Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavata Purana · Chapter 10.61

10.61.001

BhP_10.61.001/0 śrī-śuka uvāca
ekaikaśas tāḥ kṛṣṇasya putrān daśa-daśābaāḥ /
ajījanann anavamān pituḥ sarvātma-sampadā

10.61.002

gṛhād anapagaṃ vīkṣya rāja-putryo 'cyutaṃ sthitam /
preṣṭhaṃ nyamaṃsata svaṃ svaṃ na tat-tattva-vidaḥ striyaḥ

10.61.007

cārv-abja-kośa-vadanāyata-bāhu-netra- $ sa-prema-hāsa-rasa-vīkṣita-valgu-jalpaiḥ &
sammohitā bhagavato na mano vijetuṃ % svair vibhramaiḥ samaśakan vanitā vibhūmnaḥ // BhP_10.61.003* //
smāyāvaloka-lava-darśita-bhāva-hāri $ bhrū-maṇḍala-prahita-saurata-mantra-śauṇḍaiḥ &
smāyāvaloka-lava-darśita-bhāva-hāri $ bhrū-maṇḍala-prahita-saurata-mantra-śauṇḍaiḥ &
patnyas tu śoḍaśa-sahasram anaṅga-bāṇair % yasyendriyaṃ vimathitum karaṇair na śekuḥ // BhP_10.61.004* //
itthaṃ ramā-patim avāpya patiṃ striyas tā $ brahmādayo 'pi na viduḥ padavīṃ yadīyām &
itthaṃ ramā-patim avāpya patiṃ striyas tā $ brahmādayo 'pi na viduḥ padavīṃ yadīyām &
bhejur mudāviratam edhitayānurāga- % hāsāvaloka-nava-saṅgama-lālasādyam // BhP_10.61.005* //
pratyudgamāsana-varārhaṇa-pāda-śauca- $ tāmbūla-viśramaṇa-vījana-gandha-mālyaiḥ &
pratyudgamāsana-varārhaṇa-pāda-śauca- $ tāmbūla-viśramaṇa-vījana-gandha-mālyaiḥ &
keśa-prasāra-śayana-snapanopahāryaiḥ % dāsī-śatā api vibhor vidadhuḥ sma dāsyam // BhP_10.61.006* //
tāsāṃ yā daśa-putrāṇāṃ kṛṣṇa-strīṇāṃ puroditāḥ /
aṣṭau mahiṣyas tat-putrān pradyumnādīn gṛṇāmi te

10.61.008

cārudeṣṇaḥ sudeṣṇaś ca cārudehaś ca vīryavān /
sucāruś cāruguptaś ca bhadracārus tathāparaḥ

10.61.009

cārucandro vicāruś ca cāruś ca daśamo hareḥ /
pradyumna-pramukhā jātā rukmiṇyāṃ nāvamāḥ pituḥ

10.61.010

bhānuḥ subhānuḥ svarbhānuḥ prabhānur bhānumāṃs tathā /
candrabhānur bṛhadbhānur atibhānus tathāṣṭamaḥ

10.61.011

śrībhānuḥ pratibhānuś ca satyabhāmātmajā daśa /
sāmbaḥ sumitraḥ purujic chatajic ca sahasrajit

10.61.012

viyayaś citraketuś ca vasumān draviḍaḥ kratuḥ /
jāmbavatyāḥ sutā hy ete sāmbādyāḥ pitṛ-sammatāḥ

10.61.013

vīraś candro 'śvasenaś ca citragur vegavān vṛṣaḥ /
āmaḥ śaṅkur vasuḥ śrīmān kuntir nāgnajiteḥ sutāḥ

10.61.014

śrutaḥ kavir vṛṣo vīraḥ subāhur bhadra ekalaḥ /
śāntir darśaḥ pūrṇamāsaḥ kālindyāḥ somako 'varaḥ

10.61.015

praghoṣo gātravān siṃho balaḥ prabala ūrdhagaḥ /
mādryāḥ putrā mahāśaktiḥ saha ojo 'parājitaḥ

10.61.016

vṛko harṣo 'nilo gṛdhro vardhanonnāda eva ca /
mahāṃsaḥ pāvano vahnir mitravindātmajāḥ kṣudhiḥ

10.61.017

saṅgrāmajid bṛhatsenaḥ śūraḥ praharaṇo 'rijit /
jayaḥ subhadro bhadrāyā vāma āyuś ca satyakaḥ

10.61.018

dīptimāṃs tāmrataptādyā rohiṇyās tanayā hareḥ /
pradyamnāc cāniruddho 'bhūd rukmavatyāṃ mahā-balaḥ /
putryāṃ tu rukmiṇo rājan nāmnā bhojakaṭe pure

