Bhagavata Purana · Chapter 10.08

BhP_10.08.001/0 śrī-śuka uvāca
gargaḥ purohito rājan yadūnāṃ sumahā-tapāḥ /
vrajaṃ jagāma nandasya vasudeva-pracoditaḥ

taṃ dṛṣṭvā parama-prītaḥ pratyutthāya kṛtāñjaliḥ /
ānarcādhokṣaja-dhiyā praṇipāta-puraḥsaram

sūpaviṣṭaṃ kṛtātithyaṃ girā sūnṛtayā munim /
nandayitvābravīd brahman pūrṇasya karavāma kim

mahad-vicalanaṃ nṝṇāṃ gṛhiṇāṃ dīna-cetasām /
niḥśreyasāya bhagavan kalpate nānyathā kvacit

jyotiṣām ayanaṃ sākṣād yat taj jñānam atīndriyam /
praṇītaṃ bhavatā yena pumān veda parāvaram

tvaṃ hi brahma-vidāṃ śreṣṭhaḥ saṃskārān kartum arhasi /
bālayor anayor nṝṇāṃ janmanā brāhmaṇo guruḥ

BhP_10.08.007/0 śrī-garga uvāca
yadūnām aham ācāryaḥ khyātaś ca bhuvi sarvadā /
sutaṃ mayā saṃskṛtaṃ te manyate devakī-sutam

kaṃsaḥ pāpa-matiḥ sakhyaṃ tava cānakadundubheḥ /
devakyā aṣṭamo garbho na strī bhavitum arhati

iti sañcintayañ chrutvā devakyā dārikā-vacaḥ /
api hantā gatāśaṅkas tarhi tan no 'nayo bhavet

BhP_10.08.010/0 śrī-nanda uvāca
alakṣito 'smin rahasi māmakair api go-vraje /
kuru dvijāti-saṃskāraṃ svasti-vācana-pūrvakam

BhP_10.08.011/0 śrī-śuka uvāca
evaṃ samprārthito vipraḥ sva-cikīrṣitam eva tat /
cakāra nāma-karaṇaṃ gūḍho rahasi bālayoḥ

BhP_10.08.012/0 śrī-garga uvāca
ayaṃ hi rohiṇī-putro ramayan suhṛdo guṇaiḥ /
ākhyāsyate rāma iti balādhikyād balaṃ viduḥ /
yadūnām apṛthag-bhāvāt saṅkarṣaṇam uśanty api

āsan varṇās trayo hy asya gṛhṇato 'nuyugaṃ tanūḥ /
śuklo raktas tathā pīta idānīṃ kṛṣṇatāṃ gataḥ

prāg ayaṃ vasudevasya kvacij jātas tavātmajaḥ /
vāsudeva iti śrīmān abhijñāḥ sampracakṣate

bahūni santi nāmāni rūpāṇi ca sutasya te /
guṇa-karmānurūpāṇi tāny ahaṃ veda no janāḥ

eṣa vaḥ śreya ādhāsyad gopa-gokula-nandanaḥ /
anena sarva-durgāṇi yūyam añjas tariṣyatha

purānena vraja-pate sādhavo dasyu-pīḍitāḥ /
arājake rakṣyamāṇā jigyur dasyūn samedhitāḥ

ya etasmin mahā-bhāgāḥ prītiṃ kurvanti mānavāḥ /
nārayo 'bhibhavanty etān viṣṇu-pakṣān ivāsurāḥ

tasmān nandātmajo 'yaṃ te nārāyaṇa-samo guṇaiḥ /
śriyā kīrtyānubhāvena gopāyasva samāhitaḥ

