Bhagavata Purana · Chapter 10.60

itthaṃ ramā-patim avāpya patiṃ striyas tā $ brahmādayo 'pi na viduḥ padavīṃ yadīyām &
bhejur mudāviratam edhitayānurāga % hāsāvaloka-nava-saṅgama-jalpa-lajjāḥ // BhP_10.59.044* //
pratyudgamāsana-varārhaṇa-pada-śauca- $ tāmbūla-viśramaṇa-vījana-gandha-mālyaiḥ &
pratyudgamāsana-varārhaṇa-pada-śauca- $ tāmbūla-viśramaṇa-vījana-gandha-mālyaiḥ &
keśa-prasāra-śayana-snapanopahāryaiḥ % dāsī-śatā api vibhor vidadhuḥ sma dāsyam // BhP_10.59.045*
0 śrī-bādarāyaṇir uvāca
karhicit sukham āsīnaṃ sva-talpa-sthaṃ jagad-gurum /
patiṃ paryacarad bhaiṣmī vyajanena sakhī-janaiḥ

yas tv etal līlayā viśvaṃ sṛjaty atty avatīśvaraḥ /
sa hi jātaḥ sva-setūnāṃ gopīthāya yaduṣv ajaḥ

tasmin antar-gṛhe bhrājan- muktā-dāma-vilambinā /
virājite vitānena dīpair maṇi-mayair api

mallikā-dāmabhiḥ puṣpair dvirepha-kula-nādite /
jāla-randhra-praviṣṭaiś ca gobhiś candramaso 'malaiḥ

pārijāta-vanāmoda- vāyunodyāna-śālinā /
dhūpair aguru-jai rājan jāla-randhra-vinirgataiḥ

payaḥ-phena-nibhe śubhre paryaṅke kaśipūttame /
upatasthe sukhāsīnaṃ jagatām īśvaraṃ patim

vāla-vyajanam ādāya ratna-daṇḍaṃ sakhī-karāt /
tena vījayatī devī upāsāṃ cakra īśvaram

sopācyutaṃ kvaṇayatī maṇi-nūpurābhyāṃ $ reje 'ṅgulīya-valaya-vyajanāgra-hastā &
vastrānta-gūḍha-kuca-kuṅkuma-śoṇa-hāra- % bhāsā nitamba-dhṛtayā ca parārdhya-kāñcyā // BhP_10.60.008* //
tāṃ rūpiṇīṃ śrīyam ananya-gatiṃ nirīkṣya $ yā līlayā dhṛta-tanor anurūpa-rūpā &
tāṃ rūpiṇīṃ śrīyam ananya-gatiṃ nirīkṣya $ yā līlayā dhṛta-tanor anurūpa-rūpā &
prītaḥ smayann alaka-kuṇḍala-niṣka-kaṇṭha- % vaktrollasat-smita-sudhāṃ harir ābabhāṣe // BhP_10.60.009*
0 śrī-bhagavān uvāca
rāja-putrīpsitā bhūpair loka-pāla-vibhūtibhiḥ /
mahānubhāvaiḥ śrīmadbhī rūpaudārya-balorjitaiḥ

tān prāptān arthino hitvā caidyādīn smara-durmadān /
dattā bhrātrā sva-pitrā ca kasmān no vavṛṣe 'samān

rājabhyo bibhyataḥ su-bhru samudraṃ śaraṇaṃ gatān /
balavadbhiḥ kṛta-dveṣān prāyas tyakta-nṛpāsanān

aspaṣṭa-vartmanām puṃsām aloka-patham īyuṣām /
āsthitāḥ padavīṃ su-bhru prāyaḥ sīdanti yoṣitaḥ

niṣkiñcanā vayaṃ śaśvan niṣkiñcana-jana-priyāḥ /
tasmā tprāyeṇa na hy āḍhyā māṃ bhajanti su-madhyame

yayor ātma-samaṃ vittaṃ janmaiśvaryākṛtir bhavaḥ /
tayor vivāho maitrī ca nottamādhamayoḥ kvacit

vaidarbhy etad avijñāya tvayādīrgha-samīkṣayā /
vṛtā vayaṃ guṇair hīnā bhikṣubhiḥ ślāghitā mudhā

