Bhagavata Purana · Chapter 10.46
BhP_10.46.001/0 śrī-śuka uvāca
vṛṣṇīnāṃ pravaro mantrī kṛṣṇasya dayitaḥ sakhā /
śiṣyo bṛhaspateḥ sākṣād uddhavo buddhi-sattamaḥ
tam āha bhagavān preṣṭhaṃ bhaktam ekāntinaṃ kvacit /
gṛhītvā pāṇinā pāṇiṃ prapannārti-haro hariḥ
gacchoddhava vrajaṃ saumya pitror nau prītim āvaha /
gopīnāṃ mad-viyogādhiṃ mat-sandeśair vimocaya
tā man-manaskā tṛṣṭ-prāṇā mad-arthe tyakta-daihikāḥ /
mām eva dayitaṃ preṣṭham ātmānaṃ manasā gatāḥ /
ye tyakta-loka-dharmāś ca mad-arthe tān bibharmy aham
mayi tāḥ preyasāṃ preṣṭhe dūra-sthe gokula-striyaḥ /
smarantyo 'ṅga vimuhyanti virahautkaṇṭhya-vihvalāḥ
dhārayanty ati-kṛcchreṇa prāyaḥ prāṇān kathañcana /
pratyāgamana-sandeśair ballavyo me mad-ātmikāḥ
BhP_10.46.007/0 śrī-śuka uvāca
ity ukta uddhavo rājan sandeśaṃ bhartur ādṛtaḥ /
ādāya ratham āruhya prayayau nanda-gokulam
prāpto nanda-vrajaṃ śrīmān nimlocati vibhāvasau /
channa-yānaḥ praviśatāṃ paśūnāṃ khura-reṇubhiḥ
vāsitārthe 'bhiyudhyadbhir nāditaṃ śuśmibhir vṛṣaiḥ /
dhāvantībhiś ca vāsrābhir udho-bhāraiḥ sva-vatsakān
itas tato vilaṅghadbhir go-vatsair maṇḍitaṃ sitaiḥ /
go-doha-śabdābhiravaṃ veṇūnāṃ niḥsvanena ca
gāyantībhiś ca karmāṇi śubhāni bala-kṛṣṇayoḥ /
sv-alaṅkṛtābhir gopībhir gopaiś ca su-virājitam
agny-arkātithi-go-vipra- pitṛ-devārcanānvitaiḥ /
dhūpa-dīpaiś ca mālyaiś ca gopāvāsair mano-ramam
sarvataḥ puṣpita-vanaṃ dvijāli-kula-nāditam /
haṃsa-kāraṇḍavākīrṇaiḥ padma-ṣaṇḍaiś ca maṇḍitam
tam āgataṃ samāgamya kṛṣṇasyānucaraṃ priyam /
nandaḥ prītaḥ pariṣvajya vāsudeva-dhiyārcayat
bhojitaṃ paramānnena saṃviṣṭaṃ kaśipau sukham /
gata-śramaṃ paryapṛcchat pāda-saṃvāhanādibhiḥ
kaccid aṅga mahā-bhāga sakhā naḥ śūra-nandanaḥ /
āste kuśaly apatyādyair yukto muktaḥ suhṛd-vrataḥ
diṣṭyā kaṃso hataḥ pāpaḥ sānugaḥ svena pāpmanā /
sādhūnāṃ dharma-śīlānāṃ yadūnāṃ dveṣṭi yaḥ sadā
api smarati naḥ kṛṣṇo mātaraṃ suhṛdaḥ sakhīn /
gopān vrajaṃ cātma-nāthaṃ gāvo vṛndāvanaṃ girim
apy āyāsyati govindaḥ sva-janān sakṛd īkṣitum /
tarhi drakṣyāma tad-vaktraṃ su-nasaṃ su-smitekṣaṇam
dāvāgner vāta-varṣāc ca vṛṣa-sarpāc ca rakṣitāḥ /
duratyayebhyo mṛtyubhyaḥ kṛṣṇena su-mahātmanā
smaratāṃ kṛṣṇa-vīryāṇi līlāpāṅga-nirīkṣitam /
hasitaṃ bhāṣitaṃ cāṅga sarvā naḥ śithilāḥ kriyāḥ
saric-chaila-vanoddeśān mukunda-pada-bhūṣitān /
ākrīḍān īkṣyamāṇānāṃ mano yāti tad-ātmatām
manye kṛṣṇaṃ ca rāmaṃ ca prāptāv iha surottamau /
surāṇāṃ mahad-arthāya gargasya vacanaṃ yathā
kaṃsaṃ nāgāyuta-prāṇaṃ mallau gaja-patiṃ yathā /
avadhiṣṭāṃ līlayaiva paśūn iva mṛgādhipaḥ
tāla-trayaṃ mahā-sāraṃ dhanur yaṣṭim ivebha-rāṭ /
babhañjaikena hastena saptāham adadhād girim
pralambo dhenuko 'riṣṭas tṛṇāvarto bakādayaḥ /