BhP_10.08.020/0 śrī-śuka uvāca
ity ātmānaṃ samādiśya garge ca sva-gṛhaṃ gate /
nandaḥ pramudito mene ātmānaṃ pūrṇam āśiṣām

kālena vrajatālpena gokule rāma-keśavau /
jānubhyāṃ saha pāṇibhyāṃ riṅgamāṇau vijahratuḥ

tāv aṅghri-yugmam anukṛṣya sarīsṛpantau $ ghoṣa-praghoṣa-ruciraṃ vraja-kardameṣu &
tan-nāda-hṛṣṭa-manasāv anusṛtya lokaṃ % mugdha-prabhītavad upeyatur anti mātroḥ // BhP_10.08.022* //
tan-mātarau nija-sutau ghṛṇayā snuvantyau $ paṅkāṅga-rāga-rucirāv upagṛhya dorbhyām &
tan-mātarau nija-sutau ghṛṇayā snuvantyau $ paṅkāṅga-rāga-rucirāv upagṛhya dorbhyām &
dattvā stanaṃ prapibatoḥ sma mukhaṃ nirīkṣya % mugdha-smitālpa-daśanaṃ yayatuḥ pramodam // BhP_10.08.023* //
yarhy aṅganā-darśanīya-kumāra-līlāv $ antar-vraje tad abalāḥ pragṛhīta-pucchaiḥ &
yarhy aṅganā-darśanīya-kumāra-līlāv $ antar-vraje tad abalāḥ pragṛhīta-pucchaiḥ &
vatsair itas tata ubhāv anukṛṣyamāṇau % prekṣantya ujjhita-gṛhā jahṛṣur hasantyaḥ // BhP_10.08.024* //
śṛṅgy-agni-daṃṣṭry-asi-jala-dvija-kaṇṭakebhyaḥ $ krīḍā-parāv aticalau sva-sutau niṣeddhum &
śṛṅgy-agni-daṃṣṭry-asi-jala-dvija-kaṇṭakebhyaḥ $ krīḍā-parāv aticalau sva-sutau niṣeddhum &
gṛhyāṇi kartum api yatra na taj-jananyau % śekāta āpatur alaṃ manaso 'navasthām // BhP_10.08.025* //
kālenālpena rājarṣe rāmaḥ kṛṣṇaś ca gokule /
aghṛṣṭa-jānubhiḥ padbhir vicakramatur añjasā

tatas tu bhagavān kṛṣṇo vayasyair vraja-bālakaiḥ /
saha-rāmo vraja-strīṇāṃ cikrīḍe janayan mudam

kṛṣṇasya gopyo ruciraṃ vīkṣya kaumāra-cāpalam /
śṛṇvantyāḥ kila tan-mātur iti hocuḥ samāgatāḥ

vatsān muñcan kvacid asamaye krośa-sañjāta-hāsaḥ $ steyaṃ svādv atty atha dadhi-payaḥ kalpitaiḥ steya-yogaiḥ &
markān bhokṣyan vibhajati sa cen nātti bhāṇḍaṃ bhinnatti % dravyālābhe sagṛha-kupito yāty upakrośya tokān // BhP_10.08.029* //
hastāgrāhye racayati vidhiṃ pīṭhakolūkhalādyaiś $ chidraṃ hy antar-nihita-vayunaḥ śikya-bhāṇḍeṣu tad-vit &
hastāgrāhye racayati vidhiṃ pīṭhakolūkhalādyaiś $ chidraṃ hy antar-nihita-vayunaḥ śikya-bhāṇḍeṣu tad-vit &
dhvāntāgāre dhṛta-maṇi-gaṇaṃ svāṅgam artha-pradīpaṃ % kāle gopyo yarhi gṛha-kṛtyeṣu suvyagra-cittāḥ // BhP_10.08.030* //
evaṃ dhārṣṭyāny uśati kurute mehanādīni vāstau $ steyopāyair viracita-kṛtiḥ supratīko yathāste &
evaṃ dhārṣṭyāny uśati kurute mehanādīni vāstau $ steyopāyair viracita-kṛtiḥ supratīko yathāste &
itthaṃ strībhiḥ sa-bhaya-nayana-śrī-mukhālokinībhir % vyākhyātārthā prahasita-mukhī na hy upālabdhum aicchat // BhP_10.08.031* //
ekadā krīḍamānās te rāmādyā gopa-dārakāḥ /
kṛṣṇo mṛdaṃ bhakṣitavān iti mātre nyavedayan

