Bhagavata Purana · Chapter 10.69
BhP_10.69.001/0 śrī-śuka uvāca
narakaṃ nihataṃ śrutvā tathodvāhaṃ ca yoṣitām /
kṛṣṇenaikena bahvīnāṃ tad-didṛkṣuḥ sma nāradaḥ
citraṃ bataitad ekena vapuṣā yugapat pṛthak /
gṛheṣu dvy-aṣṭa-sāhasraṃ striya eka udāvahat
ity utsuko dvāravatīṃ devarṣir draṣṭum āgamat /
puṣpitopavanārāma- dvijāli-kula-nāditām
utphullendīvarāmbhoja- kahlāra-kumudotpalaiḥ /
churiteṣu saraḥsūccaiḥ kūjitāṃ haṃsa-sārasaiḥ
prāsāda-lakṣair navabhir juṣṭāṃ sphāṭika-rājataiḥ /
mahā-marakata-prakhyaiḥ svarṇa-ratna-paricchadaiḥ
vibhakta-rathyā-patha-catvarāpaṇaiḥ śālā-sabhābhī rucirāṃ surālayaiḥ /
saṃsikta-mārgāṅgana-vīthi-dehalīṃ patat-patāka-dhvaja-vāritātapām
tasyām antaḥ-puraṃ śrīmad arcitaṃ sarva-dhiṣṇya-paiḥ /
hareḥ sva-kauśalaṃ yatra tvaṣṭrā kārtsnyena darśitam
tatra ṣoḍaśabhiḥ sadma- sahasraiḥ samalaṅkṛtam /
viveśaikatomaṃ śaureḥ patnīnāṃ bhavanaṃ mahat
viṣṭabdhaṃ vidruma-stambhair vaidūrya-phalakottamaiḥ /
indranīla-mayaiḥ kuḍyair jagatyā cāhata-tviṣā
vitānair nirmitais tvaṣṭrā muktā-dāma-vilambibhiḥ /
dāntair āsana-paryaṅkair maṇy-uttama-pariṣkṛtaiḥ
dāsībhir niṣka-kaṇṭhībhiḥ su-vāsobhir alaṅkṛtam /
pumbhiḥ sa-kañcukoṣṇīṣa su-vastra-maṇi-kuṇḍalaiḥ
ratna-pradīpa-nikara-dyutibhir nirasta- dhvāntaṃ vicitra-valabhīṣu śikhaṇḍino 'ṅga /
nṛtyanti yatra vihitāguru-dhūpam akṣair niryāntam īkṣya ghana-buddhaya unnadantaḥ
tasmin samāna-guṇa-rūpa-vayaḥ-su-veṣa- $ dāsī-sahasra-yutayānusavaṃ gṛhiṇyā &
vipro dadarśa camara-vyajanena rukma- % daṇḍena sātvata-patiṃ parivījayantyā // BhP_10.69.013* //
taṃ sannirīkṣya bhagavān sahasotthita-śrī- $ paryaṅkataḥ sakala-dharma-bhṛtāṃ variṣṭhaḥ &
taṃ sannirīkṣya bhagavān sahasotthita-śrī- $ paryaṅkataḥ sakala-dharma-bhṛtāṃ variṣṭhaḥ &
ānamya pāda-yugalaṃ śirasā kirīṭa- % juṣṭena sāñjalir avīviśad āsane sve // BhP_10.69.014* //
tasyāvanijya caraṇau tad-apaḥ sva-mūrdhnā $ bibhraj jagad-gurutamo 'pi satāṃ patir hi &
tasyāvanijya caraṇau tad-apaḥ sva-mūrdhnā $ bibhraj jagad-gurutamo 'pi satāṃ patir hi &
brahmaṇya-deva iti yad guṇa-nāma yuktaṃ % tasyaiva yac-caraṇa-śaucam aśeṣa-tīrtham // BhP_10.69.015* //
sampūjya deva-ṛṣi-varyam ṛṣiḥ purāṇo $ nārāyaṇo nara-sakho vidhinoditena &
sampūjya deva-ṛṣi-varyam ṛṣiḥ purāṇo $ nārāyaṇo nara-sakho vidhinoditena &
vāṇyābhibhāṣya mitayāmṛta-miṣṭayā taṃ % prāha prabho bhagavate karavāma he kim // BhP_10.69.016*
0 śrī-nārada uvāca
naivādbhutaṃ tvayi vibho 'khila-loka-nāthe $ maitrī janeṣu sakaleṣu damaḥ khalānām &
naivādbhutaṃ tvayi vibho 'khila-loka-nāthe $ maitrī janeṣu sakaleṣu damaḥ khalānām &
niḥśreyasāya hi jagat-sthiti-rakṣaṇābhyāṃ % svairāvatāra urugāya vidāma suṣṭhu // BhP_10.69.017* //
dṛṣṭaṃ tavāṅghri-yugalaṃ janatāpavargaṃ $ brahmādibhir hṛdi vicintyam agādha-bodhaiḥ &
dṛṣṭaṃ tavāṅghri-yugalaṃ janatāpavargaṃ $ brahmādibhir hṛdi vicintyam agādha-bodhaiḥ &
