Bhagavata Purana · Chapter 10.61
BhP_10.61.001/0 śrī-śuka uvāca
ekaikaśas tāḥ kṛṣṇasya putrān daśa-daśābaāḥ /
ajījanann anavamān pituḥ sarvātma-sampadā
gṛhād anapagaṃ vīkṣya rāja-putryo 'cyutaṃ sthitam /
preṣṭhaṃ nyamaṃsata svaṃ svaṃ na tat-tattva-vidaḥ striyaḥ
cārv-abja-kośa-vadanāyata-bāhu-netra- $ sa-prema-hāsa-rasa-vīkṣita-valgu-jalpaiḥ &
sammohitā bhagavato na mano vijetuṃ % svair vibhramaiḥ samaśakan vanitā vibhūmnaḥ // BhP_10.61.003* //
smāyāvaloka-lava-darśita-bhāva-hāri $ bhrū-maṇḍala-prahita-saurata-mantra-śauṇḍaiḥ &
smāyāvaloka-lava-darśita-bhāva-hāri $ bhrū-maṇḍala-prahita-saurata-mantra-śauṇḍaiḥ &
patnyas tu śoḍaśa-sahasram anaṅga-bāṇair % yasyendriyaṃ vimathitum karaṇair na śekuḥ // BhP_10.61.004* //
itthaṃ ramā-patim avāpya patiṃ striyas tā $ brahmādayo 'pi na viduḥ padavīṃ yadīyām &
itthaṃ ramā-patim avāpya patiṃ striyas tā $ brahmādayo 'pi na viduḥ padavīṃ yadīyām &
bhejur mudāviratam edhitayānurāga- % hāsāvaloka-nava-saṅgama-lālasādyam // BhP_10.61.005* //
pratyudgamāsana-varārhaṇa-pāda-śauca- $ tāmbūla-viśramaṇa-vījana-gandha-mālyaiḥ &
pratyudgamāsana-varārhaṇa-pāda-śauca- $ tāmbūla-viśramaṇa-vījana-gandha-mālyaiḥ &
keśa-prasāra-śayana-snapanopahāryaiḥ % dāsī-śatā api vibhor vidadhuḥ sma dāsyam // BhP_10.61.006* //
tāsāṃ yā daśa-putrāṇāṃ kṛṣṇa-strīṇāṃ puroditāḥ /
aṣṭau mahiṣyas tat-putrān pradyumnādīn gṛṇāmi te
cārudeṣṇaḥ sudeṣṇaś ca cārudehaś ca vīryavān /
sucāruś cāruguptaś ca bhadracārus tathāparaḥ
cārucandro vicāruś ca cāruś ca daśamo hareḥ /
pradyumna-pramukhā jātā rukmiṇyāṃ nāvamāḥ pituḥ
bhānuḥ subhānuḥ svarbhānuḥ prabhānur bhānumāṃs tathā /
candrabhānur bṛhadbhānur atibhānus tathāṣṭamaḥ
śrībhānuḥ pratibhānuś ca satyabhāmātmajā daśa /
sāmbaḥ sumitraḥ purujic chatajic ca sahasrajit
viyayaś citraketuś ca vasumān draviḍaḥ kratuḥ /
jāmbavatyāḥ sutā hy ete sāmbādyāḥ pitṛ-sammatāḥ
vīraś candro 'śvasenaś ca citragur vegavān vṛṣaḥ /
āmaḥ śaṅkur vasuḥ śrīmān kuntir nāgnajiteḥ sutāḥ
śrutaḥ kavir vṛṣo vīraḥ subāhur bhadra ekalaḥ /
śāntir darśaḥ pūrṇamāsaḥ kālindyāḥ somako 'varaḥ
praghoṣo gātravān siṃho balaḥ prabala ūrdhagaḥ /
mādryāḥ putrā mahāśaktiḥ saha ojo 'parājitaḥ
vṛko harṣo 'nilo gṛdhro vardhanonnāda eva ca /
mahāṃsaḥ pāvano vahnir mitravindātmajāḥ kṣudhiḥ
saṅgrāmajid bṛhatsenaḥ śūraḥ praharaṇo 'rijit /
jayaḥ subhadro bhadrāyā vāma āyuś ca satyakaḥ
dīptimāṃs tāmrataptādyā rohiṇyās tanayā hareḥ /
pradyamnāc cāniruddho 'bhūd rukmavatyāṃ mahā-balaḥ /