daityāḥ surāsura-jito hatā yeneha līlayā
BhP_10.46.027/0 śrī-śuka uvāca
iti saṃsmṛtya saṃsmṛtya nandaḥ kṛṣṇānurakta-dhīḥ /
aty-utkaṇṭho 'bhavat tūṣṇīṃ prema-prasara-vihvalaḥ
yaśodā varṇyamānāni putrasya caritāni ca /
śṛṇvanty aśrūṇy avāsrākṣīt sneha-snuta-payodharā
tayor itthaṃ bhagavati kṛṣṇe nanda-yaśodayoḥ /
vīkṣyānurāgaṃ paramaṃ nandam āhoddhavo mudā
BhP_10.46.030/0 śrī-uddhava uvāca
yuvāṃ ślāghyatamau nūnaṃ dehinām iha māna-da /
nārāyaṇe 'khila-gurau yat kṛtā matir īdṛśī
etau hi viśvasya ca bīja-yonī rāmo mukundaḥ puruṣaḥ pradhānam /
anvīya bhūteṣu vilakṣaṇasya jñānasya ceśāta imau purāṇau
yasmin janaḥ prāṇa-viyoga-kāle kṣanaṃ samāveśya mano 'viśuddham /
nirhṛtya karmāśayam āśu yāti parāṃ gatiṃ brahma-mayo 'rka-varṇaḥ
tasmin bhavantāv akhilātma-hetau nārāyaṇe kāraṇa-martya-mūrtau /
bhāvaṃ vidhattāṃ nitarāṃ mahātman kiṃ vāvaśiṣṭaṃ yuvayoḥ su-kṛtyam
āgamiṣyaty adīrgheṇa kālena vrajam acyutaḥ /
priyaṃ vidhāsyate pitror bhagavān sātvatāṃ patiḥ
hatvā kaṃsaṃ raṅga-madhye pratīpaṃ sarva-sātvatām /
yad āha vaḥ samāgatya kṛṣṇaḥ satyaṃ karoti tat
mā khidyataṃ mahā-bhāgau drakṣyathaḥ kṛṣṇam antike /
antar hṛdi sa bhūtānām āste jyotir ivaidhasi
na hy asyāsti priyaḥ kaścin nāpriyo vāsty amāninaḥ /
nottamo nādhamo vāpi sa-mānasyāsamo 'pi vā
na mātā na pitā tasya na bhāryā na sutādayaḥ /
nātmīyo na paraś cāpi na deho janma eva ca
na cāsya karma vā loke sad-asan-miśra-yoniṣu /
krīḍārthaṃ so 'pi sādhūnāṃ paritrāṇāya kalpate
sattvaṃ rajas tama iti bhajate nirguṇo guṇān /
krīḍann atīto 'pi guṇaiḥ sṛjaty avan hanty ajaḥ
yathā bhramarikā-dṛṣṭyā bhrāmyatīva mahīyate /
citte kartari tatrātmā kartevāhaṃ-dhiyā smṛtaḥ
yuvayor eva naivāyam ātmajo bhagavān hariḥ /
sarveṣām ātmajo hy ātmā pitā mātā sa īśvaraḥ
dṛṣṭaṃ śrutaṃ bhūta-bhavad-bhaviṣyat $ sthāsnuś cariṣṇur mahad alpakaṃ ca &
vinācyutād vastu tarāṃ na vācyaṃ % sa eva sarvaṃ paramātma-bhūtaḥ // BhP_10.46.043* //
evaṃ niśā sā bruvator vyatītā nandasya kṛṣṇānucarasya rājan /
gopyaḥ samutthāya nirūpya dīpān vāstūn samabhyarcya daudhīny amanthun
tā dīpa-dīptair maṇibhir virejū rajjūr vikarṣad-bhuja-kaṅkaṇa-srajaḥ /
calan-nitamba-stana-hāra-kuṇḍala- tviṣat-kapolāruṇa-kuṅkumānanāḥ
udgāyatīnām aravinda-locanaṃ vrajāṅganānāṃ divam aspṛśad dhvaniḥ /
dadhnaś ca nirmanthana-śabda-miśrito nirasyate yena diśām amaṅgalam
bhagavaty udite sūrye nanda-dvāri vrajaukasaḥ /
dṛṣṭvā rathaṃ śātakaumbhaṃ kasyāyam iti cābruvan
akrūra āgataḥ kiṃ vā yaḥ kaṃsasyārtha-sādhakaḥ /
yena nīto madhu-purīṃ kṛṣṇaḥ kamala-locanaḥ
kiṃ sādhayiṣyaty asmābhir bhartuḥ prītasya niṣkṛtim /
tataḥ strīṇāṃ vadantīnām uddhavo 'gāt kṛtāhnikaḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0