saṃsāra-kūpa-patitottaraṇāvalambaṃ % dhyāyaṃś carāmy anugṛhāṇa yathā smṛtiḥ syāt // BhP_10.69.018* //
tato 'nyad āviśad gehaṃ kṛṣṇa-patnyāḥ sa nāradaḥ /
yogeśvareśvarasyāṅga yoga-māyā-vivitsayā
dīvyantam akṣais tatrāpi priyayā coddhavena ca /
pūjitaḥ parayā bhaktyā pratyutthānāsanādibhiḥ
pṛṣṭaś cāviduṣevāsau kadāyāto bhavān iti /
kriyate kiṃ nu pūrṇānām apūrṇair asmad-ādibhiḥ
athāpi brūhi no brahman janmaitac chobhanaṃ kuru /
sa tu vismita utthāya tūṣṇīm anyad agād gṛham
tatrāpy acaṣṭa govindaṃ lālayantaṃ sutān śiśūn /
tato 'nyasmin gṛhe 'paśyan majjanāya kṛtodyamam
juhvantaṃ ca vitānāgnīn yajantaṃ pañcabhir makhaiḥ /
bhojayantaṃ dvijān kvāpi bhuñjānam avaśeṣitam
kvāpi sandhyām upāsīnaṃ japantaṃ brahma vāg-yatam /
ekatra cāsi-carmābhyāṃ carantam asi-vartmasu
aśvair gajai rathaiḥ kvāpi vicarantaṃ gadāgrajam /
kvacic chayānaṃ paryaṅke stūyamānaṃ ca vandibhiḥ
mantrayantaṃ ca kasmiṃścin mantribhiś coddhavādibhiḥ /
jala-krīḍā-rataṃ kvāpi vāramukhyābalāvṛtam
kutracid dvija-mukhyebhyo dadataṃ gāḥ sv-alaṅkṛtāḥ /
itihāsa-purāṇāni śṛṇvantaṃ maṅgalāni ca
hasantaṃ hāsa-kathayā kadācit priyayā gṛhe /
kvāpi dharmaṃ sevamānam artha-kāmau ca kutracit
dhyāyantam ekam āsīnaṃ puruṣaṃ prakṛteḥ param /
śuśrūṣantaṃ gurūn kvāpi kāmair bhogaiḥ saparyayā
kurvantaṃ vigrahaṃ kaiścit sandhiṃ cānyatra keśavam /
kutrāpi saha rāmeṇa cintayantaṃ satāṃ śivam
putrāṇāṃ duhitṝṇāṃ ca kāle vidhy-upayāpanam /
dārair varais tat-sadṛśaiḥ kalpayantaṃ vibhūtibhiḥ
prasthāpanopanayanair apatyānāṃ mahotsavān /
vīkṣya yogeśvareśasya yeṣāṃ lokā visismire
yajantaṃ sakalān devān kvāpi kratubhir ūrjitaiḥ /
pūrtayantaṃ kvacid dharmaṃ kūrpārāma-maṭhādibhiḥ
carantaṃ mṛgayāṃ kvāpi hayam āruhya saindhavam /
ghnantaṃ tatra paśūn medhyān parītaṃ yadu-puṅgavaiḥ
avyakta-lingaṃ prakṛtiṣv antaḥ-pura-gṛhādiṣu /
kvacic carantaṃ yogeśaṃ tat-tad-bhāva-bubhutsayā
athovāca hṛṣīkeśaṃ nāradaḥ prahasann iva /
yoga-māyodayaṃ vīkṣya mānuṣīm īyuṣo gatim
vidāma yoga-māyās te durdarśā api māyinām /
yogeśvarātman nirbhātā bhavat-pāda-niṣevayā
anujānīhi māṃ deva lokāṃs te yaśasāplutān /
paryaṭāmi tavodgāyan līlā bhuvana-pāvanīḥ
BhP_10.69.040/0 śrī-bhagavān uvāca
brahman dhannasya vaktāhaṃ kartā tad-anumoditā /
tac chikṣayan lokam imam āsthitaḥ putra mā khidaḥ
BhP_10.69.041/0 śrī-śuka uvāca
ity ācarantaṃ sad-dharmān pāvanān gṛha-medhinām /
tam eva sarva-geheṣu santam ekaṃ dadarśa ha
kṛṣṇasyānanta-vīryasya yoga-māyā-mahodayam /
muhur dṛṣṭvā ṛṣir abhūd vismito jāta-kautukaḥ
ity artha-kāma-dharmeṣu kṛṣṇena śraddhitātmanā /
samyak sabhājitaḥ prītas tam evānusmaran yayau
evaṃ manuṣya-padavīm anuvartamāno nārāyaṇo 'khila-bhavāya gṛhīta-śaktiḥ /
reme 'ṇga ṣoḍaśa-sahasra-varāṅganānāṃ sa-vrīḍa-sauhṛda-nirīkṣaṇa-hāsa-juṣṭaḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0