putryāṃ tu rukmiṇo rājan nāmnā bhojakaṭe pure
eteṣāṃ putra-pautrāś ca babhūvuḥ koṭiśo nṛpa /
mātaraḥ kṛṣṇa-jātīnāṃ sahasrāṇi ca ṣoḍaśa
BhP_10.61.020/0 śrī-rājovāca
kathaṃ rukmy arī-putrāya prādād duhitaraṃ yudhi /
kṛṣṇena paribhūtas taṃ hantuṃ randhraṃ pratīkṣate /
etad ākhyāhi me vidvan dviṣor vaivāhikaṃ mithaḥ
anāgatam atītaṃ ca vartamānam atīndriyam /
viprakṛṣṭaṃ vyavahitaṃ samyak paśyanti yoginaḥ
BhP_10.61.022/0 śrī-śuka uvāca
vṛtaḥ svayaṃ-vare sākṣād anaṇgo 'ṇga-yutas tayā /
rājñaḥ sametān nirjitya jahāraika-ratho yudhi
yady apy anusmaran vairaṃ rukmī kṛṣṇāvamānitaḥ /
vyatarad bhāgineyāya sutāṃ kurvan svasuḥ priyam
rukmiṇyās tanayāṃ rājan kṛtavarma-suto balī /
upayeme viśālākṣīṃ kanyāṃ cārumatīṃ kila
dauhitrāyāniruddhāya pautrīṃ rukmy ādadād dhareḥ /
rocanāṃ baddha-vairo 'pi svasuḥ priya-cikīrṣayā /
jānann adharmaṃ tad yaunaṃ sneha-pāśānubandhanaḥ
tasminn abhyudaye rājan rukmiṇī rāma-keśavau /
puraṃ bhojakaṭaṃ jagmuḥ sāmba-pradyumnakādayaḥ
tasmin nivṛtta udvāhe kāliṅga-pramukhā nṛpāḥ /
dṛptās te rukmiṇaṃ procur balam akṣair vinirjaya
anakṣa-jño hy ayaṃ rājann api tad-vyasanaṃ mahat /
ity ukto balam āhūya tenākṣair rukmy adīvyata
śataṃ sahasram ayutaṃ rāmas tatrādade paṇam /
taṃ tu rukmy ajayat tatra kāliṅgaḥ prāhasad balam /
dantān sandarśayann uccair nāmṛṣyat tad dhalāyudhaḥ
tato lakṣaṃ rukmy agṛhṇād glahaṃ tatrājayad balaḥ /
jitavān aham ity āha rukmī kaitavam āśritaḥ
manyunā kṣubhitaḥ śrīmān samudra iva parvaṇi /
jātyāruṇākṣo 'ti-ruṣā nyarbudaṃ glaham ādade
taṃ cāpi jitavān rāmo dharmeṇa chalam āśritaḥ /
rukmī jitaṃ mayātreme vadantu prāśnikā iti
tadābravīn nabho-vāṇī balenaiva jito glahaḥ /
dharmato vacanenaiva rukmī vadati vai mṛṣā
tām anādṛtya vaidarbho duṣṭa-rājanya-coditaḥ /
saṅkarṣaṇaṃ parihasan babhāṣe kāla-coditaḥ
naivākṣa-kovidā yūyaṃ gopālā vana-gocarāḥ /
akṣair dīvyanti rājāno bāṇaiś ca na bhavādṛśāḥ
rukmiṇaivam adhikṣipto rājabhiś copahāsitaḥ /
kruddhaḥ parigham udyamya jaghne taṃ nṛmṇa-saṃsadi
kaliṅga-rājaṃ tarasā gṛhītvā daśame pade /
dantān apātayat kruddho yo 'hasad vivṛtair dvijaiḥ
anye nirbhinna-bāhūru- śiraso rudhirokṣitāḥ /
rājāno dudravar bhītā balena paṅghārditāḥ
nihate rukmiṇi śyāle nābravīt sādhv asādhu vā /
rakmiṇī-balayo rājan sneha-bhaṅga-bhayād dhariḥ
tato 'niruddhaṃ saha sūryayā varaṃ rathaṃ samāropya yayuḥ kuśasthalīm /
rāmādayo bhojakaṭād daśārhāḥ siddhākhilārthā madhusūdanāśrayāḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0