Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavata Purana · Chapter 10.51

10.51.001

BhP_10.51.001/0 śrī-śuka uvāca
taṃ vilokya viniṣkrāntam ujjihānam ivoḍupam /
darśanīyatamaṃ śyāmaṃ pīta-kauśeya-vāsasam

10.51.002

śrīvatsa-vakṣasaṃ bhrājat kaustubhāmukta-kandharam /
pṛthu-dīrgha-catur-bāhuṃ nava-kañjāruṇekṣaṇam

10.51.003

nitya-pramuditaṃ śrīmat su-kapolaṃ śuci-smitam /
mukhāravindaṃ bibhrāṇaṃ sphuran-makara-kuṇḍalam

10.51.004

vāsudevo hy ayam iti pumān śrīvatsa-lāñchanaḥ /
catur-bhujo 'ravindākṣo vana-māly ati-sundaraḥ

10.51.005

lakṣaṇair nārada-proktair nānyo bhavitum arhati /
nirāyudhaś calan padbhyāṃ yotsye 'nena nirāyudhaḥ

10.51.006

iti niścitya yavanaḥ prādravad taṃ parāṅ-mukham /
anvadhāvaj jighṛkṣus taṃ durāpam api yoginām

10.51.007

hasta-prāptam ivātmānaṃ harīṇā sa pade pade /
nīto darśayatā dūraṃ yavaneśo 'dri-kandaram

10.51.008

palāyanaṃ yadu-kule jātasya tava nocitam /
iti kṣipann anugato nainaṃ prāpāhatāśubhaḥ

10.51.009

evaṃ kṣipto 'pi bhagavān prāviśad giri-kandaram /
so 'pi praviṣṭas tatrānyaṃ śayānaṃ dadṛśe naram

10.51.010

nanv asau dūram ānīya śete mām iha sādhu-vat /
iti matvācyutaṃ mūḍhas taṃ padā samatāḍayat

10.51.011

sa utthāya ciraṃ suptaḥ śanair unmīlya locane /
diśo vilokayan pārśve tam adrākṣīd avasthitam

10.51.012

sa tāvat tasya ruṣṭasya dṛṣṭi-pātena bhārata /
deha-jenāgninā dagdho bhasma-sād abhavat kṣaṇāt

10.51.013

BhP_10.51.013/0 śrī-rājovāca
ko nāma sa pumān brahman kasya kiṃ-vīrya eva ca /
kasmād guhāṃ gataḥ śiṣye kiṃ-tejo yavanārdanaḥ

10.51.014

BhP_10.51.014/0 śrī-śuka uvāca
sa ikṣvāku-kule jāto māndhātṛ-tanayo mahān /
mucukunda iti khyāto brahmaṇyaḥ satya-saṅgaraḥ

10.51.015

sa yācitaḥ sura-gaṇair indrādyair ātma-rakṣaṇe /
asurebhyaḥ paritrastais tad-rakṣāṃ so 'karoc ciram

10.51.016

labdhvā guhaṃ te svaḥ-pālaṃ mucukundam athābruvan /
rājan viramatāṃ kṛcchrād bhavān naḥ paripālanāt

10.51.017

nara-lokaṃ parityajya rājyaṃ nihata-kaṇṭakam /
asmān pālayato vīra kāmās te sarva ujjhitāḥ

10.51.018

sutā mahiṣyo bhavato jñātayo 'mātya-mantrinaḥ /
prajāś ca tulya-kālīnā nādhunā santi kālitāḥ

10.51.019

kālo balīyān balināṃ bhagavān īśvaro 'vyayaḥ /
prajāḥ kālayate krīḍan paśu-pālo yathā paśūn

10.51.020

varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te ṛte kaivalyam adya naḥ /
eka eveśvaras tasya bhagavān viṣṇur avyayaḥ

10.51.021

evam uktaḥ sa vai devān abhivandya mahā-yaśāḥ /
aśayiṣṭa guhā-viṣṭo nidrayā deva-dattayā

10.51.022

yavane bhasma-sān nīte bhagavān sātvatarṣabhaḥ /
ātmānaṃ darśayām āsa mucukundāya dhīmate

10.51.023

tam ālokya ghana-śyāmaṃ pīta-kauśeya-vāsasam /
śrīvatsa-vakṣasaṃ bhrājat kaustubhena virājitam