10.61.019

eteṣāṃ putra-pautrāś ca babhūvuḥ koṭiśo nṛpa /
mātaraḥ kṛṣṇa-jātīnāṃ sahasrāṇi ca ṣoḍaśa

10.61.020

BhP_10.61.020/0 śrī-rājovāca
kathaṃ rukmy arī-putrāya prādād duhitaraṃ yudhi /
kṛṣṇena paribhūtas taṃ hantuṃ randhraṃ pratīkṣate /
etad ākhyāhi me vidvan dviṣor vaivāhikaṃ mithaḥ

10.61.021

anāgatam atītaṃ ca vartamānam atīndriyam /
viprakṛṣṭaṃ vyavahitaṃ samyak paśyanti yoginaḥ

10.61.022

BhP_10.61.022/0 śrī-śuka uvāca
vṛtaḥ svayaṃ-vare sākṣād anaṇgo 'ṇga-yutas tayā /
rājñaḥ sametān nirjitya jahāraika-ratho yudhi

10.61.023

yady apy anusmaran vairaṃ rukmī kṛṣṇāvamānitaḥ /
vyatarad bhāgineyāya sutāṃ kurvan svasuḥ priyam

10.61.024

rukmiṇyās tanayāṃ rājan kṛtavarma-suto balī /
upayeme viśālākṣīṃ kanyāṃ cārumatīṃ kila

10.61.025

dauhitrāyāniruddhāya pautrīṃ rukmy ādadād dhareḥ /
rocanāṃ baddha-vairo 'pi svasuḥ priya-cikīrṣayā /
jānann adharmaṃ tad yaunaṃ sneha-pāśānubandhanaḥ

10.61.026

tasminn abhyudaye rājan rukmiṇī rāma-keśavau /
puraṃ bhojakaṭaṃ jagmuḥ sāmba-pradyumnakādayaḥ

10.61.027

tasmin nivṛtta udvāhe kāliṅga-pramukhā nṛpāḥ /
dṛptās te rukmiṇaṃ procur balam akṣair vinirjaya

10.61.028

anakṣa-jño hy ayaṃ rājann api tad-vyasanaṃ mahat /
ity ukto balam āhūya tenākṣair rukmy adīvyata

10.61.029

śataṃ sahasram ayutaṃ rāmas tatrādade paṇam /
taṃ tu rukmy ajayat tatra kāliṅgaḥ prāhasad balam /
dantān sandarśayann uccair nāmṛṣyat tad dhalāyudhaḥ

10.61.030

tato lakṣaṃ rukmy agṛhṇād glahaṃ tatrājayad balaḥ /
jitavān aham ity āha rukmī kaitavam āśritaḥ

10.61.031

manyunā kṣubhitaḥ śrīmān samudra iva parvaṇi /
jātyāruṇākṣo 'ti-ruṣā nyarbudaṃ glaham ādade

10.61.032

taṃ cāpi jitavān rāmo dharmeṇa chalam āśritaḥ /
rukmī jitaṃ mayātreme vadantu prāśnikā iti

10.61.033

tadābravīn nabho-vāṇī balenaiva jito glahaḥ /
dharmato vacanenaiva rukmī vadati vai mṛṣā

10.61.034

tām anādṛtya vaidarbho duṣṭa-rājanya-coditaḥ /
saṅkarṣaṇaṃ parihasan babhāṣe kāla-coditaḥ

10.61.035

naivākṣa-kovidā yūyaṃ gopālā vana-gocarāḥ /
akṣair dīvyanti rājāno bāṇaiś ca na bhavādṛśāḥ

10.61.036

rukmiṇaivam adhikṣipto rājabhiś copahāsitaḥ /
kruddhaḥ parigham udyamya jaghne taṃ nṛmṇa-saṃsadi

10.61.037

kaliṅga-rājaṃ tarasā gṛhītvā daśame pade /
dantān apātayat kruddho yo 'hasad vivṛtair dvijaiḥ

10.61.038

anye nirbhinna-bāhūru- śiraso rudhirokṣitāḥ /
rājāno dudravar bhītā balena paṅghārditāḥ

10.61.039

nihate rukmiṇi śyāle nābravīt sādhv asādhu vā /
rakmiṇī-balayo rājan sneha-bhaṅga-bhayād dhariḥ

10.61.040

tato 'niruddhaṃ saha sūryayā varaṃ rathaṃ samāropya yayuḥ kuśasthalīm /
rāmādayo bhojakaṭād daśārhāḥ siddhākhilārthā madhusūdanāśrayāḥ

Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc