Bhagavata Purana · Chapter 10.24

BhP_10.24.001/0 śrī-śuka uvāca
bhagavān api tatraiva baladevena saṃyutaḥ /
apaśyan nivasan gopān indra-yāga-kṛtodyamān

tad-abhijño 'pi bhagavān sarvātmā sarva-darśanaḥ /
praśrayāvanato 'pṛcchad vṛddhān nanda-purogamān

kathyatāṃ me pitaḥ ko 'yaṃ sambhramo va upāgataḥ /
kiṃ phalaṃ kasya voddeśaḥ kena vā sādhyate makhaḥ

etad brūhi mahān kāmo mahyaṃ śuśrūṣave pitaḥ /
na hi gopyaṃ hi sadhūnāṃ kṛtyaṃ sarvātmanām iha

asty asva-para-dṛṣṭīnām amitrodāsta-vidviṣām /
udāsīno 'ri-vad varjya ātma-vat suhṛd ucyate

jñatvājñātvā ca karmāṇi jano 'yam anutiṣṭhati /
viduṣaḥ karma-siddhiḥ syād yathā nāviduṣo bhavet

tatra tāvat kriyā-yogo bhavatāṃ kiṃ vicāritaḥ /
atha vā laukikas tan me pṛcchataḥ sādhu bhaṇyatām

BhP_10.24.008/0 śrī-nanda uvāca
parjanyo bhagavān indro meghās tasyātma-mūrtayaḥ /
te 'bhivarṣanti bhūtānāṃ prīṇanaṃ jīvanaṃ payaḥ

taṃ tāta vayam anye ca vārmucāṃ patim īśvaram /
dravyais tad-retasā siddhair yajante kratubhir narāḥ

tac-cheṣeṇopajīvanti tri-varga-phala-hetave /
puṃsāṃ puruṣa-kārāṇāṃ parjanyaḥ phala-bhāvanaḥ

ya enaṃ visṛjed dharmaṃ paramparyāgataṃ naraḥ /
kāmād dveṣād bhayāl lobhāt sa vai nāpnoti śobhanam

BhP_10.24.012/0 śrī-śuka uvāca
vaco niśamya nandasya tathānyeṣāṃ vrajaukasām /
indrāya manyuṃ janayan pitaraṃ prāha keśavaḥ

BhP_10.24.013/0 śrī-bhagavān uvāca
karmaṇā jāyate jantuḥ karmaṇaiva pralīyate /
sukhaṃ duḥkhaṃ bhayaṃ kṣemaṃ karmaṇaivābhipadyate

asti ced īśvaraḥ kaścit phala-rūpy anya-karmaṇām /
kartāraṃ bhajate so 'pi na hy akartuḥ prabhur hi saḥ

kim indreṇeha bhūtānāṃ sva-sva-karmānuvartinām /
anīśenānyathā kartuṃ svabhāva-vihitaṃ nṛṇām

svabhāva-tantro hi janaḥ svabhāvam anuvartate /
svabhāva-stham idaṃ sarvaṃ sa-devāsura-mānuṣam

dehān uccāvacāñ jantuḥ prāpyotsṛjati karmaṇā /
śatrur mitram udāsīnaḥ karmaiva gurur īśvaraḥ

tasmāt sampūjayet karma svabhāva-sthaḥ sva-karma-kṛt /
anjasā yena varteta tad evāsya hi daivatam

ājīvyaikataraṃ bhāvaṃ yas tv anyam upajīvati /
na tasmād vindate kṣemaṃ jārān nāry asatī yathā

varteta brahmaṇā vipro rājanyo rakṣayā bhuvaḥ /
vaiśyas tu vārtayā jīvec chūdras tu dvija-sevayā

kṛṣi-vāṇijya-go-rakṣā kusīdaṃ tūryam ucyate /
vārtā catur-vidhā tatra vayaṃ go-vṛttayo 'niśam

sattvaṃ rajas tama iti sthity-utpatty-anta-hetavaḥ /
rajasotpadyate viśvam anyonyaṃ vividhaṃ jagat

rajasā coditā meghā varṣanty ambūni sarvataḥ /
prajās tair eva sidhyanti mahendraḥ kiṃ kariṣyati

na naḥ purojanapadā na grāmā na gṛhā vayam /
vanaukasas tāta nityaṃ vana-śaila-nivāsinaḥ

tasmād gavāṃ brāhmaṇānām adreś cārabhyatāṃ makhaḥ /
ya indra-yāga-sambhārās tair ayaṃ sādhyatāṃ makhaḥ

pacyantāṃ vividhāḥ pākāḥ sūpāntāḥ pāyasādayaḥ /
saṃyāvāpūpa-śaṣkulyaḥ sarva-dohaś ca gṛhyatām

hūyantām agnayaḥ samyag brāhmaṇair brahma-vādibhiḥ /
annaṃ bahu-guṇaṃ tebhyo deyaṃ vo dhenu-dakṣiṇāḥ

anyebhyaś cāśva-cāṇḍāla- patitebhyo yathārhataḥ /
yavasaṃ ca gavāṃ dattvā giraye dīyatāṃ baliḥ

sv-alaṅkṛtā bhuktavantaḥ sv-anuliptāḥ su-vāsasaḥ /
pradakṣiṇāṃ ca kuruta go-viprānala-parvatān

etan mama mataṃ tāta kriyatāṃ yadi rocate /
ayaṃ go-brāhmaṇādrīṇāṃ mahyaṃ ca dayito makhaḥ

BhP_10.24.031/0 śrī-śuka uvāca
kālātmanā bhagavatā śakra-darpa-jighāṃsayā /
proktaṃ niśamya nandādyāḥ sādhv agṛhṇanta tad-vacaḥ

tathā ca vyadadhuḥ sarvaṃ yathāha madhusūdanaḥ /
vācayitvā svasty-ayanaṃ tad-dravyeṇa giri-dvijān

upahṛtya balīn samyag ādṛtā yavasaṃ gavām /
go-dhanāni puraskṛtya giriṃ cakruḥ pradakṣiṇam

anāṃsy anaḍud-yuktāni te cāruhya sv-alaṅkṛtāḥ /
gopyaś ca kṛṣṇa-vīryāṇi gāyantyaḥ sa-dvijāśiṣaḥ

kṛṣṇas tv anyatamaṃ rūpaṃ gopa-viśrambhaṇaṃ gataḥ /
śailo 'smīti bruvan bhūri balim ādad bṛhad-vapuḥ

tasmai namo vraja-janaiḥ saha cakra ātmanātmane /
aho paśyata śailo 'sau rūpī no 'nugrahaṃ vyadhāt

eṣo 'vajānato martyān kāma-rūpī vanaukasaḥ /
hanti hy asmai namasyāmaḥ śarmaṇe ātmano gavām

ity adri-go-dvija-makhaṃ vāsudeva-pracoditāḥ /
yathā vidhāya te gopā saha-kṛṣṇā vrajaṃ yayuḥ