃ praviṣṭe % cakrus tatas tv avabhṛtha-snapanaṃ dyu-nadyām // BhP_10.75.008* //
mṛdaṅga-śaṅkha-paṇava- dhundhury-ānaka-gomukhāḥ /
vāditrāṇi vicitrāṇi nedur āvabhṛthotsave

nārtakyo nanṛtur hṛṣṭā gāyakā yūthaśo jaguḥ /
vīṇā-veṇu-talonnādas teṣāṃ sa divam aspṛśat

citra-dhvaja-patākāgrair ibhendra-syandanārvabhiḥ /
sv-alaṅkṛtair bhaṭair bhūpā niryayū rukma-mālinaḥ

yadu-sṛñjaya-kāmboja- kuru-kekaya-kośalāḥ /
kampayanto bhuvaṃ sainyair yayamāna-puraḥ-sarāḥ

sadasyartvig-dvija-śreṣṭhā brahma-ghoṣeṇa bhūyasā /
devarṣi-pitṛ-gandharvās tuṣṭuvuḥ puṣpa-varṣiṇaḥ

sv-alaṇkṛtā narā nāryo gandha-srag-bhūṣaṇāmbaraiḥ /
vilimpantyo 'bhisiñcantyo vijahrur vividhai rasaiḥ

taila-gorasa-gandhoda- haridrā-sāndra-kuṅkumaiḥ /
pumbhir liptāḥ pralimpantyo vijahrur vāra-yoṣitaḥ

guptā nṛbhir niragamann upalabdhum etad $ devyo yathā divi vimāna-varair nṛ-devyo &
tā mātuleya-sakhibhiḥ pariṣicyamānāḥ % sa-vrīḍa-hāsa-vikasad-vadanā virejuḥ // BhP_10.75.016* //
tā devarān uta sakhīn siṣicur dṛtībhiḥ $ klinnāmbarā vivṛta-gātra-kucoru-madhyāḥ &
tā devarān uta sakhīn siṣicur dṛtībhiḥ $ klinnāmbarā vivṛta-gātra-kucoru-madhyāḥ &
autsukya-mukta-kavarāc cyavamāna-mālyāḥ % kṣobhaṃ dadhur mala-dhiyāṃ rucirair vihāraiḥ // BhP_10.75.017* //
sa samrāḍ ratham āruḍhaḥ sad-aśvaṃ rukma-mālinam /
vyarocata sva-patnībhiḥ kriyābhiḥ kratu-rāḍ iva

patnī-samyājāvabhṛthyaiś caritvā te tam ṛtvijaḥ /
ācāntaṃ snāpayāṃ cakrur gaṅgāyāṃ saha kṛṣṇayā

deva-dundubhayo nedur nara-dundubhibhiḥ samam /
mumucuḥ puṣpa-varṣāṇi devarṣi-pitṛ-mānavāḥ

sasnus tatra tataḥ sarve varṇāśrama-yutā narāḥ /
mahā-pātaky api yataḥ sadyo mucyeta kilbiṣāt

atha rājāhate kṣaume paridhāya sv-alaṅkṛtaḥ /
ṛtvik-sadasya-viprādīn ānarcābharaṇāmbaraiḥ

bandhūñ jñātīn nṛpān mitra- suhṛdo 'nyāṃś ca sarvaśaḥ /
abhīkṣnaṃ pūjayām āsa nārāyaṇa-paro nṛpaḥ

sarve janāḥ sura-ruco maṇi-kuṇḍala-srag- $ uṣṇīṣa-kañcuka-dukūla-mahārghya-hārāḥ &
nāryaś ca kuṇḍala-yugālaka-vṛnda-juṣṭa- % vaktra-śriyaḥ kanaka-mekhalayā virejuḥ // BhP_10.75.024* //
athartvijo mahā-śīlāḥ sadasyā brahma-vādinaḥ /
brahma-kṣatriya-viṭ-śudrā- rājāno ye samāgatāḥ

devarṣi-pitṛ-bhūtāni loka-pālāḥ sahānugāḥ /
pūjitās tam anujñāpya sva-dhāmāni yayur nṛpa

hari-dāsasya rājarṣe rājasūya-mahodayam /
naivātṛpyan praśaṃsantaḥ piban martyo 'mṛtaṃ yathā

tato yudhiṣṭhiro rājā suhṛt-sambandhi-bāndhavān /
premṇā nivārayām āsa kṛṣṇaṃ ca tyāga-kātaraḥ

bhagavān api tatrāṅga nyāvātsīt tat-priyaṃ-karaḥ /
prasthāpya yadu-vīrāṃś ca sāmbādīṃś ca kuśasthalīm

itthaṃ rājā dharma-suto manoratha-mahārṇavam /
su-dustaraṃ samuttīrya kṛṣṇenāsīd gata-jvaraḥ

ekadāntaḥ-pure tasya vīkṣya duryodhanaḥ śriyam /
atapyad rājasūyasya mahitvaṃ cācyutātmanaḥ

yasmiṃs narendra-ditijendra-surendra-lakṣmīr $ nānā vibhānti kila viśva-sṛjopakḷptāḥ &
tābhiḥ patīn drupada-rāja-sutopatasthe % yasyāṃ viṣakta-hṛdayaḥ kuru-rāḍ atapyat // BhP_10.75.032* //
yasmin tadā madhu-pater mahiṣī-sahasraṃ $ śroṇī-bhareṇa śanakaiḥ kvaṇad-aṅghri-śobham &
yasmin tadā madhu-pater mahiṣī-sahasraṃ $ śroṇī-bhareṇa śanakaiḥ kvaṇad-aṅghri-śobham &
madhye su-cāru kuca-kuṅkuma-śoṇa-hāraṃ % śrīman-mukhaṃ pracala-kuṇḍala-kuntalāḍhyam // BhP_10.75.033* //
sabhāyāṃ maya-kḷptāyāṃ kvāpi dharma-suto 'dhirāṭ /
vṛto 'nugair bandhubhiś ca kṛṣṇenāpi sva-cakṣuṣā

āsīnaḥ kāñcane sākṣād āsane maghavān iva /
pārameṣṭhya-śrīyā juṣṭaḥ stūyamānaś ca vandibhiḥ

tatra duryodhano mānī parīto bhrātṛbhir nṛpa /
kirīṭa-mālī nyaviśad asi-hastaḥ kṣipan ruṣā

sthale 'bhyagṛhṇād vastrāntaṃ jalaṃ matvā sthale 'patat /
jale ca sthala-vad bhrāntyā maya-māyā-vimohitaḥ

jahāsa bhīmas taṃ dṛṣṭvā striyo nṛpatayo pare /
nivāryamāṇā apy aṅga rājñā kṛṣṇānumoditāḥ

sa vrīḍito 'vag-vadano ruṣā jvalan niṣkramya tūṣṇīṃ prayayau gajāhvayam /
hā-heti śabdaḥ su-mahān abhūt satām ajāta-śatrur vimanā ivābhavat /
babhūva tūṣṇīṃ bhagavān bhuvo bharaṃ samujjihīrṣur bhramati sma yad-dṛśā

etat te 'bhihitaṃ rājan yat pṛṣṭo 'ham iha tvayā /
suyodhanasya daurātmyaṃ rājasūye mahā-kratau