sā gṛhītvā kare kṛṣṇam upālabhya hitaiṣiṇī /
yaśodā bhaya-sambhrānta- prekṣaṇākṣam abhāṣata

kasmān mṛdam adāntātman bhavān bhakṣitavān rahaḥ /
vadanti tāvakā hy ete kumārās te 'grajo 'py ayam

nāhaṃ bhakṣitavān amba sarve mithyābhiśaṃsinaḥ /
yadi satya-giras tarhi samakṣaṃ paśya me mukham

yady evaṃ tarhi vyādehī- ty uktaḥ sa bhagavān hariḥ /
vyādattāvyāhataiśvaryaḥ krīḍā-manuja-bālakaḥ

sā tatra dadṛśe viśvaṃ jagat sthāsnu ca khaṃ diśaḥ /
sādri-dvīpābdhi-bhūgolaṃ sa-vāyv-agnīndu-tārakam

jyotiś-cakraṃ jalaṃ tejo nabhasvān viyad eva ca /
vaikārikāṇīndriyāṇi mano mātrā guṇās trayaḥ

etad vicitraṃ saha-jīva-kāla- svabhāva-karmāśaya-liṅga-bhedam /
sūnos tanau vīkṣya vidāritāsye vrajaṃ sahātmānam avāpa śaṅkām

kiṃ svapna etad uta devamāyā kiṃ vā madīyo bata buddhi-mohaḥ /
atho amuṣyaiva mamārbhakasya yaḥ kaścanautpattika ātma-yogaḥ

atho yathāvan na vitarka-gocaraṃ ceto-manaḥ-karma-vacobhir añjasā /
yad-āśrayaṃ yena yataḥ pratīyate sudurvibhāvyaṃ praṇatāsmi tat-padam

ahaṃ mamāsau patir eṣa me suto vrajeśvarasyākhila-vittapā satī /
gopyaś ca gopāḥ saha-godhanāś ca me yan-māyayetthaṃ kumatiḥ sa me gatiḥ

itthaṃ vidita-tattvāyāṃ gopikāyāṃ sa īśvaraḥ /
vaiṣṇavīṃ vyatanon māyāṃ putra-snehamayīṃ vibhuḥ

sadyo naṣṭa-smṛtir gopī sāropyāroham ātmajam /
pravṛddha-sneha-kalila- hṛdayāsīd yathā purā

trayyā copaniṣadbhiś ca sāṅkhya-yogaiś ca sātvataiḥ /
upagīyamāna-māhātmyaṃ hariṃ sāmanyatātmajam

BhP_10.08.046/0 śrī-rājovāca
nandaḥ kim akarod brahman śreya evaṃ mahodayam /
yaśodā ca mahā-bhāgā papau yasyāḥ stanaṃ hariḥ

pitarau nānvavindetāṃ kṛṣṇodārārbhakehitam /
gāyanty adyāpi kavayo yal loka-śamalāpaham

BhP_10.08.048/0 śrī-śuka uvāca
droṇo vasūnāṃ pravaro dharayā bhāryayā saha /
kariṣyamāṇa ādeśān brahmaṇas tam uvāca ha

jātayor nau mahādeve bhuvi viśveśvare harau /
bhaktiḥ syāt paramā loke yayāñjo durgatiṃ taret

astv ity uktaḥ sa bhagavān vraje droṇo mahā-yaśāḥ /
jajñe nanda iti khyāto yaśodā sā dharābhavat

tato bhaktir bhagavati putrī-bhūte janārdane /
dampatyor nitarām āsīd gopa-gopīṣu bhārata

kṛṣṇo brahmaṇa ādeśaṃ satyaṃ kartuṃ vraje vibhuḥ /
saha-rāmo vasaṃś cakre teṣāṃ prītiṃ sva-līlayā