Bhagavata Purana · Chapter 10.51
BhP_10.51.001/0 śrī-śuka uvāca
taṃ vilokya viniṣkrāntam ujjihānam ivoḍupam /
darśanīyatamaṃ śyāmaṃ pīta-kauśeya-vāsasam
śrīvatsa-vakṣasaṃ bhrājat kaustubhāmukta-kandharam /
pṛthu-dīrgha-catur-bāhuṃ nava-kañjāruṇekṣaṇam
nitya-pramuditaṃ śrīmat su-kapolaṃ śuci-smitam /
mukhāravindaṃ bibhrāṇaṃ sphuran-makara-kuṇḍalam
vāsudevo hy ayam iti pumān śrīvatsa-lāñchanaḥ /
catur-bhujo 'ravindākṣo vana-māly ati-sundaraḥ
lakṣaṇair nārada-proktair nānyo bhavitum arhati /
nirāyudhaś calan padbhyāṃ yotsye 'nena nirāyudhaḥ
iti niścitya yavanaḥ prādravad taṃ parāṅ-mukham /
anvadhāvaj jighṛkṣus taṃ durāpam api yoginām
hasta-prāptam ivātmānaṃ harīṇā sa pade pade /
nīto darśayatā dūraṃ yavaneśo 'dri-kandaram
palāyanaṃ yadu-kule jātasya tava nocitam /
iti kṣipann anugato nainaṃ prāpāhatāśubhaḥ
evaṃ kṣipto 'pi bhagavān prāviśad giri-kandaram /
so 'pi praviṣṭas tatrānyaṃ śayānaṃ dadṛśe naram
nanv asau dūram ānīya śete mām iha sādhu-vat /
iti matvācyutaṃ mūḍhas taṃ padā samatāḍayat
sa utthāya ciraṃ suptaḥ śanair unmīlya locane /
diśo vilokayan pārśve tam adrākṣīd avasthitam
sa tāvat tasya ruṣṭasya dṛṣṭi-pātena bhārata /
deha-jenāgninā dagdho bhasma-sād abhavat kṣaṇāt
BhP_10.51.013/0 śrī-rājovāca
ko nāma sa pumān brahman kasya kiṃ-vīrya eva ca /
kasmād guhāṃ gataḥ śiṣye kiṃ-tejo yavanārdanaḥ
BhP_10.51.014/0 śrī-śuka uvāca
sa ikṣvāku-kule jāto māndhātṛ-tanayo mahān /
mucukunda iti khyāto brahmaṇyaḥ satya-saṅgaraḥ
sa yācitaḥ sura-gaṇair indrādyair ātma-rakṣaṇe /
asurebhyaḥ paritrastais tad-rakṣāṃ so 'karoc ciram
labdhvā guhaṃ te svaḥ-pālaṃ mucukundam athābruvan /
rājan viramatāṃ kṛcchrād bhavān naḥ paripālanāt
nara-lokaṃ parityajya rājyaṃ nihata-kaṇṭakam /
asmān pālayato vīra kāmās te sarva ujjhitāḥ
sutā mahiṣyo bhavato jñātayo 'mātya-mantrinaḥ /
prajāś ca tulya-kālīnā nādhunā santi kālitāḥ
kālo balīyān balināṃ bhagavān īśvaro 'vyayaḥ /
prajāḥ kālayate krīḍan paśu-pālo yathā paśūn
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te ṛte kaivalyam adya naḥ /
eka eveśvaras tasya bhagavān viṣṇur avyayaḥ
evam uktaḥ sa vai devān abhivandya mahā-yaśāḥ /
aśayiṣṭa guhā-viṣṭo nidrayā deva-dattayā
yavane bhasma-sān nīte bhagavān sātvatarṣabhaḥ /
ātmānaṃ darśayām āsa mucukundāya dhīmate
tam ālokya ghana-śyāmaṃ pīta-kauśeya-vāsasam /
śrīvatsa-vakṣasaṃ bhrājat kaustubhena virājitam
catur-bhujaṃ rocamānaṃ vaijayantyā ca mālayā /
