Bhagavata Purana · Chapter 10.11
BhP_10.11.001/0 śrī-śuka uvāca
gopā nandādayaḥ śrutvā drumayoḥ patato ravam /
tatrājagmuḥ kuru-śreṣṭha nirghāta-bhaya-śaṅkitāḥ
bhūmyāṃ nipatitau tatra dadṛśur yamalārjunau /
babhramus tad avijñāya lakṣyaṃ patana-kāraṇam
ulūkhalaṃ vikarṣantaṃ dāmnā baddhaṃ ca bālakam /
kasyedaṃ kuta āścaryam utpāta iti kātarāḥ
bālā ūcur aneneti tiryag-gatam ulūkhalam /
vikarṣatā madhya-gena puruṣāv apy acakṣmahi
na te tad-uktaṃ jagṛhur na ghaṭeteti tasya tat /
bālasyotpāṭanaṃ tarvoḥ kecit sandigdha-cetasaḥ
ulūkhalaṃ vikarṣantaṃ dāmnā baddhaṃ svam ātmajam /
vilokya nandaḥ prahasad- vadano vimumoca ha
gopībhiḥ stobhito 'nṛtyad bhagavān bālavat kvacit /
udgāyati kvacin mugdhas tad-vaśo dāru-yantravat
bibharti kvacid ājñaptaḥ pīṭhakonmāna-pādukam /
bāhu-kṣepaṃ ca kurute svānāṃ ca prītim āvahan
darśayaṃs tad-vidāṃ loka ātmano bhṛtya-vaśyatām /
vrajasyovāha vai harṣaṃ bhagavān bāla-ceṣṭitaiḥ
krīṇīhi bhoḥ phalānīti śrutvā satvaram acyutaḥ /
phalārthī dhānyam ādāya yayau sarva-phala-pradaḥ
phala-vikrayiṇī tasya cyuta-dhānya-kara-dvayam /
phalair apūrayad ratnaiḥ phala-bhāṇḍam apūri ca
sarit-tīra-gataṃ kṛṣṇaṃ bhagnārjunam athāhvayat /
rāmaṃ ca rohiṇī devī krīḍantaṃ bālakair bhṛśam
nopeyātāṃ yadāhūtau krīḍā-saṅgena putrakau /
yaśodāṃ preṣayām āsa rohiṇī putra-vatsalām
krīḍantaṃ sā sutaṃ bālair ativelaṃ sahāgrajam /
yaśodājohavīt kṛṣṇaṃ putra-sneha-snuta-stanī
kṛṣṇa kṛṣṇāravindākṣa tāta ehi stanaṃ piba /
alaṃ vihāraiḥ kṣut-kṣāntaḥ krīḍā-śrānto 'si putraka
he rāmāgaccha tātāśu sānujaḥ kula-nandana /
prātar eva kṛtāhāras tad bhavān bhoktum arhati
pratīkṣate tvāṃ dāśārha bhokṣyamāṇo vrajādhipaḥ /
ehy āvayoḥ priyaṃ dhehi sva-gṛhān yāta bālakāḥ
dhūli-dhūsaritāṅgas tvaṃ putra majjanam āvaha /
janmarkṣaṃ te 'dya bhavati viprebhyo dehi gāḥ śuciḥ
paśya paśya vayasyāṃs te mātṛ-mṛṣṭān svalaṅkṛtān /
tvaṃ ca snātaḥ kṛtāhāro viharasva svalaṅkṛtaḥ
itthaṃ yaśodā tam aśeṣa-śekharaṃ matvā sutaṃ sneha-nibaddha-dhīr nṛpa /
haste gṛhītvā saha-rāmam acyutaṃ nītvā sva-vāṭaṃ kṛtavaty athodayam
BhP_10.11.021/0 śrī-śuka uvāca
gopa-vṛddhā mahotpātān anubhūya bṛhadvane /
nandādayaḥ samāgamya vraja-kāryam amantrayan
tatropānanda-nāmāha gopo jñāna-vayo-'dhikaḥ /
deśa-kālārtha-tattva-jñaḥ priya-kṛd rāma-kṛṣṇayoḥ
utthātavyam ito 'smābhir gokulasya hitaiṣibhiḥ /
āyānty atra mahotpātā bālānāṃ nāśa-hetavaḥ
muktaḥ kathañcid rākṣasyā bāla-ghnyā bālako hy asau /
harer anugrahān nūnam anaś copari nāpatat
cakra-vātena nīto 'yaṃ daityena vipadaṃ viyat /
śilāyāṃ patitas tatra paritrātaḥ sureśvaraiḥ
yan na mriyeta drumayor antaraṃ prāpya bālakaḥ /
asāv anyatamo vāpi tad apy acyuta-rakṣaṇam
yāvad autpātiko 'riṣṭo vrajaṃ nābhibhaved itaḥ /
tāvad bālān upādāya yāsyāmo 'nyatra sānugāḥ
vanaṃ vṛndāvanaṃ nāma paśavyaṃ nava-kānanam /
gopa-gopī-gavāṃ sevyaṃ puṇyādri-tṛṇa-vīrudham
tat tatrādyaiva yāsyāmaḥ śakaṭān yuṅkta mā ciram /
godhanāny agrato yāntu bhavatāṃ yadi rocate
tac chrutvaika-dhiyo gopāḥ sādhu sādhv iti vādinaḥ /
vrajān svān svān samāyujya yayū rūḍha-paricchadāḥ
