Bhagavata Purana · Chapter 10.23

BhP_10.23.001/0 śrī-gopa ūcuḥ
rāma rāma mahā-bāho kṛṣṇa duṣṭa-nibarhaṇa /
eṣā vai bādhate kṣun nas tac-chāntiṃ kartum arhathaḥ

BhP_10.23.002/0 śrī-śuka uvāca
iti vijñāpito gopair bhagavān devakī-sutaḥ /
bhaktāyā vipra-bhāryāyāḥ prasīdann idam abravīt

prayāta deva-yajanaṃ brāhmaṇā brahma-vādinaḥ /
satram āṅgirasaṃ nāma hy āsate svarga-kāmyayā

tatra gatvaudanaṃ gopā yācatāsmad-visarjitāḥ /
kīrtayanto bhagavata āryasya mama cābhidhām

ity ādiṣṭā bhagavatā gatvā yācanta te tathā /
kṛtāñjali-puṭā viprān daṇḍa-vat patitā bhuvi

he bhūmi-devāḥ śṛṇuta kṛṣṇasyādeśa-kāriṇaḥ /
prāptāñ jānīta bhadraṃ vo gopān no rāma-coditān

gāś cārayantāv avidūra odanaṃ rāmācyutau vo laṣato bubhukṣitau /
tayor dvijā odanam arthinor yadi śraddhā ca vo yacchata dharma-vittamāḥ

dīkṣāyāḥ paśu-saṃsthāyāḥ sautrāmaṇyāś ca sattamāḥ /
anyatra dīkṣitasyāpi nānnam aśnan hi duṣyati

iti te bhagavad-yācñāṃ śṛṇvanto 'pi na śuśruvuḥ /
kṣudrāśā bhūri-karmāṇo bāliśā vṛddha-māninaḥ

deśaḥ kālaḥ pṛthag dravyaṃ mantra-tantrartvijo 'gnayaḥ /
devatā yajamānaś ca kratur dharmaś ca yan-mayaḥ

taṃ brahma paramaṃ sākṣād bhagavantam adhokṣajam /
manuṣya-dṛṣṭyā duṣprajñā martyātmāno na menire

na te yad om iti procur na neti ca parantapa /
gopā nirāśāḥ pratyetya tathocuḥ kṛṣṇa-rāmayoḥ

tad upākarṇya bhagavān prahasya jagad-īśvaraḥ /
vyājahāra punar gopān darśayan laukikīṃ gatim

māṃ jñāpayata patnībhyaḥ sa-saṅkarṣaṇam āgatam /
dāsyanti kāmam annaṃ vaḥ snigdhā mayy uṣitā dhiyā

gatvātha patnī-śālāyāṃ dṛṣṭvāsīnāḥ sv-alaṅkṛtāḥ /
natvā dvija-satīr gopāḥ praśritā idam abruvan

namo vo vipra-patnībhyo nibodhata vacāṃsi naḥ /
ito 'vidūre caratā kṛṣṇeneheṣitā vayam

gāś cārayan sa gopālaiḥ sa-rāmo dūram āgataḥ /
bubhukṣitasya tasyānnaṃ sānugasya pradīyatām

śrutvācyutam upāyātaṃ nityaṃ tad-darśanotsukāḥ /
tat-kathākṣipta-manaso babhūvur jāta-sambhramāḥ

catur-vidhaṃ bahu-guṇam annam ādāya bhājanaiḥ /
abhisasruḥ priyaṃ sarvāḥ samudram iva nimnagāḥ

niṣidhyamānāḥ patibhir bhrātṛbhir bandhubhiḥ sutaiḥ /
bhagavaty uttama-śloke dīrgha-śruta -dhṛtāśayāḥ

yamunopavane 'śoka nava-pallava-maṇḍite /
vicarantaṃ vṛtaṃ gopaiḥ sāgrajaṃ dadṛśuḥ striyaḥ

śyāmaṃ hiraṇya-paridhiṃ vanamālya-barha- $ dhātu-pravāla-naṭa-veṣam anavratāṃse &
vinyasta-hastam itareṇa dhunānam abjaṃ % karṇotpalālaka-kapola-mukhābja-hāsam // BhP_10.23.022* //
prāyaḥ-śruta-priyatamodaya-karṇa-pūrair $ yasmin nimagna-manasas tam athākṣi-randraiḥ &
prāyaḥ-śruta-priyatamodaya-karṇa-pūrair $ yasmin nimagna-manasas tam athākṣi-randraiḥ &
antaḥ praveśya su-ciraṃ parirabhya tāpaṃ % prājñaṃ yathābhimatayo vijahur narendra // BhP_10.23.023* //
tās tathā tyakta-sarvāśāḥ prāptā ātma-didṛkṣayā /
vijñāyākhila-dṛg-draṣṭā prāha prahasitānanaḥ

svāgataṃ vo mahā-bhāgā āsyatāṃ karavāma kim /
yan no didṛkṣayā prāptā upapannam idaṃ hi vaḥ

nanv addhā mayi kurvanti kuśalāḥ svārtha-darśinaḥ /
ahaituky avyavahitāṃ bhaktim ātma-priye yathā

prāṇa-buddhi-manaḥ-svātma dārāpatya-dhanādayaḥ /
yat-samparkāt priyā āsaṃs tataḥ ko nv aparaḥ priyaḥ

tad yāta deva-yajanaṃ patayo vo dvijātayaḥ /
sva-satraṃ pārayiṣyanti yuṣmābhir gṛha-medhinaḥ

