Bhagavata Purana · Chapter 10.53
BhP_10.53.001/0 śrī-śuka uvāca
vaidarbhyāḥ sa tu sandeśaṃ niśamya yadu-nandanaḥ /
pragṛhya pāṇinā pāṇiṃ prahasann idam abravīt
BhP_10.53.002/0 śrī-bhagavān uvāca
tathāham api tac-citto nidrāṃ ca na labhe niśi /
vedāham rukmiṇā dveṣān mamodvāho nivāritaḥ
tām ānayiṣya unmathya rājanyāpasadān mṛdhe /
mat-parām anavadyāṅgīm edhaso 'gni-śikhām iva
BhP_10.53.004/0 śrī-śuka uvāca
udvāharkṣaṃ ca vijñāya rukmiṇyā madhusūdanaḥ /
rathaḥ saṃyujyatām āśu dārukety āha sārathim
sa cāśvaiḥ śaibya-sugrīva- meghapuṣpa-balāhakaiḥ /
yuktaṃ ratham upānīya tasthau prāñjalir agrataḥ
āruhya syandanaṃ śaurir dvijam āropya tūrṇa-gaiḥ /
ānartād eka-rātreṇa vidarbhān agamad dhayaiḥ
rājā sa kuṇḍina-patiḥ putra-sneha-vaśānugaḥ /
śiśupālāya svāṃ kanyāṃ dāsyan karmāṇy akārayat
puraṃ sammṛṣṭa-saṃsikta- mārga-rathyā-catuṣpatham /
citra-dhvaja-patākābhis toraṇaiḥ samalaṅkṛtam
srag-gandha-mālyābharaṇair virajo-'mbara-bhūṣitaiḥ /
juṣṭaṃ strī-puruṣaiḥ śrīmad- gṛhair aguru-dhūpitaiḥ
pitṝn devān samabhyarcya viprāṃś ca vidhi-van nṛpa /
bhojayitvā yathā-nyāyaṃ vācayām āsa maṅgalam
su-snātāṃ su-datīṃ kanyāṃ kṛta-kautuka-maṅgalām /
āhatāṃśuka-yugmena bhūṣitāṃ bhūṣaṇottamaiḥ
cakruḥ sāma-rg-yajur-mantrair vadhvā rakṣāṃ dvijottamāḥ /
purohito 'tharva-vid vai juhāva graha-śāntaye
hiraṇya-rūpya vāsāṃsi tilāṃś ca guḍa-miśritān /
prādād dhenūś ca viprebhyo rājā vidhi-vidāṃ varaḥ
evaṃ cedi-patī rājā damaghoṣaḥ sutāya vai /
kārayām āsa mantra-jñaiḥ sarvam abhyudayocitam
mada-cyudbhir gajānīkaiḥ syandanair hema-mālibhiḥ /
patty-aśva-saṅkulaiḥ sainyaiḥ parītaḥ kuṇdīnaṃ yayau
taṃ vai vidarbhādhipatiḥ samabhyetyābhipūjya ca /
niveśayām āsa mudā kalpitānya-niveśane
tatra śālvo jarāsandho dantavakro vidūrathaḥ /
ājagmuś caidya-pakṣīyāḥ pauṇḍrakādyāḥ sahasraśaḥ
kṛṣṇa-rāma-dviṣo yattāḥ kanyāṃ caidyāya sādhitum /
yady āgatya haret kṛṣno rāmādyair yadubhir vṛtaḥ
yotsyāmaḥ saṃhatās tena iti niścita-mānasāḥ /
ājagmur bhū-bhujaḥ sarve samagra-bala-vāhanāḥ
śrutvaitad bhagavān rāmo vipakṣīya nṛpodyamam /
kṛṣṇaṃ caikaṃ gataṃ hartuṃ kanyāṃ kalaha-śaṅkitaḥ
balena mahatā sārdhaṃ bhrātṛ-sneha-pariplutaḥ /
tvaritaḥ kuṇḍinaṃ prāgād gajāśva-ratha-pattibhiḥ
bhīṣma-kanyā varārohā kāṅkṣanty āgamanaṃ hareḥ /
pratyāpattim apaśyantī dvijasyācintayat tadā
aho tri-yāmāntarita udvāho me 'lpa-rādhasaḥ /
nāgacchaty aravindākṣo nāhaṃ vedmy atra kāraṇam /
so 'pi nāvartate 'dyāpi mat-sandeśa-haro dvijaḥ
api mayy anavadyātmā dṛṣṭvā kiñcij jugupsitam /
mat-pāṇi-grahaṇe nūnaṃ nāyāti hi kṛtodyamaḥ
durbhagāyā na me dhātā nānukūlo maheśvaraḥ /
devī vā vimukhī gaurī rudrāṇī girijā satī
evaṃ cintayatī bālā govinda-hṛta-mānasā /
nyamīlayata kāla-jñā netre cāśru-kalākule
evaṃ vadhvāḥ pratīkṣantyā govindāgamanaṃ nṛpa /
vāma ūrur bhujo netram asphuran priya-bhāṣiṇaḥ
atha kṛṣṇa-vinirdiṣṭaḥ sa eva dvija-sattamaḥ /
antaḥpura-carīṃ devīṃ rāja-putrīm dadarśa ha
sā taṃ prahṛṣṭa-vadanam avyagrātma-gatiṃ satī /
ālakṣya lakṣaṇābhijñā samapṛcchac chuci-smitā
tasyā āvedayat prāptaṃ śaśaṃsa yadu-nandanam /