athātmano 'nurūpaṃ vai bhajasva kṣatriyarṣabham /
yena tvam āśiṣaḥ satyā ihāmutra ca lapsyase

caidya-śālva-jarāsandha dantavakrādayo nṛpāḥ /
mama dviṣanti vāmoru rukmī cāpi tavāgrajaḥ

teṣāṃ vīrya-madāndhānāṃ dṛptānāṃ smaya-nuttaye /
ānitāsi mayā bhadre tejopaharatāsatām

udāsīnā vayaṃ nūnaṃ na stry-apatyārtha-kāmukāḥ /
ātma-labdhyāsmahe pūrṇā gehayor jyotir-akriyāḥ

BhP_10.60.021/0 śrī-śuka uvāca
etāvad uktvā bhagavān ātmānaṃ vallabhām iva /
manyamānām aviśleṣāt tad-darpa-ghna upāramat

iti trilokeśa-pates tadātmanaḥ priyasya devy aśruta-pūrvam apriyam /
āśrutya bhītā hṛdi jāta-vepathuś cintāṃ durantāṃ rudatī jagāma ha

padā su-jātena nakhāruṇa-śrīyā bhuvaṃ likhanty aśrubhir añjanāsitaiḥ /
āsiñcatī kuṅkuma-rūṣitau stanau tasthāv adho-mukhy ati-duḥkha-ruddha-vāk

tasyāḥ su-duḥkha-bhaya-śoka-vinaṣṭa-buddher $ hastāc chlathad-valayato vyajanaṃ papāta &
dehaś ca viklava-dhiyaḥ sahasaiva muhyan % rambheva vāyu-vihato pravikīrya keśān // BhP_10.60.024* //
tad dṛṣṭvā bhagavān kṛṣṇaḥ priyāyāḥ prema-bandhanam /
hāsya-prauḍhim ajānantyāḥ karuṇaḥ so 'nvakampata

paryaṅkād avaruhyāśu tām utthāpya catur-bhujaḥ /
keśān samuhya tad-vaktraṃ prāmṛjat padma-pāṇinā

pramṛjyāśru-kale netre stanau copahatau śucā /
āśliṣya bāhunā rājan ananya-viṣayāṃ satīm

sāntvayām āsa sāntva-jñaḥ kṛpayā kṛpaṇāṃ prabhuḥ /
hāsya-prauḍhi-bhramac-cittām atad-arhāṃ satāṃ gatiḥ

BhP_10.60.029/0 śrī-bhagavān uvāca
mā mā vaidarbhy asūyethā jāne tvāṃ mat-parāyaṇām /
tvad-vacaḥ śrotu-kāmena kṣvelyācaritam aṅgane

mukhaṃ ca prema-saṃrambha- sphuritādharam īkṣitum /
kaṭā-kṣepāruṇāpāṅgaṃ sundara-bhru-kuṭī-taṭam

ayaṃ hi paramo lābho gṛheṣu gṛha-medhinām /
yan narmair īyate yāmaḥ priyayā bhīru bhāmini

BhP_10.60.032/0 śrī-śuka uvāca
saivaṃ bhagavatā rājan vaidarbhī parisāntvitā /
jñātvā tat-parihāsoktiṃ priya-tyāga-bhayaṃ jahau

babhāṣa ṛṣabhaṃ puṃsāṃ vīkṣantī bhagavan-mukham /
sa-vrīḍa-hāsa-rucira- snigdhāpāṅgena bhārata

BhP_10.60.034/0 śrī-rukmiṇy uvāca
nanv evam etad aravinda-vilocanāha yad vai bhavān bhagavato 'sadṛśī vibhūmnaḥ /
kva sve mahimny abhirato bhagavāṃs try-adhīśaḥ kvāhaṃ guṇa-prakṛtir ajña-gṛhīta-pādā