10.51.024

catur-bhujaṃ rocamānaṃ vaijayantyā ca mālayā /
cāru-prasanna-vadanaṃ sphuran-makara-kuṇḍalam

10.51.025

prekṣaṇīyaṃ nṛ-lokasya sānurāga-smitekṣaṇam /
apīvya-vayasaṃ matta- mṛgendrodāra-vikramam

10.51.026

paryapṛcchan mahā-buddhis tejasā tasya dharṣitaḥ /
śaṅkitaḥ śanakai rājā durdharṣam iva tejasā

10.51.027

BhP_10.51.027/0 śrī-mucukunda uvāca
ko bhavān iha samprāpto vipine giri-gahvare /
padbhyāṃ padma-palāśābhyāṃ vicarasy uru-kaṇṭake

10.51.028

kiṃ svit tejasvināṃ tejo bhagavān vā vibhāvasuḥ /
sūryaḥ somo mahendro vā loka-pālo paro 'pi vā

10.51.029

manye tvāṃ deva-devānāṃ trayāṇāṃ puruṣarṣabham /
yad bādhase guhā-dhvāntaṃ pradīpaḥ prabhayā yathā

10.51.030

śuśrūṣatām avyalīkam asmākaṃ nara-puṅgava /
sva-janma karma gotraṃ vā kathyatāṃ yadi rocate

10.51.031

vayaṃ tu puruṣa-vyāghra aikṣvākāḥ kṣatra-bandhavaḥ /
mucukunda iti prokto yauvanāśvātmajaḥ prabho

10.51.032

cira-prajāgara-śrānto nidrayāpahatendriyaḥ /
śaye 'smin vijane kāmaṃ kenāpy utthāpito 'dhunā

10.51.033

so 'pi bhasmī-kṛto nūnam ātmīyenaiva pāpmanā /
anantaraṃ bhavān śrīmāṃl lakṣito 'mitra-śāsanaḥ

10.51.034

tejasā te 'viṣahyeṇa bhūri draṣṭuṃ na śaknumaḥ /
hataujasā mahā-bhāga mānanīyo 'si dehinām

10.51.035

evaṃ sambhāṣito rājñā bhagavān bhūta-bhāvanaḥ /
pratyāha prahasan vāṇyā megha-nāda-gabhīrayā

10.51.036

BhP_10.51.036/0 śrī-bhagavān uvāca
janma-karmābhidhānāni santi me 'ṅga sahasraśaḥ /
na śakyante 'nusaṅkhyātum anantatvān mayāpi hi

10.51.037

kvacid rajāṃsi vimame pārthivāny uru-janmabhiḥ /
guṇa-karmābhidhānāni na me janmāni karhicit

10.51.038

kāla-trayopapannāni janma-karmāṇi me nṛpa /
anukramanto naivāntaṃ gacchanti paramarṣayaḥ

10.51.039

tathāpy adyatanāny aṅga śṛnuṣva gadato mama /
vijñāpito viriñcena purāhaṃ dharma-guptaye

10.51.040

bhūmer bhārāyamāṇānām asurāṇāṃ kṣayāya ca /
avatīrṇo yadu-kule gṛha ānakadundubheḥ /
vadanti vāsudeveti vasudeva-sutaṃ hi mām

10.51.041

kālanemir hataḥ kaṃsaḥ pralambādyāś ca sad-dviṣaḥ /
ayaṃ ca yavano dagdho rājaṃs te tigma-cakṣuṣā

10.51.042

so 'haṃ tavānugrahārthaṃ guhām etām upāgataḥ /
prārthitaḥ pracuraṃ pūrvaṃ tvayāhaṃ bhakta-vatsalaḥ

10.51.043

varān vṛṇīṣva rājarṣe sarvān kāmān dadāmi te /
māṃ prasanno janaḥ kaścin na bhūyo 'rhati śocitum

10.51.044

BhP_10.51.044/0 śrī-śuka uvāca
ity uktas taṃ praṇamyāha mucukundo mudānvitaḥ /
jñātvā nārāyaṇaṃ devaṃ garga-vākyam anusmaran

10.51.045

BhP_10.51.045/0 śrī-mucukunda uvāca
vimohito 'yaṃ jana īśa māyayā tvadīyayā tvāṃ na bhajaty anartha-dṛk /
sukhāya duḥkha-prabhaveṣu sajjate gṛheṣu yoṣit puruṣaś ca vañcitaḥ

