Bhagavata Purana · Chapter 10.55

BhP_10.55.001/0 śrī-śuka uvāca
kāmas tu vāsudevāṃśo dagdhaḥ prāg rudra-manyunā /
dehopapattaye bhūyas tam eva pratyapadyata

sa eva jāto vaidarbhyāṃ kṛṣṇa-vīrya-samudbhavaḥ /
pradyumna iti vikhyātaḥ sarvato 'navamaḥ pituḥ

taṃ śambaraḥ kāma-rūpī hṛtvā tokam anirdaśam /
sa viditvātmanaḥ śatruṃ prāsyodanvaty agād gṛham

taṃ nirjagāra balavān mīnaḥ so 'py aparaiḥ saha /
vṛto jālena mahatā gṛhīto matsya-jīvibhiḥ

taṃ śambarāya kaivartā upājahrur upāyanam /
sūdā mahānasaṃ nītvā- vadyan sudhitinādbhutam

dṛṣṭvā tad-udare bālam māyāvatyai nyavedayan /
nārado 'kathayat sarvaṃ tasyāḥ śaṅkita-cetasaḥ /
bālasya tattvam utpattiṃ matsyodara-niveśanam

sā ca kāmasya vai patnī ratir nāma yaśasvinī /
patyur nirdagdha-dehasya dehotpattim pratīkṣatī

nirūpitā śambareṇa sā sūdaudana-sādhane /
kāmadevaṃ śiśuṃ buddhvā cakre snehaṃ tadārbhake

nāti-dīrgheṇa kālena sa kārṣṇi rūḍha-yauvanaḥ /
janayām āsa nārīṇāṃ vīkṣantīnāṃ ca vibhramam

sā tam patiṃ padma-dalāyatekṣaṇaṃ pralamba-bāhuṃ nara-loka-sundaram /
sa-vrīḍa-hāsottabhita-bhruvekṣatī prītyopatasthe ratir aṅga saurataiḥ

tām aha bhagavān kārṣṇir mātas te matir anyathā /
mātṛ-bhāvam atikramya vartase kāminī yathā

BhP_10.55.012/0 ratir uvāca
bhavān nārāyaṇa-sutaḥ śambareṇa hṛto gṛhāt /
ahaṃ te 'dhikṛtā patnī ratiḥ kāmo bhavān prabho

eṣa tvānirdaśaṃ sindhāv akṣipac chambaro 'suraḥ /
matsyo 'grasīt tad-udarād itaḥ prāpto bhavān prabho

tam imaṃ jahi durdharṣaṃ durjayaṃ śatrum ātmanaḥ /
māyā-śata-vidaṃ taṃ ca māyābhir mohanādibhiḥ

parīśocati te mātā kurarīva gata-prajā /
putra-snehākulā dīnā vivatsā gaur ivāturā

prabhāṣyaivaṃ dadau vidyāṃ pradyumnāya mahātmane /
māyāvatī mahā-māyāṃ sarva-māyā-vināśinīm

sa ca śambaram abhyetya saṃyugāya samāhvayat /
aviṣahyais tam ākṣepaiḥ kṣipan sañjanayan kalim

so 'dhikṣipto durvācobhiḥ padāhata ivoragaḥ /
niścakrāma gadā-pāṇir amarṣāt tāmra-locanaḥ

gadām āvidhya tarasā pradyumnāya mahātmane /
prakṣipya vyanadan nādaṃ vajra-niṣpeṣa-niṣṭhuram

tām āpatantīṃ bhagavān pradyumno gadayā gadām /
apāsya śatrave kruddhaḥ prāhiṇot sva-gadāṃ nṛpa

sa ca māyāṃ samāśritya daiteyīṃ maya-darśitam /
mumuce 'stra-mayaṃ varṣaṃ kārṣṇau vaihāyaso 'suraḥ

bādhyamāno 'stra-varṣeṇa raukmiṇeyo mahā-rathaḥ /
sattvātmikāṃ mahā-vidyāṃ sarva-māyopamardinīm

tato gauhyaka-gāndharva- paiśācoraga-rākṣasīḥ /
prāyuṅkta śataśo daityaḥ kārṣṇir vyadhamayat sa tāḥ

niśātam asim udyamya sa-kirīṭaṃ sa-kuṇḍalam /
śambarasya śiraḥ kāyāt tāmra-śmaśrv ojasāharat

ākīryamāṇo divi-jaiḥ stuvadbhiḥ kusumotkaraiḥ /
bhāryayāmbara-cāriṇyā puraṃ nīto vihāyasā

antaḥ-pura-varaṃ rājan lalanā-śata-saṅkulam /
viveśa patnyā gaganād vidyuteva balāhakaḥ

taṃ dṛṣṭvā jalada-śyāmaṃ pīta-kauśeya-vāsasam /
pralamba-bāhuṃ tāmrākṣaṃ su-smitaṃ rucirānanam

sv-alaṅkṛta-mukhāmbhojaṃ nīla-vakrālakālibhiḥ /
kṛṣṇaṃ matvā striyo hrītā nililyus tatra tatra ha

avadhārya śanair īṣad vailakṣaṇyena yoṣitaḥ /
upajagmuḥ pramuditāḥ sa-strī ratnaṃ su-vismitāḥ

atha tatrāsitāpāṅgī vaidarbhī valgu-bhāṣiṇī /
asmarat sva-sutaṃ naṣṭaṃ sneha-snuta-payodharā

ko nv ayam nara-vaidūryaḥ kasya vā kamalekṣaṇaḥ /
dhṛtaḥ kayā vā jaṭhare keyaṃ labdhā tv anena vā

mama cāpy ātmajo naṣṭo nīto yaḥ sūtikā-gṛhāt /
etat-tulya-vayo-rūpo yadi jīvati kutracit

kathaṃ tv anena samprāptaṃ sārūpyaṃ śārṅga-dhanvanaḥ /
ākṛtyāvayavair gatyā svara-hāsāvalokanaiḥ

sa eva vā bhaven nūnaṃ yo me garbhe dhṛto 'rbhakaḥ /
amuṣmin prītir adhikā vāmaḥ sphurati me bhujaḥ

evaṃ mīmāṃsamaṇāyāṃ vaidarbhyāṃ devakī-sutaḥ /
devaky-ānakadundubhyām uttamaḥ-śloka āgamat

vijñātārtho 'pi bhagavāṃs tūṣṇīm āsa janārdanaḥ /
nārado 'kathayat sarvaṃ śambarāharaṇādikam

tac chrutvā mahad āścaryaṃ kṛṣṇāntaḥ-pura-yoṣitaḥ /
abhyanandan bahūn abdān naṣṭaṃ mṛtam ivāgatam

devakī vasudevaś ca kṛṣṇa-rāmau tathā striyaḥ /
dampatī tau pariṣvajya rukmiṇī ca yayur mudam

naṣṭaṃ pradyumnam āyātam ākarṇya dvārakaukasaḥ /
aho mṛta ivāyāto bālo diṣṭyeti hābruvan