satyaṃ bhayād iva guṇebhya urukramāntaḥ $ śete samudra upalambhana-mātra ātmā &
nityaṃ kad-indriya-gaṇaiḥ kṛta-vigrahas tvaṃ % tvat-sevakair nṛpa-padaṃ vidhutaṃ tamo 'ndham // BhP_10.60.035* //
tvat-pāda-padma-makaranda-juṣāṃ munīnāṃ $ vartmāsphuṭaṃ nr-paśubhir nanu durvibhāvyam &
tvat-pāda-padma-makaranda-juṣāṃ munīnāṃ $ vartmāsphuṭaṃ nr-paśubhir nanu durvibhāvyam &
yasmād alaukikam ivehitam īśvarasya % bhūmaṃs tavehitam atho anu ye bhavantam // BhP_10.60.036* //
niṣkiñcano nanu bhavān na yato 'sti kiñcid $ yasmai baliṃ bali-bhujo 'pi haranty ajādyāḥ &
niṣkiñcano nanu bhavān na yato 'sti kiñcid $ yasmai baliṃ bali-bhujo 'pi haranty ajādyāḥ &
na tvā vidanty asu-tṛpo 'ntakam āḍhyatāndhāḥ % preṣṭho bhavān bali-bhujām api te 'pi tubhyam // BhP_10.60.037* //
tvaṃ vai samasta-puruṣārtha-mayaḥ phalātmā $ yad-vāñchayā su-matayo visṛjanti kṛtsnam &
tvaṃ vai samasta-puruṣārtha-mayaḥ phalātmā $ yad-vāñchayā su-matayo visṛjanti kṛtsnam &
teṣāṃ vibho samucito bhavataḥ samājaḥ % puṃsaḥ striyāś ca ratayoḥ sukha-duḥkhinor na // BhP_10.60.038* //
tvaṃ nyasta-daṇḍa-munibhir gaditānubhāva $ ātmātma-daś ca jagatām iti me vṛto 'si &
tvaṃ nyasta-daṇḍa-munibhir gaditānubhāva $ ātmātma-daś ca jagatām iti me vṛto 'si &
hitvā bhavad-bhruva udīrita-kāla-vega- % dhvastāśiṣo 'bja-bhava-nāka-patīn kuto 'nye // BhP_10.60.039* //
jāḍyaṃ vacas tava gadāgraja yas tu bhūpān $ vidrāvya śārṅga-ninadena jahartha māṃ tvam &
jāḍyaṃ vacas tava gadāgraja yas tu bhūpān $ vidrāvya śārṅga-ninadena jahartha māṃ tvam &
siṃho yathā sva-balim īśa paśūn sva-bhāgaṃ % tebhyo bhayād yad udadhiṃ śaraṇaṃ prapannaḥ // BhP_10.60.040* //
yad-vāñchayā nṛpa-śikhāmaṇayo 'nga-vainya- $ jāyanta-nāhuṣa-gayādaya aikya-patyam &
yad-vāñchayā nṛpa-śikhāmaṇayo 'nga-vainya- $ jāyanta-nāhuṣa-gayādaya aikya-patyam &
rājyaṃ visṛjya viviśur vanam ambujākṣa % sīdanti te 'nupadavīṃ ta ihāsthitāḥ kim // BhP_10.60.041* //
kānyaṃ śrayeta tava pāda-saroja-gandham $ āghrāya san-mukharitaṃ janatāpavargam &
kānyaṃ śrayeta tava pāda-saroja-gandham $ āghrāya san-mukharitaṃ janatāpavargam &
lakṣmy-ālayaṃ tv avigaṇayya guṇālayasya % martyā sadoru-bhayam artha-viviita-dṛṣṭiḥ // BhP_10.60.042* //
taṃ tvānurūpam abhajaṃ jagatām adhīśam $ ātmānam atra ca paratra ca kāma-pūram &
taṃ tvānurūpam abhajaṃ jagatām adhīśam $ ātmānam atra ca paratra ca kāma-pūram &
syān me tavāṅghrir araṇaṃ sṛtibhir bhramantyā % yo vai bhajantam upayāty anṛtāpavargaḥ // BhP_10.60.043* //
tasyāḥ syur acyuta nṛpā bhavatopadiṣṭāḥ $ strīṇāṃ gṛheṣu khara-go-śva-viḍāla-bhṛtyāḥ &
tasyāḥ syur acyuta nṛpā bhavatopadiṣṭāḥ $ strīṇāṃ gṛheṣu khara-go-śva-viḍāla-bhṛtyāḥ &
yat-karṇa-mūlam an-karṣaṇa nopayāyād % yuṣmat-kathā mṛḍa-viriñca-sabhāsu gītā // BhP_10.60.044* //
tvak-śmaśru-roma-nakha-keśa-pinaddham antar $ māṃsāsthi-rakta-kṛmi-viṭ-kapha-pitta-vātam &
tvak-śmaśru-roma-nakha-keśa-pinaddham antar $ māṃsāsthi-rakta-kṛmi-viṭ-kapha-pitta-vātam &
jīvac-chavaṃ bhajati kānta-matir vimūḍhā % yā te padābja-makarandam ajighratī strī // BhP_10.60.045* //
astv ambujākṣa mama te caraṇānurāga $ ātman ratasya mayi cānatirikta-dṛṣṭeḥ &
astv ambujākṣa mama te caraṇānurāga $ ātman ratasya mayi cānatirikta-dṛṣṭeḥ &
yarhy asya vṛddhaya upātta-rajo-'ti-mātro % mām īkṣase tad u ha naḥ paramānukampā // BhP_10.60.046* //
naivālīkam ahaṃ manye vacas te madhusūdana /
ambāyā eva hi prāyaḥ kanyāyāḥ syād ratiḥ kvacit