10.51.047

labdhvā jano durlabham atra mānuṣaṃ $ kathañcid avyaṅgam ayatnato 'nagha &
pādāravindaṃ na bhajaty asan-matir % gṛhāndha-kūpe patito yathā paśuḥ // BhP_10.51.046* //
mamaiṣa kālo 'jita niṣphalo gato rājya-śriyonnaddha-madasya bhū-pateḥ /
martyātma-buddheḥ suta-dāra-kośa-bhūṣv āsajjamānasya duranta-cintayā

10.51.049

kalevare 'smin ghaṭa-kuḍya-sannibhe $ nirūḍha-māno nara-deva ity aham &
vṛto rathebhāśva-padāty-anīkapair % gāṃ paryaṭaṃs tvāgaṇayan su-durmadaḥ // BhP_10.51.048* //
pramattam uccair itikṛtya-cintayā pravṛddha-lobhaṃ viṣayeṣu lālasam /
tvam apramattaḥ sahasābhipadyase kṣul-lelihāno 'hir ivākhum antakaḥ

10.51.051

purā rathair hema-pariṣkṛtaiś caran $ mataṃ-gajair vā nara-deva-saṃjñitaḥ &
sa eva kālena duratyayena te % kalevaro viṭ-kṛmi-bhasma-saṃjñitaḥ // BhP_10.51.050* //
nirjitya dik-cakram abhūta-vigraho varāsana-sthaḥ sama-rāja-vanditaḥ /
gṛheṣu maithunya-sukheṣu yoṣitāṃ krīḍā-mṛgaḥ pūruṣa īśa nīyate

10.51.052

karoti karmāṇi tapaḥ-suniṣṭhito nivṛtta-bhogas tad-apekṣayādadat /
punaś ca bhūyāsam ahaṃ sva-rāḍ iti pravṛddha-tarṣo na sukhāya kalpate

10.51.053

bhavāpavargo bhramato yadā bhavej janasya tarhy acyuta sat-samāgamaḥ /
sat-saṅgamo yarhi tadaiva sad-gatau parāvareśe tvayi jāyate matiḥ

10.51.054

manye mamānugraha īśa te kṛto rājyānubandhāpagamo yadṛcchayā /
yaḥ prārthyate sādhubhir eka-caryayā vanaṃ vivikṣadbhir akhaṇḍa-bhūmi-paiḥ

10.51.055

na kāmaye 'nyaṃ tava pāda-sevanād akiñcana-prārthyatamād varaṃ vibho /
ārādhya kas tvāṃ hy apavarga-daṃ hare vṛṇīta āryo varam ātma-bandhanam

10.51.056

tasmād visṛjyāśiṣa īśa sarvato rajas-tamaḥ-sattva-guṇānubandhanāḥ /
nirañjanaṃ nirguṇam advayaṃ paraṃ tvāṃ jñāpti-mātraṃ puruṣaṃ vrajāmy aham

10.51.058

ciram iha vṛjinārtas tapyamāno 'nutāpair $ avitṛṣa-ṣaḍ-amitro 'labdha-śāntiḥ kathañcit &
śaraṇa-da samupetas tvat-padābjaṃ parātman % abhayam ṛtam aśokaṃ pāhi māpannam īśa // BhP_10.51.057*
0 śrī-bhagavān uvāca
sārvabhauma mahā-rāja matis te vimalorjitā /
varaiḥ pralobhitasyāpi na kāmair vihatā yataḥ

10.51.059

pralobhito varair yat tvam apramādāya viddhi tat /
na dhīr ekānta-bhaktānām āśīrbhir bhidyate kvacit

10.51.060

yuñjānānām abhaktānāṃ prāṇāyāmādibhir manaḥ /
akṣīṇa-vāsanaṃ rājan dṛśyate punar utthitam

10.51.061

vicarasva mahīṃ kāmaṃ mayy āveśita-mānasaḥ /
astv evaṃ nityadā tubhyaṃ bhaktir mayy anapāyinī

10.51.062

kṣātra-dharma-sthito jantūn nyavadhīr mṛgayādibhiḥ /
samāhitas tat tapasā jahy aghaṃ mad-upāśritaḥ

10.51.063

janmany anantare rājan sarva-bhūta-suhṛttamaḥ /
bhūtvā dvija-varas tvaṃ vai mām upaiṣyasi kevalam

Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc