Bhagavata Purana · Chapter 10.57
BhP_10.57.001/0 śrī-bādarāyaṇir uvāca
vijñātārtho 'pi govindo dagdhān ākarṇya pāṇḍavān /
kuntīṃ ca kulya-karaṇe saha-rāmo yayau kurūn
bhīṣmaṃ kṛpaṃ sa viduraṃ gāndhārīṃ droṇam eva ca /
tulya-duḥkhau ca saṅgamya hā kaṣṭam iti hocatuḥ
labdhvaitad antaraṃ rājan śatadhanvānam ūcatuḥ /
akrūra-kṛtavarmāṇau maniḥ kasmān na gṛhyate
yo 'smabhyaṃ sampratiśrutya kanyā-ratnaṃ vigarhya naḥ /
kṛṣṇāyādān na satrājit kasmād bhrātaram anviyāt
evaṃ bhinna-matis tābhyāṃ satrājitam asattamaḥ /
śayānam avadhīl lobhāt sa pāpaḥ kṣīṇa jīvitaḥ
strīṇāṃ vikrośamānānāṃ krandantīnām anātha-vat /
hatvā paśūn saunika-van maṇim ādāya jagmivān
satyabhāmā ca pitaraṃ hataṃ vīkṣya śucārpitā /
vyalapat tāta tāteti hā hatāsmīti muhyatī
taila-droṇyāṃ mṛtaṃ prāsya jagāma gajasāhvayam /
kṛṣṇāya viditārthāya taptācakhyau pitur vadham
tad ākarṇyeśvarau rājann anusṛtya nṛ-lokatām /
aho naḥ paramaṃ kaṣṭam ity asrākṣau vilepatuḥ
āgatya bhagavāṃs tasmāt sa-bhāryaḥ sāgrajaḥ puram /
śatadhanvānam ārebhe hantuṃ hartuṃ maṇiṃ tataḥ
so 'pi kṛtodyamaṃ jñātvā bhītaḥ prāṇa-parīpsayā /
sāhāyye kṛtavarmāṇam ayācata sa cābravīt
nāham īsvarayoḥ kuryāṃ helanaṃ rāma-kṛṣṇayoḥ /
ko nu kṣemāya kalpeta tayor vṛjinam ācaran
kaṃsaḥ sahānugo 'pīto yad-dveṣāt tyājitaḥ śriyā /
jarāsandhaḥ saptadaśa- saṃyugād viratho gataḥ
pratyākhyātaḥ sa cākrūraṃ pārṣṇi-grāham ayācata /
so 'py āha ko virudhyeta vidvān īśvarayor balam
ya idaṃ līlayā viśvaṃ sṛjaty avati hanti ca /
ceṣṭāṃ viśva-sṛjo yasya na vidur mohitājayā
yaḥ sapta-hāyanaḥ śailam utpāṭyaikena pāṇinā /
dadhāra līlayā bāla ucchilīndhram ivārbhakaḥ
namas tasmai bhagavate kṛṣṇāyādbhuta-karmaṇe /
anantāyādi-bhūtāya kūṭa-sthāyātmane namaḥ
pratyākhyātaḥ sa tenāpi śatadhanvā mahā-maṇim /
tasmin nyasyāśvam āruhya śata-yojana-gaṃ yayau
garuḍa-dhvajam āruhya rathaṃ rāma-janārdanau /
anvayātāṃ mahā-vegair aśvai rājan guru-druham
mithilāyām upavane visṛjya patitaṃ hayam /
padbhyām adhāvat santrastaḥ kṛṣṇo 'py anvadravad ruṣā
padāter bhagavāṃs tasya padātis tigma-neminā /
cakreṇa śira utkṛtya vāsasor vyacinon maṇim
alabdha-maṇir āgatya kṛṣṇa āhāgrajāntikam /
vṛthā hataḥ śatadhanur maṇis tatra na vidyate
tata āha balo nūnaṃ sa maṇiḥ śatadhanvanā /
kasmiṃścit puruṣe nyastas tam anveṣa puraṃ vraja
ahaṃ vaideham icchāmi draṣṭuṃ priyatamaṃ mama /
ity uktvā mithilāṃ rājan viveśa yada-nandanaḥ
taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya maithilaḥ prīta-mānasaḥ /
arhayāṃ āsa vidhi-vad arhaṇīyaṃ samarhaṇaiḥ
uvāsa tasyāṃ katicin mithilāyāṃ samā vibhuḥ /
mānitaḥ prīti-yuktena janakena mahātmanā /
tato 'śikṣad gadāṃ kāle dhārtarāṣṭraḥ suyodhanaḥ
keśavo dvārakām etya nidhanaṃ śatadhanvanaḥ /
aprāptiṃ ca maṇeḥ prāha priyāyāḥ priya-kṛd vibhuḥ
tataḥ sa kārayām āsa kriyā bandhor hatasya vai /
sākaṃ suhṛdbhir bhagavān yā yāḥ syuḥ sāmparāyikīḥ
akrūraḥ kṛtavarmā ca śrutvā śatadhanor vadham /
vyūṣatur bhaya-vitrastau dvārakāyāḥ prayojakau
akrūre proṣite 'riṣṭāny āsan vai dvārakaukasām /
śārīrā mānasās tāpā muhur daivika-bhautikāḥ
ity aṅgopadiśanty eke vismṛtya prāg udāhṛtam /
muni-vāsa-nivāse kiṃ ghaṭetāriṣṭa-darśanam
deve 'varṣati kāśīśaḥ śvaphalkāyāgatāya vai /
sva-sutāṃ gāṇdinīṃ prādāt tato 'varṣat sma kāśiṣu
tat-sutas tat-prabhāvo 'sāv akrūro yatra yatra ha /
devo 'bhivarṣate tatra nopatāpā na mārīkāḥ
iti vṛddha-vacaḥ śrutvā naitāvad iha kāraṇam /
iti matvā samānāyya prāhākrūraṃ janārdanaḥ
pūjayitvābhibhāṣyainaṃ kathayitvā priyāḥ kathāḥ /
vijñatākhila-citta jñaḥ smayamāna uvāca ha
nanu dāna-pate nyastas tvayy āste śatadhanvanā /
syamantako maniḥ śrīmān viditaḥ pūrvam eva naḥ
satrājito 'napatyatvād gṛhṇīyur duhituḥ sutāḥ /
dāyaṃ ninīyāpaḥ piṇḍān vimucyarṇaṃ ca śeṣitam
tathāpi durdharas tv anyais tvayy āstāṃ su-vrate maṇiḥ /
kintu mām agrajaḥ samyaṅ na pratyeti maṇiṃ prati
darśayasva mahā-bhāga bandhūnāṃ śāntim āvaha /
avyucchinnā makhās te 'dya vartante rukma-vedayaḥ
evaṃ sāmabhir ālabdhaḥ śvaphalka-tanayo maṇim /
ādāya vāsasācchannaḥ dadau sūrya-sama-prabham
syamantakaṃ darśayitvā jñātibhyo raja ātmanaḥ /
vimṛjya maṇinā bhūyas tasmai pratyarpayat prabhuḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0