uktaṃ ca satya-vacanam ātmopanayanaṃ prati
tam āgataṃ samājñāya vaidarbhī hṛṣṭa-mānasā /
na paśyantī brāhmaṇāya priyam anyan nanāma sā
prāptau śrutvā sva-duhitur udvāha-prekṣaṇotsukau /
abhyayāt tūrya-ghoṣeṇa rāma-kṛṣṇau samarhaṇaiḥ
madhu-parkam upānīya vāsāṃsi virajāṃsi saḥ /
upāyanāny abhīṣṭāni vidhi-vat samapūjayat
tayor niveśanaṃ śrīmad upākalpya mahā-matiḥ /
sa-sainyayoḥ sānugayor ātithyaṃ vidadhe yathā
evaṃ rājñāṃ sametānāṃ yathā-vīryaṃ yathā-vayaḥ /
yathā-balaṃ yathā-vittaṃ sarvaiḥ kāmaiḥ samarhayat
kṛṣṇam āgatam ākarṇya vidarbha-pura-vāsinaḥ /
āgatya netrāñjalibhiḥ papus tan-mukha-paṅkajam
asyaiva bhāryā bhavituṃ rukmiṇy arhati nāparā /
asāv apy anavadyātmā bhaiṣmyāḥ samucitaḥ patiḥ
kiñcit su-caritaṃ yan nas tena tuṣṭas tri-loka-kṛt /
anugṛhṇātu gṛhṇātu vaidarbhyāḥ pāṇim acyutaḥ
evaṃ prema-kalā-baddhā vadanti sma puraukasaḥ /
kanyā cāntaḥ-purāt prāgād bhaṭair guptāmbikālayam
padbhyāṃ viniryayau draṣṭuṃ bhavānyāḥ pāda-pallavam /
sā cānudhyāyatī samyaṅ mukunda-caraṇāmbujam
yata-vāṅ mātṛbhiḥ sārdhaṃ sakhībhiḥ parivāritā /
guptā rāja-bhaṭaiḥ śūraiḥ sannaddhair udyatāyudhaiḥ /
mṛḍaṅga-śaṅkha-paṇavās tūrya-bheryaś ca jaghnire
nānopahāra balibhir vāramukhyāḥ sahasraśaḥ /
srag-gandha-vastrābharaṇair dvija-patnyaḥ sv-alaṅkṛtāḥ
gāyantyaś ca stuvantaś ca gāyakā vādya-vādakāḥ /
parivārya vadhūṃ jagmuḥ sūta-māgadha-vandinaḥ
āsādya devī-sadanaṃ dhauta-pāda-karāmbujā /
upaspṛśya śuciḥ śāntā praviveśāmbikāntikam
tāṃ vai pravayaso bālāṃ vidhi-jñā vipra-yoṣitaḥ /
bhavānīṃ vandayāṃ cakrur bhava-patnīṃ bhavānvitām
namasye tvāmbike 'bhīkṣṇaṃ sva-santāna-yutāṃ śivām /
bhūyāt patir me bhagavān kṛṣṇas tad anumodatām
adbhir gandhākṣatair dhūpair vāsaḥ-sraṅ-mālya bhūṣaṇaiḥ /
nānopahāra-balibhiḥ pradīpāvalibhiḥ pṛthak
vipra-striyaḥ patimatīs tathā taiḥ samapūjayat /
lavaṇāpūpa-tāmbūla- kaṇṭha-sūtra-phalekṣubhiḥ
tasyai striyas tāḥ pradaduḥ śeṣāṃ yuyujur āśiṣaḥ /
tābhyo devyai namaś cakre śeṣāṃ ca jagṛhe vadhūḥ
muni-vratam atha tyaktvā niścakrāmāmbikā-gṛhāt /
pragṛhya pāṇinā bhṛtyāṃ ratna-mudropaśobhinā
tāṃ deva-māyām iva dhīra-mohinīṃ su-madhyamāṃ kuṇḍala-maṇḍitānanām /
śyāmāṃ nitambārpita-ratna-mekhalāṃ vyañjat-stanīṃ kuntala-śaṅkitekṣaṇām
śuci-smitāṃ bimba-phalādhara-dyuti- śoṇāyamāna-dvija-kunda-kuḍmalām /
padā calantīṃ kala-haṃsa-gāminīṃ siñjat-kalā-nūpura-dhāma-śobhinā
vilokya vīrā mumuhuḥ samāgatā yaśasvinas tat-kṛta-hṛc-chayārditāḥ /
yāṃ vīkṣya te nṛpatayas tad udāra-hāsa- vrīdāvaloka-hṛta-cetasa ujjhitāstrāḥ
petuḥ kṣitau gaja-rathāśva-gatā vimūḍhā yātrā-cchalena haraye 'rpayatīṃ sva-śobhām /
saivaṃ śanaiś calayatī cala-padma-kośau prāptiṃ tadā bhagavataḥ prasamīkṣamāṇā
utsārya vāma-karajair alakān apaṅgaiḥ prāptān hriyaikṣata nṛpān dadṛśe 'cyutaṃ ca /
tāṃ rāja-kanyāṃ ratham ārurakṣatīṃ jahāra kṛṣṇo dviṣatāṃ samīkṣatām
rathaṃ samāropya suparṇa-lakṣaṇaṃ rājanya-cakraṃ paribhūya mādhavaḥ /
tato yayau rāma-purogamaḥ śanaiḥ śṛgāla-madhyād iva bhāga-hṛd dhariḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0