vyūḍhāyāś cāpi puṃścalyā mano 'bhyeti navaṃ navam /
budho 'satīṃ na bibhṛyāt tāṃ bibhrad ubhaya-cyutaḥ

BhP_10.60.049/0 śrī-bhagavān uvāca
sādhvy etac-chrotu-kāmais tvaṃ rāja-putrī pralambhitā /
mayoditaṃ yad anvāttha sarvaṃ tat satyam eva hi

yān yān kāmayase kāmān mayy akāmāya bhāmini /
santi hy ekānta-bhaktāyās tava kalyāṇi nityada

upalabdhaṃ pati-prema pāti-vratyaṃ ca te 'naghe /
yad vākyaiś cālyamānāyā na dhīr mayy apakarṣitā

ye māṃ bhajanti dāmpatye tapasā vrata-caryayā /
kāmātmāno 'pavargeśaṃ mohitā mama māyayā

māṃ prāpya māniny apavarga-sampadaṃ $ vāñchanti ye sampada eva tat-patim &
te manda-bhāgā niraye 'pi ye nṛṇāṃ % mātrātmakatvāt nirayaḥ su-saṅgamaḥ // BhP_10.60.053* //
diṣṭyā gṛheśvary asakṛn mayi tvayā kṛtānuvṛttir bhava-mocanī khalaiḥ /
su-duṣkarāsau sutarāṃ durāśiṣo hy asuṃ-bharāyā nikṛtiṃ juṣaḥ striyāḥ

na tvādṛśīm praṇayinīṃ gṛhiṇīṃ gṛheṣu $ paśyāmi mānini yayā sva-vivāha-kāle &
prāptān nṛpān na vigaṇayya raho-haro me % prasthāpito dvija upaśruta-sat-kathasya // BhP_10.60.055* //
bhrātur virūpa-karaṇaṃ yudhi nirjitasya $ prodvāha-parvaṇi ca tad-vadham akṣa-goṣṭhyām &
bhrātur virūpa-karaṇaṃ yudhi nirjitasya $ prodvāha-parvaṇi ca tad-vadham akṣa-goṣṭhyām &
duḥkhaṃ samuttham asaho 'smad-ayoga-bhītyā % naivābravīḥ kim api tena vayaṃ jitās te // BhP_10.60.056* //
dūtas tvayātma-labhane su-vivikta-mantraḥ $ prasthāpito mayi cirāyati śūnyam etat &
dūtas tvayātma-labhane su-vivikta-mantraḥ $ prasthāpito mayi cirāyati śūnyam etat &
matvā jihāsa idaṃ aṅgam ananya-yogyaṃ % tiṣṭheta tat tvayi vayaṃ pratinandayāmaḥ // BhP_10.60.057*
0 śrī-śuka uvāca
evaṃ saurata-saṃlāpair bhagavān jagad-īśvaraḥ /
sva-rato ramayā reme nara-lokaṃ viḍambayan

tathānyāsām api vibhur gṛhesu gṛhavān iva /
āsthito gṛha-medhīyān dharmān loka-gurur hariḥ