vṛddhān bālān striyo rājan sarvopakaraṇāni ca /
anaḥsv āropya gopālā yattā ātta-śarāsanāḥ
godhanāni puraskṛtya śṛṅgāṇy āpūrya sarvataḥ /
tūrya-ghoṣeṇa mahatā yayuḥ saha-purohitāḥ
gopyo rūḍha-rathā nūtna- kuca-kuṅkuma-kāntayaḥ /
kṛṣṇa-līlā jaguḥ prītyā niṣka-kaṇṭhyaḥ suvāsasaḥ
tathā yaśodā-rohiṇyāv ekaṃ śakaṭam āsthite /
rejatuḥ kṛṣṇa-rāmābhyāṃ tat-kathā-śravaṇotsuke
vṛndāvanaṃ sampraviśya sarva-kāla-sukhāvaham /
tatra cakrur vrajāvāsaṃ śakaṭair ardha-candravat
vṛndāvanaṃ govardhanaṃ yamunā-pulināni ca /
vīkṣyāsīd uttamā prītī rāma-mādhavayor nṛpa
evaṃ vrajaukasāṃ prītiṃ yacchantau bāla-ceṣṭitaiḥ /
kala-vākyaiḥ sva-kālena vatsa-pālau babhūvatuḥ
avidūre vraja-bhuvaḥ saha gopāla-dārakaiḥ /
cārayām āsatur vatsān nānā-krīḍā-paricchadau
kvacid vādayato veṇuṃ kṣepaṇaiḥ kṣipataḥ kvacit /
kvacit pādaiḥ kiṅkiṇībhiḥ kvacit kṛtrima-go-vṛṣaiḥ
vṛṣāyamāṇau nardantau yuyudhāte parasparam /
anukṛtya rutair jantūṃś ceratuḥ prākṛtau yathā
kadācid yamunā-tīre vatsāṃś cārayatoḥ svakaiḥ /
vayasyaiḥ kṛṣṇa-balayor jighāṃsur daitya āgamat
taṃ vatsa-rūpiṇaṃ vīkṣya vatsa-yūtha-gataṃ hariḥ /
darśayan baladevāya śanair mugdha ivāsadat
gṛhītvāpara-pādābhyāṃ saha-lāṅgūlam acyutaḥ /
bhrāmayitvā kapitthāgre prāhiṇod gata-jīvitam /
sa kapitthair mahā-kāyaḥ pātyamānaiḥ papāta ha
taṃ vīkṣya vismitā bālāḥ śaśaṃsuḥ sādhu sādhv iti /
devāś ca parisantuṣṭā babhūvuḥ puṣpa-varṣiṇaḥ
tau vatsa-pālakau bhūtvā sarva-lokaika-pālakau /
saprātar-āśau go-vatsāṃś cārayantau viceratuḥ
svaṃ svaṃ vatsa-kulaṃ sarve pāyayiṣyanta ekadā /
gatvā jalāśayābhyāśaṃ pāyayitvā papur jalam
te tatra dadṛśur bālā mahā-sattvam avasthitam /
tatrasur vajra-nirbhinnaṃ gireḥ śṛṅgam iva cyutam
sa vai bako nāma mahān asuro baka-rūpa-dhṛk /
āgatya sahasā kṛṣṇaṃ tīkṣṇa-tuṇḍo 'grasad balī
kṛṣṇaṃ mahā-baka-grastaṃ dṛṣṭvā rāmādayo 'rbhakāḥ /
babhūvur indriyāṇīva vinā prāṇaṃ vicetasaḥ
taṃ tālu-mūlaṃ pradahantam agnivad gopāla-sūnuṃ pitaraṃ jagad-guroḥ /
caccharda sadyo 'tiruṣākṣataṃ bakas tuṇḍena hantuṃ punar abhyapadyata
tam āpatantaṃ sa nigṛhya tuṇḍayor dorbhyāṃ bakaṃ kaṃsa-sakhaṃ satāṃ patiḥ /
paśyatsu bāleṣu dadāra līlayā mudāvaho vīraṇavad divaukasām
tadā bakāriṃ sura-loka-vāsinaḥ samākiran nandana-mallikādibhiḥ /
samīḍire cānaka-śaṅkha-saṃstavais tad vīkṣya gopāla-sutā visismire
muktaṃ bakāsyād upalabhya bālakā rāmādayaḥ prāṇam ivendriyo gaṇaḥ /
sthānāgataṃ taṃ parirabhya nirvṛtāḥ praṇīya vatsān vrajam etya taj jaguḥ
śrutvā tad vismitā gopā gopyaś cātipriyādṛtāḥ /
pretyāgatam ivotsukyād aikṣanta tṛṣitekṣaṇāḥ
aho batāsya bālasya bahavo mṛtyavo 'bhavan /
apy āsīd vipriyaṃ teṣāṃ kṛtaṃ pūrvaṃ yato bhayam
athāpy abhibhavanty enaṃ naiva te ghora-darśanāḥ /
jighāṃsayainam āsādya naśyanty agnau pataṅgavat
aho brahma-vidāṃ vāco nāsatyāḥ santi karhicit /
gargo yad āha bhagavān anvabhāvi tathaiva tat
iti nandādayo gopāḥ kṛṣṇa-rāma-kathāṃ mudā /
kurvanto ramamāṇāś ca nāvindan bhava-vedanām
evaṃ vihāraiḥ kaumāraiḥ kaumāraṃ jahatur vraje /
nilāyanaiḥ setu-bandhair markaṭotplavanādibhiḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0