cāru-prasanna-vadanaṃ sphuran-makara-kuṇḍalam
prekṣaṇīyaṃ nṛ-lokasya sānurāga-smitekṣaṇam /
apīvya-vayasaṃ matta- mṛgendrodāra-vikramam
paryapṛcchan mahā-buddhis tejasā tasya dharṣitaḥ /
śaṅkitaḥ śanakai rājā durdharṣam iva tejasā
BhP_10.51.027/0 śrī-mucukunda uvāca
ko bhavān iha samprāpto vipine giri-gahvare /
padbhyāṃ padma-palāśābhyāṃ vicarasy uru-kaṇṭake
kiṃ svit tejasvināṃ tejo bhagavān vā vibhāvasuḥ /
sūryaḥ somo mahendro vā loka-pālo paro 'pi vā
manye tvāṃ deva-devānāṃ trayāṇāṃ puruṣarṣabham /
yad bādhase guhā-dhvāntaṃ pradīpaḥ prabhayā yathā
śuśrūṣatām avyalīkam asmākaṃ nara-puṅgava /
sva-janma karma gotraṃ vā kathyatāṃ yadi rocate
vayaṃ tu puruṣa-vyāghra aikṣvākāḥ kṣatra-bandhavaḥ /
mucukunda iti prokto yauvanāśvātmajaḥ prabho
cira-prajāgara-śrānto nidrayāpahatendriyaḥ /
śaye 'smin vijane kāmaṃ kenāpy utthāpito 'dhunā
so 'pi bhasmī-kṛto nūnam ātmīyenaiva pāpmanā /
anantaraṃ bhavān śrīmāṃl lakṣito 'mitra-śāsanaḥ
tejasā te 'viṣahyeṇa bhūri draṣṭuṃ na śaknumaḥ /
hataujasā mahā-bhāga mānanīyo 'si dehinām
evaṃ sambhāṣito rājñā bhagavān bhūta-bhāvanaḥ /
pratyāha prahasan vāṇyā megha-nāda-gabhīrayā
BhP_10.51.036/0 śrī-bhagavān uvāca
janma-karmābhidhānāni santi me 'ṅga sahasraśaḥ /
na śakyante 'nusaṅkhyātum anantatvān mayāpi hi
kvacid rajāṃsi vimame pārthivāny uru-janmabhiḥ /
guṇa-karmābhidhānāni na me janmāni karhicit
kāla-trayopapannāni janma-karmāṇi me nṛpa /
anukramanto naivāntaṃ gacchanti paramarṣayaḥ
tathāpy adyatanāny aṅga śṛnuṣva gadato mama /
vijñāpito viriñcena purāhaṃ dharma-guptaye
bhūmer bhārāyamāṇānām asurāṇāṃ kṣayāya ca /
avatīrṇo yadu-kule gṛha ānakadundubheḥ /
vadanti vāsudeveti vasudeva-sutaṃ hi mām
kālanemir hataḥ kaṃsaḥ pralambādyāś ca sad-dviṣaḥ /
ayaṃ ca yavano dagdho rājaṃs te tigma-cakṣuṣā
so 'haṃ tavānugrahārthaṃ guhām etām upāgataḥ /
prārthitaḥ pracuraṃ pūrvaṃ tvayāhaṃ bhakta-vatsalaḥ
varān vṛṇīṣva rājarṣe sarvān kāmān dadāmi te /
māṃ prasanno janaḥ kaścin na bhūyo 'rhati śocitum
BhP_10.51.044/0 śrī-śuka uvāca
ity uktas taṃ praṇamyāha mucukundo mudānvitaḥ /
jñātvā nārāyaṇaṃ devaṃ garga-vākyam anusmaran
BhP_10.51.045/0 śrī-mucukunda uvāca
vimohito 'yaṃ jana īśa māyayā tvadīyayā tvāṃ na bhajaty anartha-dṛk /
sukhāya duḥkha-prabhaveṣu sajjate gṛheṣu yoṣit puruṣaś ca vañcitaḥ
labdhvā jano durlabham atra mānuṣaṃ $ kathañcid avyaṅgam ayatnato 'nagha &