BhP_10.23.029/0 śrī-patnya ūcuḥ
maivaṃ vibho 'rhati bhavān gadituṃ nr-śaṃsaṃ $ satyaṃ kuruṣva nigamaṃ tava pada-mūlam &
maivaṃ vibho 'rhati bhavān gadituṃ nr-śaṃsaṃ $ satyaṃ kuruṣva nigamaṃ tava pada-mūlam &
prāptā vayaṃ tulasi-dāma padāvasṛṣṭaṃ % keśair nivoḍhum atilaṅghya samasta-bandhūn // BhP_10.23.029* //
gṛhṇanti no na patayaḥ pitarau sutā vā $ na bhrātṛ-bandhu-suhṛdaḥ kuta eva cānye &
gṛhṇanti no na patayaḥ pitarau sutā vā $ na bhrātṛ-bandhu-suhṛdaḥ kuta eva cānye &
tasmād bhavat-prapadayoḥ patitātmanāṃ no % nānyā bhaved gatir arindama tad vidhehi // BhP_10.23.030*
0 śrī-bhagavān uvāca
patayo nābhyasūyeran pitṛ-bhrātṛ-sutādayaḥ /
lokāś ca vo mayopetā devā apy anumanvate

na prītaye 'nurāgāya hy aṅga-saṅgo nṛṇām iha /
tan mano mayi yuñjānā acirān mām avāpsyatha

śravaṇād darśanād dhyānān mayi bhāvo 'nukīrtanāt /
na tathā sannikarṣeṇa pratiyāta tato gṛhān

BhP_10.23.034/0 śrī-śuka uvāca
ity uktā dvija-patnyas tā yajña-vāṭaṃ punar gatāḥ /
te cānasūyavas tābhiḥ strībhiḥ satram apārayan

tatraikā vidhṛtā bhartrā bhagavantaṃ yathā-śrutam /
hṛḍopaguhya vijahau dehaṃ karmānubandhanam

bhagavān api govindas tenaivānnena gopakān /
catur-vidhenāśayitvā svayaṃ ca bubhuje prabhuḥ

evaṃ līlā-nara-vapur nr-lokam anuśīlayan /
reme go-gopa-gopīnāṃ ramayan rūpa-vāk-kṛtaiḥ

athānusmṛtya viprās te anvatapyan kṛtāgasaḥ /
yad viśveśvarayor yācñām ahanma nṛ-viḍambayoḥ

dṛṣṭvā strīṇāṃ bhagavati kṛṣṇe bhaktim alaukikīm /
ātmānaṃ ca tayā hīnam anutaptā vyagarhayan

dhig janma nas tri-vṛd yat tad dhig vrataṃ dhig bahu-jñatām /
dhik kulaṃ dhik kriyā-dākṣyaṃ vimukhā ye tv adhokṣaje

nūnaṃ bhagavato māyā yoginām api mohinī /
yad vayaṃ guravo nṛṇāṃ svārthe muhyāmahe dvijāḥ

aho paśyata nārīṇām api kṛṣṇe jagad-gurau /
duranta-bhāvaṃ yo 'vidhyan mṛtyu-pāśān gṛhābhidhān

nāsāṃ dvijāti-saṃskāro na nivāso gurāv api /
na tapo nātma-mīmāṃsā na śaucaṃ na kriyāḥ śubhāḥ

tathāpi hy uttamaḥ-śloke kṛṣṇe yogeśvareśvare /
bhaktir dṛḍhā na cāsmākaṃ saṃskārādimatām api

nanu svārtha-vimūḍhānāṃ pramattānāṃ gṛhehayā /
aho naḥ smārayām āsa gopa-vākyaiḥ satāṃ gatiḥ

anyathā pūrṇa-kāmasya kaivalyādy-aśiṣāṃ pateḥ /
īśitavyaiḥ kim asmābhir īśasyaitad viḍambanam

hitvānyān bhajate yaṃ śrīḥ pāda-sparśāśayāsakṛt /
svātma-doṣāpavargeṇa tad-yācñā jana-mohinī

deśaḥ kālaḥ pṛthag dravyaṃ mantra-tantrartvijo 'gnayaḥ /
devatā yajamānaś ca kratur dharmaś ca yan-mayaḥ

sa eva bhagavān sākṣād viṣṇur yogeśvareśvaraḥ /
jāto yaduṣv ity āśṛṇma hy api mūḍhā na vidmahe

tasmai namo bhagavate kṛṣṇāyākuṇṭha-medhase /
yan-māyā-mohita-dhiyo bhramāmaḥ karma-vartmasu

sa vai na ādyaḥ puruṣaḥ sva-māyā-mohitātmanām /
avijñatānubhāvānāṃ kṣantum arhaty atikramam

iti svāgham anusmṛtya kṛṣṇe te kṛta-helanāḥ /
didṛkṣavo vrajam atha kaṃsād bhītā na cācalan