pādāravindaṃ na bhajaty asan-matir % gṛhāndha-kūpe patito yathā paśuḥ // BhP_10.51.046* //
mamaiṣa kālo 'jita niṣphalo gato rājya-śriyonnaddha-madasya bhū-pateḥ /
martyātma-buddheḥ suta-dāra-kośa-bhūṣv āsajjamānasya duranta-cintayā
kalevare 'smin ghaṭa-kuḍya-sannibhe $ nirūḍha-māno nara-deva ity aham &
vṛto rathebhāśva-padāty-anīkapair % gāṃ paryaṭaṃs tvāgaṇayan su-durmadaḥ // BhP_10.51.048* //
pramattam uccair itikṛtya-cintayā pravṛddha-lobhaṃ viṣayeṣu lālasam /
tvam apramattaḥ sahasābhipadyase kṣul-lelihāno 'hir ivākhum antakaḥ
purā rathair hema-pariṣkṛtaiś caran $ mataṃ-gajair vā nara-deva-saṃjñitaḥ &
sa eva kālena duratyayena te % kalevaro viṭ-kṛmi-bhasma-saṃjñitaḥ // BhP_10.51.050* //
nirjitya dik-cakram abhūta-vigraho varāsana-sthaḥ sama-rāja-vanditaḥ /
gṛheṣu maithunya-sukheṣu yoṣitāṃ krīḍā-mṛgaḥ pūruṣa īśa nīyate
karoti karmāṇi tapaḥ-suniṣṭhito nivṛtta-bhogas tad-apekṣayādadat /
punaś ca bhūyāsam ahaṃ sva-rāḍ iti pravṛddha-tarṣo na sukhāya kalpate
bhavāpavargo bhramato yadā bhavej janasya tarhy acyuta sat-samāgamaḥ /
sat-saṅgamo yarhi tadaiva sad-gatau parāvareśe tvayi jāyate matiḥ
manye mamānugraha īśa te kṛto rājyānubandhāpagamo yadṛcchayā /
yaḥ prārthyate sādhubhir eka-caryayā vanaṃ vivikṣadbhir akhaṇḍa-bhūmi-paiḥ
na kāmaye 'nyaṃ tava pāda-sevanād akiñcana-prārthyatamād varaṃ vibho /
ārādhya kas tvāṃ hy apavarga-daṃ hare vṛṇīta āryo varam ātma-bandhanam
tasmād visṛjyāśiṣa īśa sarvato rajas-tamaḥ-sattva-guṇānubandhanāḥ /
nirañjanaṃ nirguṇam advayaṃ paraṃ tvāṃ jñāpti-mātraṃ puruṣaṃ vrajāmy aham
ciram iha vṛjinārtas tapyamāno 'nutāpair $ avitṛṣa-ṣaḍ-amitro 'labdha-śāntiḥ kathañcit &
śaraṇa-da samupetas tvat-padābjaṃ parātman % abhayam ṛtam aśokaṃ pāhi māpannam īśa // BhP_10.51.057*
0 śrī-bhagavān uvāca
sārvabhauma mahā-rāja matis te vimalorjitā /
varaiḥ pralobhitasyāpi na kāmair vihatā yataḥ
pralobhito varair yat tvam apramādāya viddhi tat /
na dhīr ekānta-bhaktānām āśīrbhir bhidyate kvacit
yuñjānānām abhaktānāṃ prāṇāyāmādibhir manaḥ /
akṣīṇa-vāsanaṃ rājan dṛśyate punar utthitam
vicarasva mahīṃ kāmaṃ mayy āveśita-mānasaḥ /
astv evaṃ nityadā tubhyaṃ bhaktir mayy anapāyinī
kṣātra-dharma-sthito jantūn nyavadhīr mṛgayādibhiḥ /
samāhitas tat tapasā jahy aghaṃ mad-upāśritaḥ
janmany anantare rājan sarva-bhūta-suhṛttamaḥ /
bhūtvā dvija-varas tvaṃ vai mām upaiṣyasi kevalam
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0